1De oorsprong van de filosofie
Inleiding
- Betekenis filosofie
- Oorsprong filosofie
o Zo oud als de mens zelf (Plato)
o Ontstaan in een bepaalde periode en binnen een bepaalde cultuur
(Westerse- en Oosterse filosofie)
- Van Mythos naar Logos
Omschrijving en indeling van de filosofie
Tussen religie en wetenschap
- Definitie filosofie
o Volgens Crescenzo
- Filosofie als moeder van de wetenschappen (en hield stand)
Drie grote vragen en domeinen
- Essentiële vragen Immanuel Kant
- Domeinen Luc Ferry
Het huis van de filosofie
- Ontologie (de leer van het zijn)
o De wereld (kosmos)
o De bovenwereld (metafysica)
o De mens (antropologie)
- Waarden Plato
o Waarheid (4)
o Goedheid en Rechtvaardigheid (3)
o Schoonheid (1)
De pre-socratische filosofie (6)
Thales Van Milete
Anaximander van Milete
Pythagoras; philosophos
Parmenides
Herakleitos (vergelijking taoïsme)
Democritos
Filosofie binnen het hoger onderwijs
- Kauwen van voedsel om zo (mentaal) sterker te worden
- Doel van filosofie binnen het hoger onderwijs
, 2Socrates en de sofisten
Situering
- 5e eeuw v.C.
- Nieuw thema: de mens
- Athene
De sofisten
Rondtrekkende leraars
- = sofistès (beoefenaren van wijsheid)
- Grammatica, dialectica en retorica
- Physis/ nomos
Protagoras: de mens is de maat
- Materialistische kijk op de aard van kosmos
- Relativisme
- Agnotisme <-> atheïsme
- Sceptisme
Kritiek van Plato op de sofisten
- Absolute fundering
- Sofisme “drogreden”; deskundig (ipv zoals vroeger wijsheid)
- Callicles (rechtvaardigheid= ‘recht van de sterkste’)
Socrates
Socrates, de ‘Horzel’
- ‘Het enige dat ik weet, is dat ik niet weet’ (citaat)
De socratische gespreksvoering
- Maieutiek
- Ont-dekt; her-kent; in-zien
- Universalisme & absolutisme
Mensbeeld
- Het symposion over Eros
o Verlangen
o Het pad van de erotische of zinnelijke liefde
o Het streven naar de ware Eros (of de vereniging met het Absolute)
o Platonische liefde
- De phaedo over dood en onsterfelijkheid
Universalisme versus relativisme
- Ratzinger
- Kritiek op het relativisme
- Pluralisme
, 3De Grot van Plato
Situering
- Athene
- 4e E v.ch.
- School van Athene
- ‘De westerse filosofie is te beschouwen als een reeks voetnoten op Plato’ (Whitehead)
Zijn en schijn
De wereld van de vormen
- Vormenleer
- 2 werelden
De allegorie van de grot
- Dialoog: de staat
- De zon is de bron van alles
- De zon is metafoor voor bewustzijn
- Dikaiosune
Kennisleer en ethiek
Drie soorten van weten
- Mening en vermoeden
- Redenerend verstand en denken
- Inzicht
Ethiek: ‘Het goede kennen is het goed doen’
- Gerechtigheid = Goedheid = Waarheid = Schoonheid (inwisselbaar)
Mensbeeld en politiek
Menner en paarden: visie op de menselijke ‘ziel’
- Dialoog phaedrus
- Kennen, willen en verlangen
- Ziel van de mens
Mensbeeld en politieke utopie
- Dialoog politeia
- Utopie van een staatsmodel
- Sofocratie
Thema: De aard van de werkelijkheid
- Materie en geest
- Drie antwoorden op de vraag verbondenheid van beide
- Platonisme voor het volk
- Eschatologisch
Inleiding
- Betekenis filosofie
- Oorsprong filosofie
o Zo oud als de mens zelf (Plato)
o Ontstaan in een bepaalde periode en binnen een bepaalde cultuur
(Westerse- en Oosterse filosofie)
- Van Mythos naar Logos
Omschrijving en indeling van de filosofie
Tussen religie en wetenschap
- Definitie filosofie
o Volgens Crescenzo
- Filosofie als moeder van de wetenschappen (en hield stand)
Drie grote vragen en domeinen
- Essentiële vragen Immanuel Kant
- Domeinen Luc Ferry
Het huis van de filosofie
- Ontologie (de leer van het zijn)
o De wereld (kosmos)
o De bovenwereld (metafysica)
o De mens (antropologie)
- Waarden Plato
o Waarheid (4)
o Goedheid en Rechtvaardigheid (3)
o Schoonheid (1)
De pre-socratische filosofie (6)
Thales Van Milete
Anaximander van Milete
Pythagoras; philosophos
Parmenides
Herakleitos (vergelijking taoïsme)
Democritos
Filosofie binnen het hoger onderwijs
- Kauwen van voedsel om zo (mentaal) sterker te worden
- Doel van filosofie binnen het hoger onderwijs
, 2Socrates en de sofisten
Situering
- 5e eeuw v.C.
- Nieuw thema: de mens
- Athene
De sofisten
Rondtrekkende leraars
- = sofistès (beoefenaren van wijsheid)
- Grammatica, dialectica en retorica
- Physis/ nomos
Protagoras: de mens is de maat
- Materialistische kijk op de aard van kosmos
- Relativisme
- Agnotisme <-> atheïsme
- Sceptisme
Kritiek van Plato op de sofisten
- Absolute fundering
- Sofisme “drogreden”; deskundig (ipv zoals vroeger wijsheid)
- Callicles (rechtvaardigheid= ‘recht van de sterkste’)
Socrates
Socrates, de ‘Horzel’
- ‘Het enige dat ik weet, is dat ik niet weet’ (citaat)
De socratische gespreksvoering
- Maieutiek
- Ont-dekt; her-kent; in-zien
- Universalisme & absolutisme
Mensbeeld
- Het symposion over Eros
o Verlangen
o Het pad van de erotische of zinnelijke liefde
o Het streven naar de ware Eros (of de vereniging met het Absolute)
o Platonische liefde
- De phaedo over dood en onsterfelijkheid
Universalisme versus relativisme
- Ratzinger
- Kritiek op het relativisme
- Pluralisme
, 3De Grot van Plato
Situering
- Athene
- 4e E v.ch.
- School van Athene
- ‘De westerse filosofie is te beschouwen als een reeks voetnoten op Plato’ (Whitehead)
Zijn en schijn
De wereld van de vormen
- Vormenleer
- 2 werelden
De allegorie van de grot
- Dialoog: de staat
- De zon is de bron van alles
- De zon is metafoor voor bewustzijn
- Dikaiosune
Kennisleer en ethiek
Drie soorten van weten
- Mening en vermoeden
- Redenerend verstand en denken
- Inzicht
Ethiek: ‘Het goede kennen is het goed doen’
- Gerechtigheid = Goedheid = Waarheid = Schoonheid (inwisselbaar)
Mensbeeld en politiek
Menner en paarden: visie op de menselijke ‘ziel’
- Dialoog phaedrus
- Kennen, willen en verlangen
- Ziel van de mens
Mensbeeld en politieke utopie
- Dialoog politeia
- Utopie van een staatsmodel
- Sofocratie
Thema: De aard van de werkelijkheid
- Materie en geest
- Drie antwoorden op de vraag verbondenheid van beide
- Platonisme voor het volk
- Eschatologisch
