Structurele inzet van de palliatieve kit binnen de wijkverpleging in
Driebergen blijkt effectieve en duurzame oplossing om de kwaliteit van
palliatieve zorg thuis te verbeteren.
Module 8.3 Innoveren en onderbouwen
Naam: | Studentnummer: | Opleiding: Bachelor of Nursing | Email: @student.che.nl |
Datum: 17-06-2025 | Aantal woorden: 7767 | Trajectbegeleider : | Praktijkbegeleider:
1
, Voorwoord
Voor u ligt het afstudeeronderzoek dat ik heb uitgevoerd in het kader van de opleiding
hbo-verpleegkunde aan de Christelijke Hogeschool Ede. Het onderzoek is tot stand
gekomen vanuit mijn betrokkenheid als aandachtsvelder palliatieve en terminale zorg
binnen het Buurtzorgteam Driebergen. Tijdens mijn werkzaamheden in de wijkverpleging
merkte ik regelmatig dat zorgverleners belemmeringen ervaren wanneer zij snel moeten
handelen bij acute symptomen in de terminale fase van patiënten. Met name buiten
kantoortijden vormt het ontbreken van directe toegang tot passende medicatie een risico
voor de kwaliteit van leven en de kwaliteit van sterven van de patiënt.
Binnen het Palliatieve thuiszorg (PaTz) netwerk is daarom een pilot gestart met de inzet
van de palliatieve kit: een vooraf samengestelde set met noodmedicatie en hulpmiddelen
die direct beschikbaar zijn voor zorgverleners. De pilot riep de vraag op in hoeverre de
inzet van de Palliatieve kit daadwerkelijk bijdraagt aan een betere symptoombestrijding,
ervaren bruikbaarheid en verbetering van het zorgproces.
In het onderzoek heb ik zowel via literatuuronderzoek als praktijkonderzoek onder
zorgverleners onderzocht welke impact de palliatieve kit heeft op de kwaliteit van
palliatieve zorg in de thuissituatie. De resultaten van het onderzoek zijn verwerkt in een
adviesrapport, bedoeld voor het Palliatieve zorg thuis-netwerk en de wijkmanager van de
gemeente Utrechtse Heuvelrug.
Ik wil alle zorgverleners die hebben meegewerkt aan dit onderzoek hartelijk danken voor
hun openheid en waardevolle bijdragen. Mijn dank gaat ook uit naar Mirjam van der Leij,
mijn begeleider vanuit de opleiding, mijn praktijkbegeleiders Annemarie Draak en Ellen
Nieuwenhuizen bij Buurtzorg Nederland en in het bijzonder mijn projectgroep palliatieve
kit, met hun inzet, steun en feedback gedurende dit traject hebben we de palliatieve kit
kunnen implementeren en zo de kwaliteit van zorg kunnen vergroten.
Door het onderzoek heb ik een bijdrage kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling van
palliatieve zorg in de wijk en aan een waardige laatste levensfase voor iedere patiënt. En
daar ben ik ontzettend trots op!
Daniëlle Meijer
Driebergen, mei 2025
2
, Samenvatting
In de terminale fase van het leven is het van essentieel belang dat zorgverleners in de
wijkverpleging snel en adequaat kunnen handelen wanneer zich acute situaties voordoen.
In de praktijk blijkt echter dat dit regelmatig wordt bemoeilijkt doordat huisartsen en
apotheken buiten kantoortijden niet beschikbaar zijn. Hierdoor ontstaat vertraging in het
toedienen van noodzakelijke medicatie, wat het comfort van de patiënt en de kwaliteit
van zorg negatief beïnvloedt.
Om deze knelpunten aan te pakken is binnen de regio Driebergen een pilot gestart met
de inzet van de palliatieve kit, een vooraf samengestelde set noodmedicatie voor
patiënten in de laatste levensfase. De Palliatieve kit stelt zorgverleners in staat sneller te
reageren op symptomen zoals pijn, benauwdheid of onrust. Het doel van het onderzoek is
om inzicht te krijgen in de ervaringen van zorgverleners met de palliatieve kit, en te
evalueren in hoeverre deze bijdraagt aan vroegtijdige symptoombestrijding en
verbetering van de kwaliteit van zorg in de thuissituatie.
Het onderzoek heeft een exploratief karakter en bestaat uit een combinatie van
praktijkonderzoek door middel van enquêtes onder zorgverleners en literatuuronderzoek
naar bestaande kennis over het gebruik van noodmedicatiekits in de palliatieve thuiszorg.
De resultaten van het onderzoek vormen de basis voor een gefundeerde aanbeveling aan
het Palliatieve zorg thuis-team en de wijkmanager van de gemeente Utrechtse Heuvelrug,
met als doel de palliatieve kit definitief te implementeren binnen Driebergen en mogelijk
breder binnen de regio.
3
, Inhoudsopgave
Voorwoord....................................................................................................2
Samenvatting...............................................................................................3
Hoofstuk 1 Aanleiding..................................................................................7
1.1 Aanleiding...........................................................................................7
1.2 Probleemstelling.................................................................................8
1.3 Vraagstelling.......................................................................................9
2.1 Setting................................................................................................9
2.2 Onderzoeksopzet..............................................................................10
2.3 Dataverzameling...............................................................................10
2.3.2 Praktijkonderzoek.......................................................................11
2.4 Data-analyse.....................................................................................12
2.4.1Literatuuronderzoek....................................................................12
2.4.2 Praktijkonderzoek.......................................................................12
2.5 Ethische aspecten.............................................................................14
Hoofdstuk 3 Onderzoeksresultaten............................................................15
3.1 Inleiding............................................................................................15
3.2 Zoekstrategie literatuuronderzoek...................................................15
3.3 Resultaten literatuuronderzoek.........................................................15
3.4 Resultaten praktijkonderzoek...........................................................15
3.5 Beantwoording hoofd- en deelvragen...............................................17
3.6 Samenvatting....................................................................................18
Hoofdstuk 4 Conclusie................................................................................18
Hoofdstuk 5 Discussie................................................................................19
Hoofdstuk 6 Uiteenzetting van oplossingsmogelijkheden voor het
praktijkprobleem........................................................................................22
Hoofdstuk 7 Implementatie........................................................................25
8. Evaluatie van leiderschap, coaching en beïnvloeding tijdens het
onderzoek..................................................................................................28
Tijdens het uitvoeren van dit praktijkgericht onderzoek naar het
verbeteren van palliatieve zorg binnen de thuiszorg is actief vormgegeven
aan leiderschap, coaching en beïnvloedingsvaardigheden. Gedurende het
gehele onderzoeksproces – van het formuleren van de probleemstelling tot
4
Driebergen blijkt effectieve en duurzame oplossing om de kwaliteit van
palliatieve zorg thuis te verbeteren.
Module 8.3 Innoveren en onderbouwen
Naam: | Studentnummer: | Opleiding: Bachelor of Nursing | Email: @student.che.nl |
Datum: 17-06-2025 | Aantal woorden: 7767 | Trajectbegeleider : | Praktijkbegeleider:
1
, Voorwoord
Voor u ligt het afstudeeronderzoek dat ik heb uitgevoerd in het kader van de opleiding
hbo-verpleegkunde aan de Christelijke Hogeschool Ede. Het onderzoek is tot stand
gekomen vanuit mijn betrokkenheid als aandachtsvelder palliatieve en terminale zorg
binnen het Buurtzorgteam Driebergen. Tijdens mijn werkzaamheden in de wijkverpleging
merkte ik regelmatig dat zorgverleners belemmeringen ervaren wanneer zij snel moeten
handelen bij acute symptomen in de terminale fase van patiënten. Met name buiten
kantoortijden vormt het ontbreken van directe toegang tot passende medicatie een risico
voor de kwaliteit van leven en de kwaliteit van sterven van de patiënt.
Binnen het Palliatieve thuiszorg (PaTz) netwerk is daarom een pilot gestart met de inzet
van de palliatieve kit: een vooraf samengestelde set met noodmedicatie en hulpmiddelen
die direct beschikbaar zijn voor zorgverleners. De pilot riep de vraag op in hoeverre de
inzet van de Palliatieve kit daadwerkelijk bijdraagt aan een betere symptoombestrijding,
ervaren bruikbaarheid en verbetering van het zorgproces.
In het onderzoek heb ik zowel via literatuuronderzoek als praktijkonderzoek onder
zorgverleners onderzocht welke impact de palliatieve kit heeft op de kwaliteit van
palliatieve zorg in de thuissituatie. De resultaten van het onderzoek zijn verwerkt in een
adviesrapport, bedoeld voor het Palliatieve zorg thuis-netwerk en de wijkmanager van de
gemeente Utrechtse Heuvelrug.
Ik wil alle zorgverleners die hebben meegewerkt aan dit onderzoek hartelijk danken voor
hun openheid en waardevolle bijdragen. Mijn dank gaat ook uit naar Mirjam van der Leij,
mijn begeleider vanuit de opleiding, mijn praktijkbegeleiders Annemarie Draak en Ellen
Nieuwenhuizen bij Buurtzorg Nederland en in het bijzonder mijn projectgroep palliatieve
kit, met hun inzet, steun en feedback gedurende dit traject hebben we de palliatieve kit
kunnen implementeren en zo de kwaliteit van zorg kunnen vergroten.
Door het onderzoek heb ik een bijdrage kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling van
palliatieve zorg in de wijk en aan een waardige laatste levensfase voor iedere patiënt. En
daar ben ik ontzettend trots op!
Daniëlle Meijer
Driebergen, mei 2025
2
, Samenvatting
In de terminale fase van het leven is het van essentieel belang dat zorgverleners in de
wijkverpleging snel en adequaat kunnen handelen wanneer zich acute situaties voordoen.
In de praktijk blijkt echter dat dit regelmatig wordt bemoeilijkt doordat huisartsen en
apotheken buiten kantoortijden niet beschikbaar zijn. Hierdoor ontstaat vertraging in het
toedienen van noodzakelijke medicatie, wat het comfort van de patiënt en de kwaliteit
van zorg negatief beïnvloedt.
Om deze knelpunten aan te pakken is binnen de regio Driebergen een pilot gestart met
de inzet van de palliatieve kit, een vooraf samengestelde set noodmedicatie voor
patiënten in de laatste levensfase. De Palliatieve kit stelt zorgverleners in staat sneller te
reageren op symptomen zoals pijn, benauwdheid of onrust. Het doel van het onderzoek is
om inzicht te krijgen in de ervaringen van zorgverleners met de palliatieve kit, en te
evalueren in hoeverre deze bijdraagt aan vroegtijdige symptoombestrijding en
verbetering van de kwaliteit van zorg in de thuissituatie.
Het onderzoek heeft een exploratief karakter en bestaat uit een combinatie van
praktijkonderzoek door middel van enquêtes onder zorgverleners en literatuuronderzoek
naar bestaande kennis over het gebruik van noodmedicatiekits in de palliatieve thuiszorg.
De resultaten van het onderzoek vormen de basis voor een gefundeerde aanbeveling aan
het Palliatieve zorg thuis-team en de wijkmanager van de gemeente Utrechtse Heuvelrug,
met als doel de palliatieve kit definitief te implementeren binnen Driebergen en mogelijk
breder binnen de regio.
3
, Inhoudsopgave
Voorwoord....................................................................................................2
Samenvatting...............................................................................................3
Hoofstuk 1 Aanleiding..................................................................................7
1.1 Aanleiding...........................................................................................7
1.2 Probleemstelling.................................................................................8
1.3 Vraagstelling.......................................................................................9
2.1 Setting................................................................................................9
2.2 Onderzoeksopzet..............................................................................10
2.3 Dataverzameling...............................................................................10
2.3.2 Praktijkonderzoek.......................................................................11
2.4 Data-analyse.....................................................................................12
2.4.1Literatuuronderzoek....................................................................12
2.4.2 Praktijkonderzoek.......................................................................12
2.5 Ethische aspecten.............................................................................14
Hoofdstuk 3 Onderzoeksresultaten............................................................15
3.1 Inleiding............................................................................................15
3.2 Zoekstrategie literatuuronderzoek...................................................15
3.3 Resultaten literatuuronderzoek.........................................................15
3.4 Resultaten praktijkonderzoek...........................................................15
3.5 Beantwoording hoofd- en deelvragen...............................................17
3.6 Samenvatting....................................................................................18
Hoofdstuk 4 Conclusie................................................................................18
Hoofdstuk 5 Discussie................................................................................19
Hoofdstuk 6 Uiteenzetting van oplossingsmogelijkheden voor het
praktijkprobleem........................................................................................22
Hoofdstuk 7 Implementatie........................................................................25
8. Evaluatie van leiderschap, coaching en beïnvloeding tijdens het
onderzoek..................................................................................................28
Tijdens het uitvoeren van dit praktijkgericht onderzoek naar het
verbeteren van palliatieve zorg binnen de thuiszorg is actief vormgegeven
aan leiderschap, coaching en beïnvloedingsvaardigheden. Gedurende het
gehele onderzoeksproces – van het formuleren van de probleemstelling tot
4
