3. Het verbeteradvies
Als onderdeel van PLP (praktijkleerperiode) drie wordt er een verbeteradvies geschreven voor de
stage instelling. De onderzoeker wil hiermee de kwaliteit van zorg verbeteren van de zorgvragers op
de afdeling.
3.1 Stap 1: Inventariseren van een passend onderwerp
Dit verbeteradvies wordt geschreven voor afdeling X. Afdeling X is een pg-afdeling wat onder X valt. X
is onderdeel van de organisatie X. De afdeling kent zorgvragers met verschillende zorgvragen, maar
de meest voorkomende zijn Alzheimer, vasculaire dementie, lewy body dementie en
frontotemporaalkwab dementie. De zorgvragers hebben een leeftijd van 70 jaar of ouder. Het
grotendeel van deze zorgvragers is (rol)stoel gebonden of bedlegerig.
Om tot een gepast onderwerp te komen voor dit verbeteradvies is er geïnventariseerd binnen het
team van afdeling X naar problemen of vraagstukken die speelden binnen het werkveld. Het
inventariseren bestond uit het bevragen van medebewoners, het houden van een teamoverleg en
het raadplegen van literatuur en protocollen. Uit deze inventarisatie kwamen verschillende
onderwerpen naar voren, zoals het gebruik van het verwantenportaal, de wet zorg en dwang en het
observeren en het rapporteren van huidletsel. Het verplegend personeel gaf aan dat vooral het
observeren en rapporteren van wonden als probleem werd gezien, dit bleek namelijk uit
verschillende ervaringen van het verplegend personeel.
3.1.1 Aanleiding/ casus
De aanleiding voor het onderzoeken van dit onderwerp was dat er veel onduidelijkheid was tijdens
de artsenvisite bij het evalueren van huidletsel. De arts kon de wonden niet evalueren, omdat er
geen duidelijke informatie stond in de rapportages, zoals de kleur, de afmetingen en de gebruikte
interventies. Ook kon tijdens de artsenvisite zelf niet goed omschreven worden door het verplegend
personeel hoe het wondje er nou precies uit zag en bij het zeggen van de afmetingen van de wond
werd er gegokt, omdat de afmetingen niet waren afgenomen.
Ten tweede rapporteerde de vroege dienst op een vrijdag dat het wondje op de stuit van een
zorgvrager minder rood was geworden en het zag er beter uit. De late dienst rapporteerde tevens
diezelfde dag dat het wondje erger was geworden en er vurig rood uit zag. Terwijl deze collega een
aantal dagen vrij was geweest en dus niet kon vergelijken met een dag ervoor. Dit riep vragen op bij
het team; wie heeft er nou gelijk? Hoe kunnen we observeren en rapporteren, zodat het duidelijk is
voor iedereen ongeacht iemand bijvoorbeeld een week vrij is geweest?
Verder is er ook navraag gedaan bij de familie van de zorgvragers. Er is navraag gedaan bij de familie
van de zorgvragers, omdat de zorgvragers de rapportages zelf niet lezen. De familie van een aantal
zorgvragers kan namelijk de rapportages meelezen aan de hand van het verwantenportaal, om zo
goed op de hoogte te kunnen blijven. De familie geeft aan dat de rapportages niet altijd eenduidig en
duidelijk zijn. Ze weten na een rapportage soms nog steeds niet hoe het nu echt gaat met de
zorgvrager.
, Bij het verplegend personeel werd een interview afgenomen. Het interview werd afgenomen bij één
hbo-verpleegkundige, één mbo-verpleegkundige en vier verzorgenden.
De vragenlijst bestond uit de volgende vragen:
Leg kort uit wat volgens jou de verschillende soorten huidletsel inhouden en hoe ze
ontstaan?
Bij wie, wanneer en hoe vaak observeer jij de huid?
Waar let jij op bij het observeren van de huid/ van huidletsel?
Maak jij gebruik van een observatiemethode? Zo, ja welke?
Op welke wijze rapporteer jij over huidletsel?
Maak jij gebruik van meetinstrumenten bij huidletsel? Zo, ja welke?
Maak jij gebruik van (vroeg)signaleringsinstrumenten bij cliënten met een risico op
huidletsel? Zo, ja welke?
Heb jij kennis van recente literatuur/ richtlijnen over het observeren van de huid? Zo, ja
welke?
Uit deze vragenlijst bleek dat er nog weinig kennis is over het observeren en rapporteren van
huidletsel. Er wordt weinig of geen gebruik gemaakt van observatiemethoden, richtlijnen of andere
literatuur en meetinstrumenten. De verschillende begrippen die vallen onder huidletsel kon iedereen
zonder moeite uitleggen. Er werd aangegeven dat de huid tijdens de zorgmomenten werd
geobserveerd en dat er bij het observeren werd gelet op de roodheid, irritatie en grote. Bij de vraag
over het rapporteren van het huidletsel werd aangegeven dat er in de rapportage wordt omschreven
hoe het huidletsel eruitziet, maar dit gebeurt dan zonder methode of een ander hulpmiddel.
Daarnaast is de literatuur geraadpleegd op de afdeling. Via X kwam het vilans-protocol over
decubitus naar voren. In dit protocol staat dat het verplegend personeel verantwoordelijk is voor de
observatie van de huid tijdens de ADL. Er was echter geen protocol over het observeren van de huid
te vinden.
Bovendien is er ook literatuur geraadpleegd buiten de afdeling over het belang van observeren en
rapporteren van de huid. Er is gekeken wat de begrippen observeren en rapporteren precies
inhouden. Observeren is ook wel het vroegtijdig herkennen van risico’s, dit doe je met een bepaald
doel, het is planmatig en objectief (Zorg voor Beter, 2016). Bij elk contact observeer je de zorgvrager.
Hierbij gebruik je alle zintuigen. Een ander woord voor een rapportage is ook wel verslaglegging. Dit
gebeurt tijdens elke dienst. Het doel van schriftelijke verslaglegging is het waarborgen van de
contiuniteit van zorg (Zorg voor Beter, 2019a). In de rapportage schrijf je op wat je observeert of
signaleert, dit doe je meestal per onderwerp of doel. Zo kan een andere zorgverlener direct op
maken welke zorg er nodig is en wat dus de huidige stand van zaken is. Op deze wijze kan er goed
geëvalueerd worden op een bepaald onderwerp of doel.
Voor dit verbeteradvies is er gekozen om het onderwerp het observeren en rapporteren van
huidletsel af te bakenen tot het observeren en rapporteren van decubitus. Volgens het verplegend
personeel komen deze wonden veel voor op de afdeling en zouden ze dus vooral over dit onderwerp
advies willen krijgen. Ook is hier nog veel onduidelijkheid over.
Om verder over het onderwerp decubitus door te gaan is het van belang om te weten wat het begrip
precies inhoudt. Hierdoor volgt er nu wat informatie om het begrip decubitus goed in beeld te
brengen.
Een ander woord voor decubitus is ook wel een doorligwond. Het is een gelokaliseerde beschadiging
van de huid en/ of onderliggend weefsel, meestal ter hoogte van een botuitsteeksel (stuit, heupen,
schouderbladen, oren etc.), als gevolg van druk of druk in samenhang met schuifkracht (V&VN,
2011).
Als onderdeel van PLP (praktijkleerperiode) drie wordt er een verbeteradvies geschreven voor de
stage instelling. De onderzoeker wil hiermee de kwaliteit van zorg verbeteren van de zorgvragers op
de afdeling.
3.1 Stap 1: Inventariseren van een passend onderwerp
Dit verbeteradvies wordt geschreven voor afdeling X. Afdeling X is een pg-afdeling wat onder X valt. X
is onderdeel van de organisatie X. De afdeling kent zorgvragers met verschillende zorgvragen, maar
de meest voorkomende zijn Alzheimer, vasculaire dementie, lewy body dementie en
frontotemporaalkwab dementie. De zorgvragers hebben een leeftijd van 70 jaar of ouder. Het
grotendeel van deze zorgvragers is (rol)stoel gebonden of bedlegerig.
Om tot een gepast onderwerp te komen voor dit verbeteradvies is er geïnventariseerd binnen het
team van afdeling X naar problemen of vraagstukken die speelden binnen het werkveld. Het
inventariseren bestond uit het bevragen van medebewoners, het houden van een teamoverleg en
het raadplegen van literatuur en protocollen. Uit deze inventarisatie kwamen verschillende
onderwerpen naar voren, zoals het gebruik van het verwantenportaal, de wet zorg en dwang en het
observeren en het rapporteren van huidletsel. Het verplegend personeel gaf aan dat vooral het
observeren en rapporteren van wonden als probleem werd gezien, dit bleek namelijk uit
verschillende ervaringen van het verplegend personeel.
3.1.1 Aanleiding/ casus
De aanleiding voor het onderzoeken van dit onderwerp was dat er veel onduidelijkheid was tijdens
de artsenvisite bij het evalueren van huidletsel. De arts kon de wonden niet evalueren, omdat er
geen duidelijke informatie stond in de rapportages, zoals de kleur, de afmetingen en de gebruikte
interventies. Ook kon tijdens de artsenvisite zelf niet goed omschreven worden door het verplegend
personeel hoe het wondje er nou precies uit zag en bij het zeggen van de afmetingen van de wond
werd er gegokt, omdat de afmetingen niet waren afgenomen.
Ten tweede rapporteerde de vroege dienst op een vrijdag dat het wondje op de stuit van een
zorgvrager minder rood was geworden en het zag er beter uit. De late dienst rapporteerde tevens
diezelfde dag dat het wondje erger was geworden en er vurig rood uit zag. Terwijl deze collega een
aantal dagen vrij was geweest en dus niet kon vergelijken met een dag ervoor. Dit riep vragen op bij
het team; wie heeft er nou gelijk? Hoe kunnen we observeren en rapporteren, zodat het duidelijk is
voor iedereen ongeacht iemand bijvoorbeeld een week vrij is geweest?
Verder is er ook navraag gedaan bij de familie van de zorgvragers. Er is navraag gedaan bij de familie
van de zorgvragers, omdat de zorgvragers de rapportages zelf niet lezen. De familie van een aantal
zorgvragers kan namelijk de rapportages meelezen aan de hand van het verwantenportaal, om zo
goed op de hoogte te kunnen blijven. De familie geeft aan dat de rapportages niet altijd eenduidig en
duidelijk zijn. Ze weten na een rapportage soms nog steeds niet hoe het nu echt gaat met de
zorgvrager.
, Bij het verplegend personeel werd een interview afgenomen. Het interview werd afgenomen bij één
hbo-verpleegkundige, één mbo-verpleegkundige en vier verzorgenden.
De vragenlijst bestond uit de volgende vragen:
Leg kort uit wat volgens jou de verschillende soorten huidletsel inhouden en hoe ze
ontstaan?
Bij wie, wanneer en hoe vaak observeer jij de huid?
Waar let jij op bij het observeren van de huid/ van huidletsel?
Maak jij gebruik van een observatiemethode? Zo, ja welke?
Op welke wijze rapporteer jij over huidletsel?
Maak jij gebruik van meetinstrumenten bij huidletsel? Zo, ja welke?
Maak jij gebruik van (vroeg)signaleringsinstrumenten bij cliënten met een risico op
huidletsel? Zo, ja welke?
Heb jij kennis van recente literatuur/ richtlijnen over het observeren van de huid? Zo, ja
welke?
Uit deze vragenlijst bleek dat er nog weinig kennis is over het observeren en rapporteren van
huidletsel. Er wordt weinig of geen gebruik gemaakt van observatiemethoden, richtlijnen of andere
literatuur en meetinstrumenten. De verschillende begrippen die vallen onder huidletsel kon iedereen
zonder moeite uitleggen. Er werd aangegeven dat de huid tijdens de zorgmomenten werd
geobserveerd en dat er bij het observeren werd gelet op de roodheid, irritatie en grote. Bij de vraag
over het rapporteren van het huidletsel werd aangegeven dat er in de rapportage wordt omschreven
hoe het huidletsel eruitziet, maar dit gebeurt dan zonder methode of een ander hulpmiddel.
Daarnaast is de literatuur geraadpleegd op de afdeling. Via X kwam het vilans-protocol over
decubitus naar voren. In dit protocol staat dat het verplegend personeel verantwoordelijk is voor de
observatie van de huid tijdens de ADL. Er was echter geen protocol over het observeren van de huid
te vinden.
Bovendien is er ook literatuur geraadpleegd buiten de afdeling over het belang van observeren en
rapporteren van de huid. Er is gekeken wat de begrippen observeren en rapporteren precies
inhouden. Observeren is ook wel het vroegtijdig herkennen van risico’s, dit doe je met een bepaald
doel, het is planmatig en objectief (Zorg voor Beter, 2016). Bij elk contact observeer je de zorgvrager.
Hierbij gebruik je alle zintuigen. Een ander woord voor een rapportage is ook wel verslaglegging. Dit
gebeurt tijdens elke dienst. Het doel van schriftelijke verslaglegging is het waarborgen van de
contiuniteit van zorg (Zorg voor Beter, 2019a). In de rapportage schrijf je op wat je observeert of
signaleert, dit doe je meestal per onderwerp of doel. Zo kan een andere zorgverlener direct op
maken welke zorg er nodig is en wat dus de huidige stand van zaken is. Op deze wijze kan er goed
geëvalueerd worden op een bepaald onderwerp of doel.
Voor dit verbeteradvies is er gekozen om het onderwerp het observeren en rapporteren van
huidletsel af te bakenen tot het observeren en rapporteren van decubitus. Volgens het verplegend
personeel komen deze wonden veel voor op de afdeling en zouden ze dus vooral over dit onderwerp
advies willen krijgen. Ook is hier nog veel onduidelijkheid over.
Om verder over het onderwerp decubitus door te gaan is het van belang om te weten wat het begrip
precies inhoudt. Hierdoor volgt er nu wat informatie om het begrip decubitus goed in beeld te
brengen.
Een ander woord voor decubitus is ook wel een doorligwond. Het is een gelokaliseerde beschadiging
van de huid en/ of onderliggend weefsel, meestal ter hoogte van een botuitsteeksel (stuit, heupen,
schouderbladen, oren etc.), als gevolg van druk of druk in samenhang met schuifkracht (V&VN,
2011).
