Theorie zuigeling
Psychosociale en emotionele ontwikkeling van zuigelingen.
Het belangrijkste voor een zuigeling is het lichamelijk welbevinden: veilig geborgen, warm en
gevoed.
De aandacht van de zuigeling richt zich vooral op de gezichten van de verzorgers [ CITATION
EOs131 \l 1043 ].
Hechting: door de behoefte aan voeding, veiligheid en warmte richt de baby zich visueel en
auditief op de ouders. Het gedrag van de baby stimuleert de ouders, als de positieve
ervaring zich steeds herhaalt, leert de baby de ouders kennen als bron van het goede.
Vanuit de ervaren veiligheid durft de baby vertrouwen te hebben in zijn verder omgeving.
Een veilige hechting zorgt op deze manier de basis voor de verdere ontwikkeling. Het eerste
jaar is een gevoelige periode voor het ontstaan van hechting [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Objectpermanentie: tussen de 6-9 maanden gaat het kind beseffen dat het niet één is met de
verzorger. Dit heeft scheidingsangst tot gevolg.
De baby gaat vreemde van bekende onderscheiden, hierdoor worden ze eenkennig.
In de fase van de objectpermanentie moet het kind leren dat iets wat weg is nog wel bestaat
en dus weer terug komt [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Slapen: een baby slaapt gemiddeld 16 uur per etmaal. De eerste weken wordt de zuigeling
onregelmatig wakker. Rond de leeftijd van 6 weken krijgen ze een redelijk dag- nacht ritme.
Het duurt tot een maand of 3 voor ze een hele nacht doorslapen.
De remslaap is belangrijk voor de verdere ontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Spelontwikkeling van een zuigeling
In het spel doet een kind belangrijke ervaringen op. Een kind leert zichzelf en zijn omgeving
kennen en ontdekt de mogelijkheden en beperkingen daarvan. Spelen is een belangrijke
voorwaarde voor de ontwikkeling van een kind.
De omgeving van het kind moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Als een kind zich
in zijn spel wil ontwikkelen moet er worden gedacht aan veiligheid, geborgenheid, aandacht,
tijd en ruimte. Bij het spelen van of met een zuigeling wordt vaak gezegd dat er spelletjes
met hem gedaan wordt, een passieve zuigeling. Maar dat beeld is niet juist. De zuigelingen
hebben ook een actieve rol, het is samen spelen. Daarnaast spelen zij ook met zichzelf of
speelgoed [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Bij een zuigeling wordt spelen omschreven als ‘het geheel aan activiteiten die vanuit het kind
zelf uitgevoerd worden, die voor het kind plezierig of verrassend zijn en die gericht zijn op de
buitenwereld’.
Spel en ontwikkeling zijn twee wederkerig beïnvloedende grootheden: de ontwikkeling van
een kind bepaalt de grenzen van zijn spelmogelijkheden en door spelen verlegt een kind zijn
grenzen.
Een jonge zuigeling is door zijn beperkte motorische en visuele mogelijkheden in zijn spel
gericht op dingen in zijn directe nabijheid [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het mooiste speelmateriaal voor een baby is de mens. Vooral het gezicht vanwege de
beweeglijkheid en de contrasten met de huid. Later worden koesterings-, imitatie- en
verrassingsspelletjes favoriet.
Er zijn een aantal spelvormen te onderscheiden:
- Functie- of bewegingsspel: stimuleert de motorische ontwikkeling
- Bouw- en constructiespel: stimuleert de verstandelijke ontwikkeling.
, - Imitatie-, fantasie- en expressiespel: stimuleert de sociaal-emotionele ontwikkeling
[ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het eerste levensjaar wordt vooral gekenmerkt door het functiespel. In de eerste maanden
ontwikkelen voor de zintuigen zich. Felle kleuren en kleurcontrasten zijn interessant.
Met één maand kan het kind met de ogen fixeren.
Met drie maanden kijkt het kind naar eigen handen en reageert op geluid. Kijkspeelgoed en
geluid producerend speelgoed past goed bij deze leeftijd.
Met zes maanden is de oog-handcoördinatie zo ver ontwikkeld dat het kind voorwerpen kan
pakken. Met de mond ontdekt het kind verschil in substanties. Pakspeelgoed is op deze
leeftijd toepasselijk.
Vanaf zeven maanden raakt het kind meer geïnteresseerd in zijn omgeving. Het kind heeft
plezier met geluid maken en door dingen tegen elkaar te slaan. Bijvoorbeeld met blokken of
piepbeesten.
Vanaf negen maanden vind het kind leuk om dingen ergens in te stoppen en om zelf lawaai
te maken.
Kiekeboespelletjes kunnen een kind leren dat de ouder die weg is weer terugkomt, zo
verminder je de scheidingsangst.
Tegen het einde van het eerste levensjaar heeft het kind plezier voorwerpen ergens in te
doen en weer uit te halen.
Speelliedjes, versjes, rijmpjes en verhalen zijn een belangrijke stimulans voor de
spraakontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Als een kind zich niet veilig en geborgen voelen, heeft dit negatieve invloed op het spel, het
gedrag en de ontwikkeling. Een kind krijgt meer plezier en zelfvertrouwen als de ouders
activiteiten echt zien en waarderen. Hierdoor ontwikkelt een kind zelfvertrouwen en
zelfbewustzijn. Door meer zelfvertrouwen is een kind eerder geneigd om nieuwe dingen te
onderzoeken en te ontdekken.
Een kind heeft tijd en ruimte nodig om te spelen. Spelt moet niet te vaak onderbroken
worden want dat remt de spelontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Door veel te mogen, te durven, te kijken, te voelen, te horen, te ruiken en te zien doet een
kind een schat aan ervaringen op die zijn spel en ontwikkeling stimuleren. Het leren van
ervaring gaat in fasen:
- Interesse: dit is leuk
- Herkenning: dit ken ik
- Herinnering: en dat hoort hierbij [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het ene kind is het andere niet. Zuigelingen uiten zich onder ander in prikkelbaarheid,
concentratie, interesse, intensiteit van de reacties, activiteitsniveau, sociale gerichtheid en
knuffelbehoefte [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Belangrijke richtlijnen bij de advisering van speelgoed:
- Speelgoed aangepast aan de belangstelling en ontwikkeling van het kind
- Speelgoed moet stimulerend zijn
- Speelgoed moet veilig zijn
- Speelgoed moet schoon zijn
- Speelgoed hoeft niet duur te zijn
Belangrijke aspecten bij speladvies:
- Niet te veel spelgoed tegelijkertijd
- Afwisseling in speelgoed
- Samen met ouders of bekende personen spelen
- Ingaan op interesses van het kind
- Spelletjes herhalen
1
Psychosociale en emotionele ontwikkeling van zuigelingen.
Het belangrijkste voor een zuigeling is het lichamelijk welbevinden: veilig geborgen, warm en
gevoed.
De aandacht van de zuigeling richt zich vooral op de gezichten van de verzorgers [ CITATION
EOs131 \l 1043 ].
Hechting: door de behoefte aan voeding, veiligheid en warmte richt de baby zich visueel en
auditief op de ouders. Het gedrag van de baby stimuleert de ouders, als de positieve
ervaring zich steeds herhaalt, leert de baby de ouders kennen als bron van het goede.
Vanuit de ervaren veiligheid durft de baby vertrouwen te hebben in zijn verder omgeving.
Een veilige hechting zorgt op deze manier de basis voor de verdere ontwikkeling. Het eerste
jaar is een gevoelige periode voor het ontstaan van hechting [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Objectpermanentie: tussen de 6-9 maanden gaat het kind beseffen dat het niet één is met de
verzorger. Dit heeft scheidingsangst tot gevolg.
De baby gaat vreemde van bekende onderscheiden, hierdoor worden ze eenkennig.
In de fase van de objectpermanentie moet het kind leren dat iets wat weg is nog wel bestaat
en dus weer terug komt [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Slapen: een baby slaapt gemiddeld 16 uur per etmaal. De eerste weken wordt de zuigeling
onregelmatig wakker. Rond de leeftijd van 6 weken krijgen ze een redelijk dag- nacht ritme.
Het duurt tot een maand of 3 voor ze een hele nacht doorslapen.
De remslaap is belangrijk voor de verdere ontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Spelontwikkeling van een zuigeling
In het spel doet een kind belangrijke ervaringen op. Een kind leert zichzelf en zijn omgeving
kennen en ontdekt de mogelijkheden en beperkingen daarvan. Spelen is een belangrijke
voorwaarde voor de ontwikkeling van een kind.
De omgeving van het kind moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Als een kind zich
in zijn spel wil ontwikkelen moet er worden gedacht aan veiligheid, geborgenheid, aandacht,
tijd en ruimte. Bij het spelen van of met een zuigeling wordt vaak gezegd dat er spelletjes
met hem gedaan wordt, een passieve zuigeling. Maar dat beeld is niet juist. De zuigelingen
hebben ook een actieve rol, het is samen spelen. Daarnaast spelen zij ook met zichzelf of
speelgoed [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Bij een zuigeling wordt spelen omschreven als ‘het geheel aan activiteiten die vanuit het kind
zelf uitgevoerd worden, die voor het kind plezierig of verrassend zijn en die gericht zijn op de
buitenwereld’.
Spel en ontwikkeling zijn twee wederkerig beïnvloedende grootheden: de ontwikkeling van
een kind bepaalt de grenzen van zijn spelmogelijkheden en door spelen verlegt een kind zijn
grenzen.
Een jonge zuigeling is door zijn beperkte motorische en visuele mogelijkheden in zijn spel
gericht op dingen in zijn directe nabijheid [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het mooiste speelmateriaal voor een baby is de mens. Vooral het gezicht vanwege de
beweeglijkheid en de contrasten met de huid. Later worden koesterings-, imitatie- en
verrassingsspelletjes favoriet.
Er zijn een aantal spelvormen te onderscheiden:
- Functie- of bewegingsspel: stimuleert de motorische ontwikkeling
- Bouw- en constructiespel: stimuleert de verstandelijke ontwikkeling.
, - Imitatie-, fantasie- en expressiespel: stimuleert de sociaal-emotionele ontwikkeling
[ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het eerste levensjaar wordt vooral gekenmerkt door het functiespel. In de eerste maanden
ontwikkelen voor de zintuigen zich. Felle kleuren en kleurcontrasten zijn interessant.
Met één maand kan het kind met de ogen fixeren.
Met drie maanden kijkt het kind naar eigen handen en reageert op geluid. Kijkspeelgoed en
geluid producerend speelgoed past goed bij deze leeftijd.
Met zes maanden is de oog-handcoördinatie zo ver ontwikkeld dat het kind voorwerpen kan
pakken. Met de mond ontdekt het kind verschil in substanties. Pakspeelgoed is op deze
leeftijd toepasselijk.
Vanaf zeven maanden raakt het kind meer geïnteresseerd in zijn omgeving. Het kind heeft
plezier met geluid maken en door dingen tegen elkaar te slaan. Bijvoorbeeld met blokken of
piepbeesten.
Vanaf negen maanden vind het kind leuk om dingen ergens in te stoppen en om zelf lawaai
te maken.
Kiekeboespelletjes kunnen een kind leren dat de ouder die weg is weer terugkomt, zo
verminder je de scheidingsangst.
Tegen het einde van het eerste levensjaar heeft het kind plezier voorwerpen ergens in te
doen en weer uit te halen.
Speelliedjes, versjes, rijmpjes en verhalen zijn een belangrijke stimulans voor de
spraakontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Als een kind zich niet veilig en geborgen voelen, heeft dit negatieve invloed op het spel, het
gedrag en de ontwikkeling. Een kind krijgt meer plezier en zelfvertrouwen als de ouders
activiteiten echt zien en waarderen. Hierdoor ontwikkelt een kind zelfvertrouwen en
zelfbewustzijn. Door meer zelfvertrouwen is een kind eerder geneigd om nieuwe dingen te
onderzoeken en te ontdekken.
Een kind heeft tijd en ruimte nodig om te spelen. Spelt moet niet te vaak onderbroken
worden want dat remt de spelontwikkeling [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Door veel te mogen, te durven, te kijken, te voelen, te horen, te ruiken en te zien doet een
kind een schat aan ervaringen op die zijn spel en ontwikkeling stimuleren. Het leren van
ervaring gaat in fasen:
- Interesse: dit is leuk
- Herkenning: dit ken ik
- Herinnering: en dat hoort hierbij [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Het ene kind is het andere niet. Zuigelingen uiten zich onder ander in prikkelbaarheid,
concentratie, interesse, intensiteit van de reacties, activiteitsniveau, sociale gerichtheid en
knuffelbehoefte [ CITATION EOs131 \l 1043 ].
Belangrijke richtlijnen bij de advisering van speelgoed:
- Speelgoed aangepast aan de belangstelling en ontwikkeling van het kind
- Speelgoed moet stimulerend zijn
- Speelgoed moet veilig zijn
- Speelgoed moet schoon zijn
- Speelgoed hoeft niet duur te zijn
Belangrijke aspecten bij speladvies:
- Niet te veel spelgoed tegelijkertijd
- Afwisseling in speelgoed
- Samen met ouders of bekende personen spelen
- Ingaan op interesses van het kind
- Spelletjes herhalen
1
