SAMENVATTING BIOLOGIE
Thema 5 Regeling
§1 Regeling en homeostase
Je lichaamstemperatuur kan makkelijk beïnvloed worden, er is dus sprake van een
dynamisch evenwicht.
Dat wordt in stand gehouden door een regelkring. Het is stand houden van een
dynamisch evenwicht in het inwendige milieu van organismen noem je homeostase.
Wanneer de temperatuur in de kamer hoger is
dan 19℃ (normwaarde), geeft sensor
(thermostaat) geen signalen naar de
verwarmingsketel en wordt het kouder
Er is dus sprake van een negatieve terugkoppeling.
Als het te koud is en warmer wordt is er sprake van een
positieve terugkoppeling.
Bij meercellige organismen hebben de meeste cellen geen direct contact met het
uitwendige milieu (de omgeving) doordat ze worden omgeven door andere cellen.
Tussen de cellen van een weefsel bevindt zich weefselvloeistof. Samen met het bloed
vormt de weefselvloeistof het inwendige milieu van een organisme.
Tussen het inwendige en het uitwendige milieu bevindt zich ten minste een cellaag. De
inhoud van darmen, longen en blaas hoort bij het uitwendige milieu.
Homeostase is een voorbeeld van zelfregulatie op het organisatieniveau organisme.
, §2 Hormonale regulatie
In organismen wordt informatie tussen cellen overgedragen met signaalmoleculen. Deze
moleculen worden door bepaalde cellen afgegeven en binden aan receptoren in het
membraan van andere cellen: de doelwitcellen.
Endocriene klieren/hormoonklieren worden afgegeven aan het bloed.
De afgifte van hormoon door de hormoonklier heet secretie. Klieren met een afvoerbuis
heten exocriene klieren. Zweetklieren en speekselklieren geven hun product af via een
afvoerbuis. Dat heet extractie of uitscheiding.
De hypofyse ligt ongeveer in het
midden van je hoofd onder je
hersenen en bestaat uit de
hypofysevoorkwab. De hypofyse
produceert hormonen die
thyreoïdstimulerend hormoon
(TSH) , follikelstimulerend hormoon
(FSH) en luteïniserend hormoon
(LH) beïnvloeden de werking van
andere hormoonklieren.
Het gedeelte van de hersenen dat net boven de hypofyse ligt, is de hypothalamus. De
hypothalamus regelt de secretie van hormonen door de hypofyse. Via de hypothalamus
en de hypofyse zijn het zenuwstelsel en het hormoonstelsel met elkaar verbonden.
Hypofyse produceert groeihormoon (GH), dit hormoon regelt de groei en ontwikkeling. In
de puberteit stimuleert het groeihormoon de groei van beenderen.
FSH en LH uit de hypofyseachterkwab beïnvloeden de eierstokken en de teelballen. Het
Thema 5 Regeling
§1 Regeling en homeostase
Je lichaamstemperatuur kan makkelijk beïnvloed worden, er is dus sprake van een
dynamisch evenwicht.
Dat wordt in stand gehouden door een regelkring. Het is stand houden van een
dynamisch evenwicht in het inwendige milieu van organismen noem je homeostase.
Wanneer de temperatuur in de kamer hoger is
dan 19℃ (normwaarde), geeft sensor
(thermostaat) geen signalen naar de
verwarmingsketel en wordt het kouder
Er is dus sprake van een negatieve terugkoppeling.
Als het te koud is en warmer wordt is er sprake van een
positieve terugkoppeling.
Bij meercellige organismen hebben de meeste cellen geen direct contact met het
uitwendige milieu (de omgeving) doordat ze worden omgeven door andere cellen.
Tussen de cellen van een weefsel bevindt zich weefselvloeistof. Samen met het bloed
vormt de weefselvloeistof het inwendige milieu van een organisme.
Tussen het inwendige en het uitwendige milieu bevindt zich ten minste een cellaag. De
inhoud van darmen, longen en blaas hoort bij het uitwendige milieu.
Homeostase is een voorbeeld van zelfregulatie op het organisatieniveau organisme.
, §2 Hormonale regulatie
In organismen wordt informatie tussen cellen overgedragen met signaalmoleculen. Deze
moleculen worden door bepaalde cellen afgegeven en binden aan receptoren in het
membraan van andere cellen: de doelwitcellen.
Endocriene klieren/hormoonklieren worden afgegeven aan het bloed.
De afgifte van hormoon door de hormoonklier heet secretie. Klieren met een afvoerbuis
heten exocriene klieren. Zweetklieren en speekselklieren geven hun product af via een
afvoerbuis. Dat heet extractie of uitscheiding.
De hypofyse ligt ongeveer in het
midden van je hoofd onder je
hersenen en bestaat uit de
hypofysevoorkwab. De hypofyse
produceert hormonen die
thyreoïdstimulerend hormoon
(TSH) , follikelstimulerend hormoon
(FSH) en luteïniserend hormoon
(LH) beïnvloeden de werking van
andere hormoonklieren.
Het gedeelte van de hersenen dat net boven de hypofyse ligt, is de hypothalamus. De
hypothalamus regelt de secretie van hormonen door de hypofyse. Via de hypothalamus
en de hypofyse zijn het zenuwstelsel en het hormoonstelsel met elkaar verbonden.
Hypofyse produceert groeihormoon (GH), dit hormoon regelt de groei en ontwikkeling. In
de puberteit stimuleert het groeihormoon de groei van beenderen.
FSH en LH uit de hypofyseachterkwab beïnvloeden de eierstokken en de teelballen. Het
