LIO
> ga oefenen met oefenvragen en hoe die te beantwoorden
> Artikelen:
https://www.notion.so/Literatuur-1dc08edf492580dc96c6df0d4246269a?
source=copy_link
🫀 LIO Praktijk videos; belangrijkste leerpunten
🫀 Spiekbriefje voor LIO
Week 1
✅Kennisclip 1: De Complexiteit van
Veranderprocessen (kessels, vanlommel)
BELANGRIJK^^
Leerdoelen:
Kunnen uitleggen waarom veranderprocessen vaak complexe
processen zijn
Diagnose kunnen maken van verandervraagstuk en binnen die
diagnose de leervraag kunnen achterhalen
LIO 1
, Kunnen reflecteren op de plek en functie van de diagnose in het
veranderproces
Kunnen samenwerken met opdrachtgever en relevante stakeholders
effectief op te starten
Organisatieverandering is het proces waarbij organisaties bewegen van
hun huidige situatie naar een gewenste toekomstige situatie met als doel
het vergroten van de effectiviteit.
Veranderprocessen zijn niet al te rooskleurig. Boonstra zegt: ruim 70%
van de veranderingsprocessen lopen of vroegtijdig vast of realiseert niet
het beoogde resultaat. Is het gedoemd te mislukken?… Er is wel kritiek
op die 70%
Maar:
Gedateerd… > in de afgelopen jaren hebben we meer geleerd en
speelt verandering een vele grotere rol als vroeger. Ook dus meer
ervaring gekregen in die veranderingen.
Wat voor soort veranderingen?…> gepland of
ongepland/spontaan/gaande weg)
Hoe dan ook, de processen gaan niet vanzelf en we hebben nog een
hoop te leren
Wat gaat er mis in veranderprocessen?
Te groot of te ambitieus
Onvoldoende aandacht voor de complexiteit van veranderprocessen
Niet genoeg consensus/draagvlak/vertrouwen voor veranderingen
(je moet ook dingen loslaten die je lief zijn)
Onvoldoende middelen, tijd, mensen, expertise, geld, ervaring
Angst voor veranderen, (eigen)belang of andere doelen dan de
veranderingsdingen
Niet gericht op de juiste oorzaken. Onvoldoende verdiepen op wat
nou de oorzaken zijn waarom we moeten veranderen. Mensen
vertrekken vaak te gemakkelijk vanuit persoonlijke overtuigingen.
LIO 2
, We leren te weinig van elkaar
Innovatie is vernieuwing, niet verandering; Iets echt structureel anders
doen. Dit is complex omdat de onderwijsinnovaties vaak het gevolg zijn
van een hardnekkig onderliggend wicked problem.
Wicked problem= probleem waarbij er vaak cognitieve onzekerheden,
diversiteit in waarden en een complex speelveld van actoren zijn.
Cognitieve onzekerheid: wàt is nu het probleem, wàt is nou de
oorzaak (geen kant en klare oplossing)
> voorbeeld= kansengelijkheid.
Er is geen kant en klare oplossing voor het probleem. Vanuit het
onderwijs kun je wel proberen op te lossen, maar er zijn ook heel
veel andere stakeholders betrokken (ouders, economie/buurt,
huisvesting. > er is niet één oplossing (alleen kleine stukjes die ons
één stapje verder brengen)
Diversiteit in waarden: vanuit welke verschillende perspectieven
kijken mensen naar het probleem
> voorbeeld= huiselijk geweld. Niet één oplossing, wel heel veel
stakeholders (net als hierboven). Al deze stakeholders hebben
verschillende perspectieven.
Complex speelveld: meervoud aan stakeholders (een beetje
verwerkt in die hierboven)
>> dit niet alleen in onderwijs, maar bijvoorbeeld ook in de
politiek/economie (energietransitie)
Oorzaken complexiteit van onderwijsinnovaties: (vanlommel)
Context is enorm van belang (iets uit context A kun je niet direct
toepassen op context B)
Veranderprocessen zijn dynamisch (niet rechtstreeks toewerken
naar, maar rommelig)
> de cyclische bewegingen hoeven niet altijd ook omhoog:
LIO 3
, :
Verschillende actoren en factoren spelen een rol, en deze
interacteren ook met elkaar!
Er zit een normatieve kant aan veranderprocessen. We kunnen wel
heel helder verwoorden hoe of wat we voor ons zien, maar mensen
geven er hun eigen betekenis aan. Daardoor veel referentiekaders >
ingewikkeld om mee om te gaan
Aantal paradoxen (zowel vanlommel en de witte behandelen
dit)/tegenstellingen
Controleren → autonomie (autonomie bij werknemers, maar ook
controle over willen hebben, even checken)
Ratio → emotie (ook in de witte) (het brengt ook emoties mee, en
die kunnen soms tegenover elkaar staan)
Deel → geheel (ook in de witte) (het geheel kun je nooit in één
keer bedienen, maar je kan ook niet bij één stukje blijven hangen,
je moet ook het geheel in beweging zetten)
Inhoud → betekenis (ook in de witte, zie hierboven over de
referentiekaders etc)
Samenvatting: we zien niet alles, we begrijpen niet alles en niet alles is
rationeel. De complexiteit van veranderprocessen vergt van ons dat we
goed nadenken over hoe we een verandering aanvliegen en een rijk
verander repertoire(=beschikking tot verschillende perspectieven, modellen,
LIO 4