Keuzevak Business Etiquette 2020-2021
College 1 - Inleiding
Etiquette heeft als doel een aangename samenleving te creëren. Het middel daartoe zijn
regels, zoals: niet voordringen, geen rommel op straat gooien, niet schelden, wees geen trol:
verspreid geen leugens, bedreigingen of provocaties op internet etc. Etiquetteregels zijn te
vergelijken met verkeersregels: ze regelen het verkeer om botsingen te voorkomen.
Etiquette is er dus niet om het leven ingewikkeld te maken, maar om het leven aangenamer,
gemakkelijker en overzichtelijker te maken.
Doel van het vak: algemene kennis over omgangsvormen nodig voor het functioneren
binnen organisaties in de latere beroepspraktijk
Dagelijks (zakelijk) leven nodig
Economisch kapitaal: geld, goederen
Sociaal kapitaal: netwerken, sociale contacten
Cultureel kapitaal: opleiding, kennis, omgangsvormen
Etiquette: De kleine ethiek I
Wat is ethiek?
Ethiek is de kritische bezinning over het juiste handelen.
“Wat is de goede moraal?”
Wat is moraal?
Het begrip moraal (of zeden) geeft de handelingen en gedragingen aan die in een
maatschappelijke context als correct en wenselijk worden gezien
Wat is etiquette?
De etiquette (decorum) is een geheel van cultuurgebonden beleefdheidsregels en de
omgangsvormen
De woorden beheersing (niet meteen doet waar je zin in hebt) en schroom (terugdeinzen
voor een handeling) zijn kernbegrippen in de etiquette
Ons ‘etiquette’ komt van het Franse étiquette. Dit betekende aanvankelijk ‘inkerving in een
stok of paal’ en ontwikkelde zich tot ‘opschrift’ (op elk mogelijk voorwerp). Aan het hof bij
Filips de Goede kreeg het woord de betekenis van ‘lijst met regels voor wie zich hoe,
wanneer en waar aan zijn hof moest gedragen.’
Wat is de relatie tussen ethiek en etiquette?
● Ethiek= kritische bezinning over het juist handelen (persoonlijk)
● Etiquette= normen en waarden uitgedrukt in beleefdheidsregels en omgangsvormen
(interpersoonlijk)
, Etiquette: Uitstel van behoefte
Bijvoorbeeld:
● Behoefte om snel de trein/ metro in te willen → naar binnen stappen terwijl er ook
nog mensen uit de trein/ metro moeten
● Behoefte om snel bij de les zijn → snel door de klapdeuren lopen en niet zien dat
iemand achter je loopt
● Behoefte om te weten wie je een berichtje stuurt → telefoon bekijken wie het bericht
gestuurd heeft, terwijl de docent aan het vertellen is
Diverse soorten regels:
❏ Sociale regels (u zeggen; geen sancties/ maatregelen)
❏ Spelregels (voetbal; wel sancties)
❏ Rechtsregels (moord; rechtsboeken en sancties/ straf)
Wat is het nut van deze regels?
➔ Om orde te houden
Praktisch (on) nut van Etiquette I
● Ouderwets
● Tuttig
● Overbodig
● Dwangbuis
● Officieel gedoe
● Beperking vrijheid
● Bevestigt/ bevordert ongelijkheid
● Hiërarchisch
Praktisch (on) nut van Etiquette II
Eerste Nederlandse etiquetteboek heeft Erasmus geschreven (=Grondlegger etiquette NL)
Desiderius Erasmus (1466?- 1536)
➔ Trap op: man eerst, want anders kunnen ze onder rok kijken of enkels zien
➔ Trap af: man voorop, mocht de vrouw vallen dan kan hij de vrouw opvangen
➔ Restaurant naar binnen: man eerst, want hij moet eerst even checken hoe het daar
binnen is, is het wel veilig?
Vroeger ontstonden omgangsvormen aan de bovenkant van de samenleving, met name aan
vorstelijke hoven. Deze omgangsvormen siepelden vervolgens geleidelijk naar beneden,
omdat de ‘lageren’ graag omhoog wilden. En om bij de ‘hogeren’ te horen, aapten ze hen na
in gedrag, uiteindelijk, eten en zo meer. Nu ontstaan ze van onder naar boven in de
samenleving.
Wel of geen eet smakelijk zeggen: het gaat hier om het gebruik van taal als sociaal
distinctief ter handhaving van de afstand tussen de verschillende maatschappelijke niveaus.
Omdat de lagere bevolking de hoge bevolking ging nadoen met etiquette → eigen taal
College 1 - Inleiding
Etiquette heeft als doel een aangename samenleving te creëren. Het middel daartoe zijn
regels, zoals: niet voordringen, geen rommel op straat gooien, niet schelden, wees geen trol:
verspreid geen leugens, bedreigingen of provocaties op internet etc. Etiquetteregels zijn te
vergelijken met verkeersregels: ze regelen het verkeer om botsingen te voorkomen.
Etiquette is er dus niet om het leven ingewikkeld te maken, maar om het leven aangenamer,
gemakkelijker en overzichtelijker te maken.
Doel van het vak: algemene kennis over omgangsvormen nodig voor het functioneren
binnen organisaties in de latere beroepspraktijk
Dagelijks (zakelijk) leven nodig
Economisch kapitaal: geld, goederen
Sociaal kapitaal: netwerken, sociale contacten
Cultureel kapitaal: opleiding, kennis, omgangsvormen
Etiquette: De kleine ethiek I
Wat is ethiek?
Ethiek is de kritische bezinning over het juiste handelen.
“Wat is de goede moraal?”
Wat is moraal?
Het begrip moraal (of zeden) geeft de handelingen en gedragingen aan die in een
maatschappelijke context als correct en wenselijk worden gezien
Wat is etiquette?
De etiquette (decorum) is een geheel van cultuurgebonden beleefdheidsregels en de
omgangsvormen
De woorden beheersing (niet meteen doet waar je zin in hebt) en schroom (terugdeinzen
voor een handeling) zijn kernbegrippen in de etiquette
Ons ‘etiquette’ komt van het Franse étiquette. Dit betekende aanvankelijk ‘inkerving in een
stok of paal’ en ontwikkelde zich tot ‘opschrift’ (op elk mogelijk voorwerp). Aan het hof bij
Filips de Goede kreeg het woord de betekenis van ‘lijst met regels voor wie zich hoe,
wanneer en waar aan zijn hof moest gedragen.’
Wat is de relatie tussen ethiek en etiquette?
● Ethiek= kritische bezinning over het juist handelen (persoonlijk)
● Etiquette= normen en waarden uitgedrukt in beleefdheidsregels en omgangsvormen
(interpersoonlijk)
, Etiquette: Uitstel van behoefte
Bijvoorbeeld:
● Behoefte om snel de trein/ metro in te willen → naar binnen stappen terwijl er ook
nog mensen uit de trein/ metro moeten
● Behoefte om snel bij de les zijn → snel door de klapdeuren lopen en niet zien dat
iemand achter je loopt
● Behoefte om te weten wie je een berichtje stuurt → telefoon bekijken wie het bericht
gestuurd heeft, terwijl de docent aan het vertellen is
Diverse soorten regels:
❏ Sociale regels (u zeggen; geen sancties/ maatregelen)
❏ Spelregels (voetbal; wel sancties)
❏ Rechtsregels (moord; rechtsboeken en sancties/ straf)
Wat is het nut van deze regels?
➔ Om orde te houden
Praktisch (on) nut van Etiquette I
● Ouderwets
● Tuttig
● Overbodig
● Dwangbuis
● Officieel gedoe
● Beperking vrijheid
● Bevestigt/ bevordert ongelijkheid
● Hiërarchisch
Praktisch (on) nut van Etiquette II
Eerste Nederlandse etiquetteboek heeft Erasmus geschreven (=Grondlegger etiquette NL)
Desiderius Erasmus (1466?- 1536)
➔ Trap op: man eerst, want anders kunnen ze onder rok kijken of enkels zien
➔ Trap af: man voorop, mocht de vrouw vallen dan kan hij de vrouw opvangen
➔ Restaurant naar binnen: man eerst, want hij moet eerst even checken hoe het daar
binnen is, is het wel veilig?
Vroeger ontstonden omgangsvormen aan de bovenkant van de samenleving, met name aan
vorstelijke hoven. Deze omgangsvormen siepelden vervolgens geleidelijk naar beneden,
omdat de ‘lageren’ graag omhoog wilden. En om bij de ‘hogeren’ te horen, aapten ze hen na
in gedrag, uiteindelijk, eten en zo meer. Nu ontstaan ze van onder naar boven in de
samenleving.
Wel of geen eet smakelijk zeggen: het gaat hier om het gebruik van taal als sociaal
distinctief ter handhaving van de afstand tussen de verschillende maatschappelijke niveaus.
Omdat de lagere bevolking de hoge bevolking ging nadoen met etiquette → eigen taal
