Hoofdstuk 1
Maatschappelijk vraagstuk: onderscheid zich van een persoonlijk probleem
Kenmerken:
1. Heeft gevolgen voor meerdere groepen in de samenleving
2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaken en aanpak
3. De overheid heeft (meestal) een rol bij de aanpak
Manipulatie: Opzettelijk feiten verdraaien of weglaten, zonder dat de lezer of
kijker er bewust van is
Propaganda: Bewust eenzijdige informatie geven met als doel de mening van
mensen te beïnvloeden
Indoctrinatie: Langdurig, systematisch en dwingend eenzijdige opvattingen en
meningen opdringen. Met de bedoeling dat het publiek dit kritiekloos overneemt
Feiten of meningen
Objectief: informatie gebaseerd op (controleerbare) feiten
Subjectief: informatie gebaseerd op iemands meningen
Je referentiekader
De bril waarmee jij naar de wereld kijkt
Deze manier (bril) kan voor iedereen verschillen
Een journalist schrijft ook uit zijn/haar referentiekader, nieuws zal nooit
helemaal objectief zijn
Mening --> argumenten
Kritisch denken, belangrijk:
Respect voor elkaar
Veranderen van mening mag
Hoofdstuk 2
, 2.1 idee en oorsprong van de rechtsstraat
Wat is een rechtsstaat?
De overheid beschermd burgers tegen elkaar
Maar ook: burgers worden tegen de overheid beschermd
Rechtsstaat: een staat waarin je als burger met grondrechten wordt beschermd
tegen machtsmisbruik en willekeur van de overheid
Nederland is een:
Democratische rechtsstaat: Een bestuursvorm waarbij burgers mogen
meedoen aan vrije verkiezingen en zo indirect kunnen meebeslissen over
politieke kwesties.
Sociale rechtsstaat: Een bestuursvorm waarin allerlei wetten en voorzieningen
bestaan om de welvaart en het welzijn van de burgers te bevorderen.
Voordelen van de rechtsstaat
Er is relatief veel sociale vrede en sociale cohesie
Er is sprake van vertrouwen en wederkerigheid
Overheid en burgers worden verwacht zich aan de wet te houden
Rechtszekerheid: Erop kunnen rekenen dat rechten gerespecteerd
worden.
Hoe is de rechtsstaat ontstaan
De eeuw van de verlichting
Boeren, arbeiders en de burgerij kwamen in opstand tegen onrecht
Geloof in de kracht van de rede
Vrijheid als voorwaarde van geluk
Sociaal contract
Hobbes, Locke, Rousseau
Sociaal contract: Afspraken tussen mensen om in natuurlijke vrijheid en
gelijkheid te kunnen leven.
Sociaal contract tussen burgers en (gekozen) bestuurders
De staat als scheidsrechter
Staat is meester en knecht (geweldsmonopolie met regels)
Geweldsmonopolie: De overheid mag als enige geweld gebruiken.
Maatschappelijk vraagstuk: onderscheid zich van een persoonlijk probleem
Kenmerken:
1. Heeft gevolgen voor meerdere groepen in de samenleving
2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaken en aanpak
3. De overheid heeft (meestal) een rol bij de aanpak
Manipulatie: Opzettelijk feiten verdraaien of weglaten, zonder dat de lezer of
kijker er bewust van is
Propaganda: Bewust eenzijdige informatie geven met als doel de mening van
mensen te beïnvloeden
Indoctrinatie: Langdurig, systematisch en dwingend eenzijdige opvattingen en
meningen opdringen. Met de bedoeling dat het publiek dit kritiekloos overneemt
Feiten of meningen
Objectief: informatie gebaseerd op (controleerbare) feiten
Subjectief: informatie gebaseerd op iemands meningen
Je referentiekader
De bril waarmee jij naar de wereld kijkt
Deze manier (bril) kan voor iedereen verschillen
Een journalist schrijft ook uit zijn/haar referentiekader, nieuws zal nooit
helemaal objectief zijn
Mening --> argumenten
Kritisch denken, belangrijk:
Respect voor elkaar
Veranderen van mening mag
Hoofdstuk 2
, 2.1 idee en oorsprong van de rechtsstraat
Wat is een rechtsstaat?
De overheid beschermd burgers tegen elkaar
Maar ook: burgers worden tegen de overheid beschermd
Rechtsstaat: een staat waarin je als burger met grondrechten wordt beschermd
tegen machtsmisbruik en willekeur van de overheid
Nederland is een:
Democratische rechtsstaat: Een bestuursvorm waarbij burgers mogen
meedoen aan vrije verkiezingen en zo indirect kunnen meebeslissen over
politieke kwesties.
Sociale rechtsstaat: Een bestuursvorm waarin allerlei wetten en voorzieningen
bestaan om de welvaart en het welzijn van de burgers te bevorderen.
Voordelen van de rechtsstaat
Er is relatief veel sociale vrede en sociale cohesie
Er is sprake van vertrouwen en wederkerigheid
Overheid en burgers worden verwacht zich aan de wet te houden
Rechtszekerheid: Erop kunnen rekenen dat rechten gerespecteerd
worden.
Hoe is de rechtsstaat ontstaan
De eeuw van de verlichting
Boeren, arbeiders en de burgerij kwamen in opstand tegen onrecht
Geloof in de kracht van de rede
Vrijheid als voorwaarde van geluk
Sociaal contract
Hobbes, Locke, Rousseau
Sociaal contract: Afspraken tussen mensen om in natuurlijke vrijheid en
gelijkheid te kunnen leven.
Sociaal contract tussen burgers en (gekozen) bestuurders
De staat als scheidsrechter
Staat is meester en knecht (geweldsmonopolie met regels)
Geweldsmonopolie: De overheid mag als enige geweld gebruiken.
