Hoofdstuk 1 organisatie van de Nederlandse sportwereld
Hoofdstuk 1.1 inleiding
Sportorganisaties Non-profit Georganiseerde sport
Sportaccommodaties
Sportevenementen
Commercieel Commerciële sport- en beweegorganisaties
Commerciële sportevenementen
Niet sportorganisaties Non-profit Overheid en sport
met sport als middel Ideële sportorganisaties
Belangenbehartigers in de sport
Dienstverleners in de sport
Opleidingen voor sport en bewegen
Commercieel Sportgoederenindustrie en –handel
Commerciële dienstverlening in sport
Sportmedia
Sportreizenbranche
Commerciële organisaties: hoofddoelstelling van de sportorganisatie is het behalen van winst.
Non-profitorganisaties: hebben maatschappelijke doelen (bevordering en mogelijk maken van sport
en bewegen) en geen winstoogmerk.
Hoofdstuk 1.2 Sportorganisatie (non-profit)
NOC*NSF organiseert breedtesport, vooral sportbonden en –verenigingen. Ook ondersteunt zij de
topsport en is verantwoordelijk voor de uitzending van de sporters naar de Olympische en
Paralympische Spelen.
NOC*NSF kent drie levensbeschouwelijke sportkoepels:
De Nederlandse Katholieke Sportfederatie (NKS=belangenbehartiger van breedtesport),
De Nederlandse Christelijke Sport Unie (NCSU=belangenbehartiger van Christelijke
sportbeweging)
De Nederlandse Culturele Sportbond (NCS=sportkoepel humanistische grondslag).
Sportaccommodaties zijn meestal op non-profit grondslag (bijv. gemeentelijke sportparken), een
klein deel op commerciële grondslag (bijv. skibaan).
Kijkaccommodaties: wordt gebruikt door passieve sportbeoefening. Oftewel wanneer je je met een
sport bezig houdt zonder deze te beoefenen (bijv. stadions betaald voetbal).
Regionale accommodatie: vervullen van en functie voor sport die regionaal beoefend en verzorgd
wordt (bijv. kaatsen in Friesland).
Tijdelijke accommodatie: tijdelijk worden ingericht voor incidentele sportevents (bijv. zeilwedstrijd,
marathon).
Non-profit sportevenementen voorbeelden: Dam tot Damloop, Sneekweek, Dutch TT,
Zevenheuvelenloop, Nijmeegse Wandelvierdaagse. Maar ook WK en EK.
,Hoofdstuk 1.3 Sportorganisatie (commercieel)
Hieronder staan voorbeelden van commerciële sportorganisaties
Fitnessbedrijven: NL actief is de branchevereniging van de fitneswereld.
Maneges, zeil- en surfschool: een manege bestaat uit een buitengedeelte en een binnengedeelte. In
een manege wordt de paardensport beoefent, maar vaak bieden zij ook de mogelijkheid om voor een
vergoeding een paard te stallen.
Jachthavens: bestaat uit vier soorten.
passantenhavens (verhuur van ligplaatsen),
overdekte jachthavens,
sloepenhavens (voor specifieke boten)
droge jachthavens (met de mogelijkheid de boot droog op de wal te stallen).
Commerciële sportevenementen worden door commerciële organisaties op de markt gezet.
Doelstelling kan zijn: in zichzelf renderend sportevenement organiseren of het sportevenement
gebruiken om een merk te promoten. (bijv. ABN AMRO World Tennis Tournament, AFAS Tennis
Classics).
Mindmap actoren betrokken bij sportevenementen figuur 1.3 blz. 28
Hoofdstuk 1.4 niet-sportorganisatie (non-profit)
De overheid omvat drie bestuurslagen:
centrale overheid, ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport.
provinciale overheid, steun- en adviesfunctie.
gemeentelijke overheid, ontwikkelen zelf sportbeleid en voeren dat uit.
Aangezien sport en bewegen een aantal maatschappelijke voordelen heeft, probeert de overheid de
sport- en beweegsector te stimuleren en faciliteren, door middel van accommodaties, subsidies en
beweegonderwijs.
Particulier initiatief: organisatie van sport en bewegen wordt primair gezien als een
verantwoordelijkheid voor burgers en organisatietjes
Ideële sportorganisaties: gebruiken de sport om maatschappelijke doelstellingen te realiseren.
, Foundation Doel
1. Johan Cruyff Foundation Bevorderen van het geestelijke en lichamelijke welzijn van
kinderen door het aanbieden en stimuleren van sport- en
bewegingsactiviteiten.
2. Richard Krajicek Foundation Stimuleren van sportieve activiteiten in sociaal veilige
situatie, voor jongeren in wijken waar de mogelijkheden
beperkt zijn.
3. Right To Play Verbeteren van het leven van kinderen in de meest
achterstelde gebieden ter wereld door de kracht van sport en
spel in te zetten.
4. Alpe d’HuZes De onmacht die door kanker ontstaat omzetten in kracht,
waarbij de sportieve prestatie een middel is.
5. Esther Vergeer Foundation Jongeren met een handicap betrekken bij de
gehandicaptensport en proberen hen hierover enthousiast te
maken.
6. John Blankenstein Foundation Bijdragen aan een open en veilig sportklimaat voor iedereen,
vooral lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en
transgenders.
7. Jeugdsportfonds Sportkansen creëren voor kinderen tot achttien jaar die leven
in gezinnen war de financiële middelen ontbreken om lid te
worden van een sportvereniging.
8. Fonds Gehandicaptensport Sport mogelijk maken voor alle gehandicapten, zodat zij zich
minder geremd en/of beperkt voelen in het dagelijks leven.
Wekgevers is de sport (WOS): een overkoepelende organisatie die ervoor zorgt dat de relatie van de
leden tussen de werknemer en werkgever goed verloopt. De leden van de WOS hebben een non-
profit karakter, zij zijn:
Sportbonden
Sportorganisaties op landelijk, provinciaal en lokaal niveau
Gemeentelijke, provinciale of regionale sportraden
Verenigingen van sportraden
Verenigingen van eigenaren/exploitanten van sportaccommodaties of sportscholen.
FNV Sport & Bewegen is een vakbond voor werknemers in de sport. Het kan gaan om mensen die in
de sport werken of van sport hun werk maken.
De WOS en FNV werken samen bij een aantal projecten en zijn bedoeld om de arbeidsverhouding in
de sportsector te verbeteren. FNV Sport en Bewegen is een van de bonden van het FNV. Ook NL
sporter en VVCS maken deel uit van de FNV.
NL sporter: een vakvereniging voor topsporters (behalve profvoetballers).
, Vereniging van Contractspelers (VVCS): de belangenorganisatie van profvoetballers.
Belangenorganisatie in het betaald voetbal:
De eredivisie CV (ECV)behartigt de belangen van de betaaldvoetbalclub in de eredivisie.
Coöperatie Eerste Divisie doet datzelfde maar dan voor clubs in de eerste divisie.
De Nederlandse Federatie van Betaald voetbal Organisaties (FBO) is de
werkgeversorganisatie binnen het betaald voetbal. Ondersteunt de clubs op sociaal,
economisch, P&O en juridisch gebied.
De vereniging van Contractspelers (VVCS) is een organisatie die belangen van contractspelers
in het betaald voetbal in NL ondersteund.
De Vereniging Coaches Betaald Voetbal (CBV) is de belangenvereniging van trainer/coaches
in het betaald voetbal.
Pro Agent, behartigt belangen van de spelersmakelaars in de (inter)nationale voetbal wereld.
NL coach: is een beroepsorganisatie die kennis en ervaring wil delen van trainers/coaches uit alle
takken van sport en op alle niveaus, zodat hun deskundigheid bevordert kan worden.
KVLO: De koninklijke Vereniging lichamelijke Opvoeding is een belangenvereniging voor docenten
lichamelijk opvoeding én combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches.
Een combinatiefunctionaris is iemand die meer gericht is om onderwijs met sport of cultuur te
verbinden. Een buurtsportcoach is meer bezig in de wijk en probeert erachter te komen of er
mogelijkheden zijn om meer mensen te laten bewegen.
In de sportgeneeskunde zijn de volgende organisaties actief:
Vereniging voor sportgeneeskunde (VSG); wetenschappelijke vereniging van sportartsen.
Stichting opleidingen in de sportgeneeskunde (SOS); verzorgt trainingen en cursussen op het
gebied van sportgeneeskunde.
Nederlands instituut opleiding sportartsen (NOIS); opleidingsinstituut opleiding sportartsen.
Federatie van Sportmedische Instellingen (FSMI); brancheorganisatie voor gecertificeerde
sportmedische instellingen.
Stichting beroepsopleiding tot sportarts (SBOS); regelt alle organisatorische zaken met
betrekking tot het opleiden van aios-sportgeneeskunde.
Stichting Nederlandse Sport Pers (NSP) is een organisatie voor en door Nederlandse
sportjournalisten, fotografen en medewerkers van verschillende omroepen.
FGHS: een brancheorganisatie van en voor sportleveranciers (bijv. Nike, Dunlop, Garmin etc.).
Gay Union Trough Sports (GUTS): landelijke belangenorganisatie voor homoseksuele, lesbische,
biseksuele en transgender sporters en homo/lesbische sportverenigingen.
Er zijn drie verschillende scholen die de mogelijkheid bieden om je diploma te behalen terwijl je
school combineert met sport, namelijk:
LOOT-school of topsport Talentschool: is een school waar getalenteerde sporters het
voortgezet onderwijs kunnen combineren met hun sport.
Johan Cruyff College: het combineren van je sportcarrière met een Mbo-opleiding.
Johan Cruyff Academy: biedt topsporters de mogelijkheid een hbo-opleiding commerciële
economie te volgen met differentiatie sportmarketing.
Een Centrum voor Topsport en Onderwijs (CTO): locatie waar sporters kunnen trainen, studeren en
wonen (bijv. Papendal).
Bij de handel in sportgoederen onderscheiden we groothandel en detailhandel.
Hoofdstuk 1.1 inleiding
Sportorganisaties Non-profit Georganiseerde sport
Sportaccommodaties
Sportevenementen
Commercieel Commerciële sport- en beweegorganisaties
Commerciële sportevenementen
Niet sportorganisaties Non-profit Overheid en sport
met sport als middel Ideële sportorganisaties
Belangenbehartigers in de sport
Dienstverleners in de sport
Opleidingen voor sport en bewegen
Commercieel Sportgoederenindustrie en –handel
Commerciële dienstverlening in sport
Sportmedia
Sportreizenbranche
Commerciële organisaties: hoofddoelstelling van de sportorganisatie is het behalen van winst.
Non-profitorganisaties: hebben maatschappelijke doelen (bevordering en mogelijk maken van sport
en bewegen) en geen winstoogmerk.
Hoofdstuk 1.2 Sportorganisatie (non-profit)
NOC*NSF organiseert breedtesport, vooral sportbonden en –verenigingen. Ook ondersteunt zij de
topsport en is verantwoordelijk voor de uitzending van de sporters naar de Olympische en
Paralympische Spelen.
NOC*NSF kent drie levensbeschouwelijke sportkoepels:
De Nederlandse Katholieke Sportfederatie (NKS=belangenbehartiger van breedtesport),
De Nederlandse Christelijke Sport Unie (NCSU=belangenbehartiger van Christelijke
sportbeweging)
De Nederlandse Culturele Sportbond (NCS=sportkoepel humanistische grondslag).
Sportaccommodaties zijn meestal op non-profit grondslag (bijv. gemeentelijke sportparken), een
klein deel op commerciële grondslag (bijv. skibaan).
Kijkaccommodaties: wordt gebruikt door passieve sportbeoefening. Oftewel wanneer je je met een
sport bezig houdt zonder deze te beoefenen (bijv. stadions betaald voetbal).
Regionale accommodatie: vervullen van en functie voor sport die regionaal beoefend en verzorgd
wordt (bijv. kaatsen in Friesland).
Tijdelijke accommodatie: tijdelijk worden ingericht voor incidentele sportevents (bijv. zeilwedstrijd,
marathon).
Non-profit sportevenementen voorbeelden: Dam tot Damloop, Sneekweek, Dutch TT,
Zevenheuvelenloop, Nijmeegse Wandelvierdaagse. Maar ook WK en EK.
,Hoofdstuk 1.3 Sportorganisatie (commercieel)
Hieronder staan voorbeelden van commerciële sportorganisaties
Fitnessbedrijven: NL actief is de branchevereniging van de fitneswereld.
Maneges, zeil- en surfschool: een manege bestaat uit een buitengedeelte en een binnengedeelte. In
een manege wordt de paardensport beoefent, maar vaak bieden zij ook de mogelijkheid om voor een
vergoeding een paard te stallen.
Jachthavens: bestaat uit vier soorten.
passantenhavens (verhuur van ligplaatsen),
overdekte jachthavens,
sloepenhavens (voor specifieke boten)
droge jachthavens (met de mogelijkheid de boot droog op de wal te stallen).
Commerciële sportevenementen worden door commerciële organisaties op de markt gezet.
Doelstelling kan zijn: in zichzelf renderend sportevenement organiseren of het sportevenement
gebruiken om een merk te promoten. (bijv. ABN AMRO World Tennis Tournament, AFAS Tennis
Classics).
Mindmap actoren betrokken bij sportevenementen figuur 1.3 blz. 28
Hoofdstuk 1.4 niet-sportorganisatie (non-profit)
De overheid omvat drie bestuurslagen:
centrale overheid, ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport.
provinciale overheid, steun- en adviesfunctie.
gemeentelijke overheid, ontwikkelen zelf sportbeleid en voeren dat uit.
Aangezien sport en bewegen een aantal maatschappelijke voordelen heeft, probeert de overheid de
sport- en beweegsector te stimuleren en faciliteren, door middel van accommodaties, subsidies en
beweegonderwijs.
Particulier initiatief: organisatie van sport en bewegen wordt primair gezien als een
verantwoordelijkheid voor burgers en organisatietjes
Ideële sportorganisaties: gebruiken de sport om maatschappelijke doelstellingen te realiseren.
, Foundation Doel
1. Johan Cruyff Foundation Bevorderen van het geestelijke en lichamelijke welzijn van
kinderen door het aanbieden en stimuleren van sport- en
bewegingsactiviteiten.
2. Richard Krajicek Foundation Stimuleren van sportieve activiteiten in sociaal veilige
situatie, voor jongeren in wijken waar de mogelijkheden
beperkt zijn.
3. Right To Play Verbeteren van het leven van kinderen in de meest
achterstelde gebieden ter wereld door de kracht van sport en
spel in te zetten.
4. Alpe d’HuZes De onmacht die door kanker ontstaat omzetten in kracht,
waarbij de sportieve prestatie een middel is.
5. Esther Vergeer Foundation Jongeren met een handicap betrekken bij de
gehandicaptensport en proberen hen hierover enthousiast te
maken.
6. John Blankenstein Foundation Bijdragen aan een open en veilig sportklimaat voor iedereen,
vooral lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en
transgenders.
7. Jeugdsportfonds Sportkansen creëren voor kinderen tot achttien jaar die leven
in gezinnen war de financiële middelen ontbreken om lid te
worden van een sportvereniging.
8. Fonds Gehandicaptensport Sport mogelijk maken voor alle gehandicapten, zodat zij zich
minder geremd en/of beperkt voelen in het dagelijks leven.
Wekgevers is de sport (WOS): een overkoepelende organisatie die ervoor zorgt dat de relatie van de
leden tussen de werknemer en werkgever goed verloopt. De leden van de WOS hebben een non-
profit karakter, zij zijn:
Sportbonden
Sportorganisaties op landelijk, provinciaal en lokaal niveau
Gemeentelijke, provinciale of regionale sportraden
Verenigingen van sportraden
Verenigingen van eigenaren/exploitanten van sportaccommodaties of sportscholen.
FNV Sport & Bewegen is een vakbond voor werknemers in de sport. Het kan gaan om mensen die in
de sport werken of van sport hun werk maken.
De WOS en FNV werken samen bij een aantal projecten en zijn bedoeld om de arbeidsverhouding in
de sportsector te verbeteren. FNV Sport en Bewegen is een van de bonden van het FNV. Ook NL
sporter en VVCS maken deel uit van de FNV.
NL sporter: een vakvereniging voor topsporters (behalve profvoetballers).
, Vereniging van Contractspelers (VVCS): de belangenorganisatie van profvoetballers.
Belangenorganisatie in het betaald voetbal:
De eredivisie CV (ECV)behartigt de belangen van de betaaldvoetbalclub in de eredivisie.
Coöperatie Eerste Divisie doet datzelfde maar dan voor clubs in de eerste divisie.
De Nederlandse Federatie van Betaald voetbal Organisaties (FBO) is de
werkgeversorganisatie binnen het betaald voetbal. Ondersteunt de clubs op sociaal,
economisch, P&O en juridisch gebied.
De vereniging van Contractspelers (VVCS) is een organisatie die belangen van contractspelers
in het betaald voetbal in NL ondersteund.
De Vereniging Coaches Betaald Voetbal (CBV) is de belangenvereniging van trainer/coaches
in het betaald voetbal.
Pro Agent, behartigt belangen van de spelersmakelaars in de (inter)nationale voetbal wereld.
NL coach: is een beroepsorganisatie die kennis en ervaring wil delen van trainers/coaches uit alle
takken van sport en op alle niveaus, zodat hun deskundigheid bevordert kan worden.
KVLO: De koninklijke Vereniging lichamelijke Opvoeding is een belangenvereniging voor docenten
lichamelijk opvoeding én combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches.
Een combinatiefunctionaris is iemand die meer gericht is om onderwijs met sport of cultuur te
verbinden. Een buurtsportcoach is meer bezig in de wijk en probeert erachter te komen of er
mogelijkheden zijn om meer mensen te laten bewegen.
In de sportgeneeskunde zijn de volgende organisaties actief:
Vereniging voor sportgeneeskunde (VSG); wetenschappelijke vereniging van sportartsen.
Stichting opleidingen in de sportgeneeskunde (SOS); verzorgt trainingen en cursussen op het
gebied van sportgeneeskunde.
Nederlands instituut opleiding sportartsen (NOIS); opleidingsinstituut opleiding sportartsen.
Federatie van Sportmedische Instellingen (FSMI); brancheorganisatie voor gecertificeerde
sportmedische instellingen.
Stichting beroepsopleiding tot sportarts (SBOS); regelt alle organisatorische zaken met
betrekking tot het opleiden van aios-sportgeneeskunde.
Stichting Nederlandse Sport Pers (NSP) is een organisatie voor en door Nederlandse
sportjournalisten, fotografen en medewerkers van verschillende omroepen.
FGHS: een brancheorganisatie van en voor sportleveranciers (bijv. Nike, Dunlop, Garmin etc.).
Gay Union Trough Sports (GUTS): landelijke belangenorganisatie voor homoseksuele, lesbische,
biseksuele en transgender sporters en homo/lesbische sportverenigingen.
Er zijn drie verschillende scholen die de mogelijkheid bieden om je diploma te behalen terwijl je
school combineert met sport, namelijk:
LOOT-school of topsport Talentschool: is een school waar getalenteerde sporters het
voortgezet onderwijs kunnen combineren met hun sport.
Johan Cruyff College: het combineren van je sportcarrière met een Mbo-opleiding.
Johan Cruyff Academy: biedt topsporters de mogelijkheid een hbo-opleiding commerciële
economie te volgen met differentiatie sportmarketing.
Een Centrum voor Topsport en Onderwijs (CTO): locatie waar sporters kunnen trainen, studeren en
wonen (bijv. Papendal).
Bij de handel in sportgoederen onderscheiden we groothandel en detailhandel.
