Hoofdstuk 1 Digestiestelsel
Het gebit
Tong, tanden, kiezen en tandvlees
Tandvlees
Gezond tandvlees voelt stevig aan, de rand sluit dicht tegen de tanden aan. Het kan roze
ongepigmenteerd zijn maar ook zwart of gevlekt (gepigmenteerd). Het mag geen wondjes
vertonen en het moet glad en glanzend zijn.
Gingivitis = tandvleesontsteking (rood en gezwollen tandvlees, pijnlijk en sneller gaan
bloeden)
Parodontium = ophangapparaat, steunweefsel van alle elementen
Tanden en kiezen
Bovenbeet = de bovenste snijtanden steken te ver voorbij de onderste snijtanden
Onderbeet = als de onder snijtanden voorbij de boven snijtanden steken (centenbak)
Tandformule
Volwassen Hond
I3 C1 P4 M2
I3 C1 P4 M3
Volwassen Kat
I3 C1 P3 M1
I3 C1 P2 M1
I = Incivisi = Snijtanden
C = Canini = Hoektanden
P = premolaren = valse kiezen
M = molaren = ware kiezen
Tandsteen en tandplak
Tandplak = dit is wit, papperig materiaal dat gemakkelijk te verwijderen is Tandsteen = dit
is wit, geen of bruin, hard materiaal dat zich aan de tand heeft gehecht. Tandsteen is niet
makkelijk te verwijderen Foetor ex ore = vieze geur uit bek
Tandsteen voorkomen
Als er tandsteen is, is het de juiste manier om het dier een gebitsbehandeling te geven onder
narcose.
Geen antibiotica bij gingivitis, wel bij parodontitis.
,Tanden wisselen
Bij de geboorte zijn geen tanden en kiezen aanwezig.
3-4 weken de melktanden komen door, de melktand heeft de zogenaamde ‘lelievorm’
4-5 maanden wisselen van de snijtanden
5-6 maanden wisselen van de hoektanden
6-7 maanden doorgekomen klaar om te wisselen, laatste kiezen zijn ook
Bij de meeste dieren zijn op een leeftijd van 6 maanden alle elementen gewisseld.
Persisterende melktanden
= een dubbele tand, meestal hoektand
Moeten verwijderd worden door de dierenarts, omdat het anders kan leiden tot een slecht
sluitende bek. En het kan wondjes aan gehemelte en wangen geven. En de volwassen tanden
kunnen op een afwijkende plaats doorbreken.
Symphisis fractuur kat
Symphisis is de verbinding van de 2 onderkaak helften. Bij de kat is dit een fibreuze
verbinding i.p.v. een benige binding, hierdoor ontstaat er makkelijk een fractuur.
De kat zal een scheve/afhangende onderkaak hebben, soms zal er ook bloed te zien zijn.
Epuliden
• Vooral bij boxer
• Benige (goedaardige) woekeringen van fibromateuze oorsprong
• Glad en glanzend
• Kunnen heftig bloeden
Behandeling: chirurgisch verwijderen
Gingivitis Stomatitis Complex (GSC) kat
• Heftige ontsteking van de tandvlees en het slijmvlies in de bek
• Pijnlijke bek
• Foetor ex ore
• Speekselen
• Tandvlees snel bloeden
• Te zien bij alle katten, maar vooral bij Maine coon, burmees en siamees Behandeling:
vaak wordt besloten om de elementen de extraheren, hoektanden behouden
, Braken
= het met kracht (actief) uitstoten van maag en/of darminhoud via de bek Regurgiteren = het
passief teruggeven van de inhoud van de slokdarm en keel via de bek
Verslikpneumonie = een longontsteking, doordat er voedsel of vocht in de longen terecht is
gekomen
Oorzaken van braken
Centraal braken (braakcentrum wordt direct geprikkeld in de hersenen)
• Hersentumor of -trauma
• Toxinen zoals bij nierfalen
• Evenwichtsaandoeningen (geriatrisch vestibulair syndroom)
Oorzaken in het maagdarmkanaal
• Gastritis
• Maagdilatatie/volvulus
• Ileus
Oorzaken buiten het maagdarmkanaal
• Hepatitis
• Pancreatitis
• Peritonitis
Hersentumor/trauma
• Komt respectievelijk vooral voor bij oudere dieren en bijvoorbeeld bij aanrijding
Nierfalen
• Braken ontstaat bij nierfalen door ureum. Ureum zal stijgen in bloed en zo het
braakcentrum prikkelen
Geriatrisch vestibulair syndroom
• Oudere honden, oorzaak onduidelijk. Meestal plots heftig, maar vaak goed prognose.
Gastritis
• Is een ontsteking van het maagslijmvlies
Maagdilatatie/volvulus (maagverwijding/draaiing)
• Grote rassen met smalle thorax (Duitse Dog, Dobermann, Ierse Setter)
• Loos braken
• Opgeblazen buik/vergote buikomvang
• Suf, rusteloos
• Versnelde oppervlakkige ademhaling
• Toestand hond wordt steeds slechter Spoed!
• Shock
Hepatitis
• Is de ontsteking van de lever
• Dieren hebben vaak pu/pd
Het gebit
Tong, tanden, kiezen en tandvlees
Tandvlees
Gezond tandvlees voelt stevig aan, de rand sluit dicht tegen de tanden aan. Het kan roze
ongepigmenteerd zijn maar ook zwart of gevlekt (gepigmenteerd). Het mag geen wondjes
vertonen en het moet glad en glanzend zijn.
Gingivitis = tandvleesontsteking (rood en gezwollen tandvlees, pijnlijk en sneller gaan
bloeden)
Parodontium = ophangapparaat, steunweefsel van alle elementen
Tanden en kiezen
Bovenbeet = de bovenste snijtanden steken te ver voorbij de onderste snijtanden
Onderbeet = als de onder snijtanden voorbij de boven snijtanden steken (centenbak)
Tandformule
Volwassen Hond
I3 C1 P4 M2
I3 C1 P4 M3
Volwassen Kat
I3 C1 P3 M1
I3 C1 P2 M1
I = Incivisi = Snijtanden
C = Canini = Hoektanden
P = premolaren = valse kiezen
M = molaren = ware kiezen
Tandsteen en tandplak
Tandplak = dit is wit, papperig materiaal dat gemakkelijk te verwijderen is Tandsteen = dit
is wit, geen of bruin, hard materiaal dat zich aan de tand heeft gehecht. Tandsteen is niet
makkelijk te verwijderen Foetor ex ore = vieze geur uit bek
Tandsteen voorkomen
Als er tandsteen is, is het de juiste manier om het dier een gebitsbehandeling te geven onder
narcose.
Geen antibiotica bij gingivitis, wel bij parodontitis.
,Tanden wisselen
Bij de geboorte zijn geen tanden en kiezen aanwezig.
3-4 weken de melktanden komen door, de melktand heeft de zogenaamde ‘lelievorm’
4-5 maanden wisselen van de snijtanden
5-6 maanden wisselen van de hoektanden
6-7 maanden doorgekomen klaar om te wisselen, laatste kiezen zijn ook
Bij de meeste dieren zijn op een leeftijd van 6 maanden alle elementen gewisseld.
Persisterende melktanden
= een dubbele tand, meestal hoektand
Moeten verwijderd worden door de dierenarts, omdat het anders kan leiden tot een slecht
sluitende bek. En het kan wondjes aan gehemelte en wangen geven. En de volwassen tanden
kunnen op een afwijkende plaats doorbreken.
Symphisis fractuur kat
Symphisis is de verbinding van de 2 onderkaak helften. Bij de kat is dit een fibreuze
verbinding i.p.v. een benige binding, hierdoor ontstaat er makkelijk een fractuur.
De kat zal een scheve/afhangende onderkaak hebben, soms zal er ook bloed te zien zijn.
Epuliden
• Vooral bij boxer
• Benige (goedaardige) woekeringen van fibromateuze oorsprong
• Glad en glanzend
• Kunnen heftig bloeden
Behandeling: chirurgisch verwijderen
Gingivitis Stomatitis Complex (GSC) kat
• Heftige ontsteking van de tandvlees en het slijmvlies in de bek
• Pijnlijke bek
• Foetor ex ore
• Speekselen
• Tandvlees snel bloeden
• Te zien bij alle katten, maar vooral bij Maine coon, burmees en siamees Behandeling:
vaak wordt besloten om de elementen de extraheren, hoektanden behouden
, Braken
= het met kracht (actief) uitstoten van maag en/of darminhoud via de bek Regurgiteren = het
passief teruggeven van de inhoud van de slokdarm en keel via de bek
Verslikpneumonie = een longontsteking, doordat er voedsel of vocht in de longen terecht is
gekomen
Oorzaken van braken
Centraal braken (braakcentrum wordt direct geprikkeld in de hersenen)
• Hersentumor of -trauma
• Toxinen zoals bij nierfalen
• Evenwichtsaandoeningen (geriatrisch vestibulair syndroom)
Oorzaken in het maagdarmkanaal
• Gastritis
• Maagdilatatie/volvulus
• Ileus
Oorzaken buiten het maagdarmkanaal
• Hepatitis
• Pancreatitis
• Peritonitis
Hersentumor/trauma
• Komt respectievelijk vooral voor bij oudere dieren en bijvoorbeeld bij aanrijding
Nierfalen
• Braken ontstaat bij nierfalen door ureum. Ureum zal stijgen in bloed en zo het
braakcentrum prikkelen
Geriatrisch vestibulair syndroom
• Oudere honden, oorzaak onduidelijk. Meestal plots heftig, maar vaak goed prognose.
Gastritis
• Is een ontsteking van het maagslijmvlies
Maagdilatatie/volvulus (maagverwijding/draaiing)
• Grote rassen met smalle thorax (Duitse Dog, Dobermann, Ierse Setter)
• Loos braken
• Opgeblazen buik/vergote buikomvang
• Suf, rusteloos
• Versnelde oppervlakkige ademhaling
• Toestand hond wordt steeds slechter Spoed!
• Shock
Hepatitis
• Is de ontsteking van de lever
• Dieren hebben vaak pu/pd
