Literatuur technische verpleegkunde
periode 2.1
Inhoudsopgave
Lesdag 1: thema vocht en elektrolyten ................................................................................................................ 2
Anatomie en fysiologie een inleiding hoofdstuk 18: het urinaire stelsel ............................................................ 2
Pathologie hoofdstuk 10: aandoeningen van het urinewegstelsel .................................................................... 17
Proactive nursing zorgthema 7: urigenitale functies ....................................................................................... 23
Hoorcollege: vocht en elektrolytenbalans ........................................................................................................ 32
JufDaniëlle: bloeddruk, RAAS en hypertensie.................................................................................................. 38
Lesdag 2: thema vocht en elektrolyten .............................................................................................................. 41
Anatomie en fysiologie hoofdstuk 10: het endocriene stelsel ........................................................................... 41
Pathologie hoofdstuk 10: aandoeningen van de nieren ................................................................................... 49
Pathologie hoofdstuk 12: aandoeningen van het endocriene systeem .............................................................. 54
Proactive nursing zorgthema 14: hormonaal stelsel ........................................................................................ 58
Hoorcollege infuustherapie .............................................................................................................................. 64
Hoorcollege diabethische ketoacidose ............................................................................................................. 67
,Lesdag 1: thema vocht en elektrolyten
Anatomie en fysiologie een inleiding hoofdstuk 18: het urinaire stelsel
18.1
Het urinaire stelsel bestaat uit de nieren, urineleiders, blaas en urinebuis. Functies:
- Excretie van organische afvalstoffen (vooral de stikstofhoudende afvalstoffen ureum
en urinezuur)
- Eliminatie: lozing van afvalstoffen naar buiten
- Reguleren van het bloedvolume en de bloeddruk
- Reguleren van de concentratie natrium, kalium, chloride en andere ionen
- Reguleren van de concentratie calcium via vorming van calcitriol
- Bijdragen aan het stabiliseren van de pH van bloed door verlies van H+ en HCO3-
- Behoud van waardevolle voedingsstoffen zoals glucose en aminozuren
Inzichtvragen
Noem de drie belangrijkste functies van het urinaire stelsel
Excretie van organische afvalstoffen, eliminatie van afvalstoffen en regeling van de
homeostase door het volume en de concentratie opgeloste stoffen in het bloedplasma te
handhaven.
Noem de onderdelen van het urinaire stelsel
Nieren, ureters, blaas en urethra
Geef een definitie van mictie
Verwijderen van urine uit het lichaam
Belangrijk
De nieren verwijderen afvalstoffen uit het bloed. Ze spelen ook een rol bij de regeling van
bloedvolume en de bloeddruk, van de concentraties van verschillende ionen en van de pH van
het bloed.
18.2
De nieren liggen retroperitoneaal en worden op hun plaats gehouden door:
- Het bovengelegen peritoneum
- Contact met aangrenzende organen
- Ondersteunende bindweefsels
Als collagene vezels die ontspringen uit het nierkapsel beschadigd raken, kunnen de nieren
van hun plaats raken (wandelende nier) waardoor bloedvaten en ureter worden belast.
18.2.1
De nierpoort is de plek waar de ureter en de v. renalis uittreden en de plexus renalis en de a.
renalis binnenkomen.
De nier is verdeeld in de nierschors (cortex) en het niermerg (medulla). Het merg bevat 6-18
nierpiramiden. Een nierlob bestaat uit een nierpiramide, het omhullende laagje cortex en de
nabijgelegen weefsels van de columnae. Urine wordt gevormd in de nefronen in de
piramiden en bovengelegen nierschors. Binnen elke nierpapil wordt de urine via buizen
afgevoerd naar de calix minor, die samenkomen in de calix major, die herenigen tot het
nierbekken en overgaat in de ureter.
,18.2.2
De nieren ontvangen 20-25% van het totale HMV.
Als de nierarteriën de renale sinus binnenkomen, verdelen ze zich in takken die een reeks
arteriae interlobulares renis (interlobaire arteriën) van bloed voorzien. De arteriën moden
uit in aa. Arcuatae, die door het grensgebied tussen de cortex en de medulla lopen. Uit elk van
deze slagadertjes ontspringt een aantal interlobulaire arteriën. Afferente arteriolen die zich
vanuit elk van de interlobulaire arteriën vertakken, voeren bloed toe naar de capillairen van de
afzonderlijke nefronen. Bloed stroomt weg via een efferente arteriole naar het peritubulaire
capillairnet rond de proximale en distale tubulus contortus van het nefron, waar de
uitwisseling van stoffen plaatsvindt.
, 18.2.3
periode 2.1
Inhoudsopgave
Lesdag 1: thema vocht en elektrolyten ................................................................................................................ 2
Anatomie en fysiologie een inleiding hoofdstuk 18: het urinaire stelsel ............................................................ 2
Pathologie hoofdstuk 10: aandoeningen van het urinewegstelsel .................................................................... 17
Proactive nursing zorgthema 7: urigenitale functies ....................................................................................... 23
Hoorcollege: vocht en elektrolytenbalans ........................................................................................................ 32
JufDaniëlle: bloeddruk, RAAS en hypertensie.................................................................................................. 38
Lesdag 2: thema vocht en elektrolyten .............................................................................................................. 41
Anatomie en fysiologie hoofdstuk 10: het endocriene stelsel ........................................................................... 41
Pathologie hoofdstuk 10: aandoeningen van de nieren ................................................................................... 49
Pathologie hoofdstuk 12: aandoeningen van het endocriene systeem .............................................................. 54
Proactive nursing zorgthema 14: hormonaal stelsel ........................................................................................ 58
Hoorcollege infuustherapie .............................................................................................................................. 64
Hoorcollege diabethische ketoacidose ............................................................................................................. 67
,Lesdag 1: thema vocht en elektrolyten
Anatomie en fysiologie een inleiding hoofdstuk 18: het urinaire stelsel
18.1
Het urinaire stelsel bestaat uit de nieren, urineleiders, blaas en urinebuis. Functies:
- Excretie van organische afvalstoffen (vooral de stikstofhoudende afvalstoffen ureum
en urinezuur)
- Eliminatie: lozing van afvalstoffen naar buiten
- Reguleren van het bloedvolume en de bloeddruk
- Reguleren van de concentratie natrium, kalium, chloride en andere ionen
- Reguleren van de concentratie calcium via vorming van calcitriol
- Bijdragen aan het stabiliseren van de pH van bloed door verlies van H+ en HCO3-
- Behoud van waardevolle voedingsstoffen zoals glucose en aminozuren
Inzichtvragen
Noem de drie belangrijkste functies van het urinaire stelsel
Excretie van organische afvalstoffen, eliminatie van afvalstoffen en regeling van de
homeostase door het volume en de concentratie opgeloste stoffen in het bloedplasma te
handhaven.
Noem de onderdelen van het urinaire stelsel
Nieren, ureters, blaas en urethra
Geef een definitie van mictie
Verwijderen van urine uit het lichaam
Belangrijk
De nieren verwijderen afvalstoffen uit het bloed. Ze spelen ook een rol bij de regeling van
bloedvolume en de bloeddruk, van de concentraties van verschillende ionen en van de pH van
het bloed.
18.2
De nieren liggen retroperitoneaal en worden op hun plaats gehouden door:
- Het bovengelegen peritoneum
- Contact met aangrenzende organen
- Ondersteunende bindweefsels
Als collagene vezels die ontspringen uit het nierkapsel beschadigd raken, kunnen de nieren
van hun plaats raken (wandelende nier) waardoor bloedvaten en ureter worden belast.
18.2.1
De nierpoort is de plek waar de ureter en de v. renalis uittreden en de plexus renalis en de a.
renalis binnenkomen.
De nier is verdeeld in de nierschors (cortex) en het niermerg (medulla). Het merg bevat 6-18
nierpiramiden. Een nierlob bestaat uit een nierpiramide, het omhullende laagje cortex en de
nabijgelegen weefsels van de columnae. Urine wordt gevormd in de nefronen in de
piramiden en bovengelegen nierschors. Binnen elke nierpapil wordt de urine via buizen
afgevoerd naar de calix minor, die samenkomen in de calix major, die herenigen tot het
nierbekken en overgaat in de ureter.
,18.2.2
De nieren ontvangen 20-25% van het totale HMV.
Als de nierarteriën de renale sinus binnenkomen, verdelen ze zich in takken die een reeks
arteriae interlobulares renis (interlobaire arteriën) van bloed voorzien. De arteriën moden
uit in aa. Arcuatae, die door het grensgebied tussen de cortex en de medulla lopen. Uit elk van
deze slagadertjes ontspringt een aantal interlobulaire arteriën. Afferente arteriolen die zich
vanuit elk van de interlobulaire arteriën vertakken, voeren bloed toe naar de capillairen van de
afzonderlijke nefronen. Bloed stroomt weg via een efferente arteriole naar het peritubulaire
capillairnet rond de proximale en distale tubulus contortus van het nefron, waar de
uitwisseling van stoffen plaatsvindt.
, 18.2.3
