Academiejaar 2024-2025 Instelling: KU Leuven
SAMENVATTING
SPORTPSYCHOLOGIE EN
COACHING
Prof: Katrien Fransen,
Gert Vande Broek
,Deel 1: communicatie – sportpsychologie
1.Inleiding
Waarom is communicatie voor artsen belangrijk?
Communicatie naar patiënt
In artsen team en andere collega’s
“You haven’t taught until they have learned”
Bv. Als je niet slaagt op examen ben je gefaald als prof
Communicatie gaat niet enkel over zender maar ook over ontvanger
Wat is communicatie?
Definitie: “Een wederkerig proces waarbij mensen betekenis hebben de signalen uitzenden en
ontvangen”
Twee basiswetten
1. We kunnen niet niet communiceren
- We communiceren altijd
- Zwijgen kan ook iets zeggen
Alle gedrag is communicatie :
Communicatie >> praten
verbaal & non-verbaal (70-80%)
- Communicatie kan je niet ontwijken
Soorten non-verbale communicatie?
➢ Lichaamshouding
➢ Bewegingen
➢ Mimiek
➢ Oogcontact
➢ Para-linguïstische factoren
➢ Wat doe je met je stem (aarzelen, volle overtuiging,…)
➢ Statussymbolen
➢ Bv. les geven in costuum
1
, ➢ 80% van de communicatie = non-verbaal
o Vaak onbewust
o Indien niet congruent met verbale boodschap
→ Non-verbale wint (moeilijker te controleren)
bv. “Hoe is het met je?”
➢ Niets zeggen kan duidelijke communicatie zijn!
bv. woedende speler loopt naar kleedkamer
➢ Rol van videofeedback
o Voor de coach → meeste coaches vinden dat niet leuk om hunzelf bezig te zien
o Voor de atleten (bv. teambuilding: bike & run – touwtrekken)
➢ Bike & run: tussendoor proeven zoals touwtrekken
➢ Eerste team moet wachten op nieuwe groep
➢ Beeldmateriaal toonde aan hoe gefrustreerd die kinderen waren)
o Voor de ouders
2. We kunnen niet communiceren
Wat je zegt komt niet altijd overeen met hoe mensen dingen interpreteren
Je kan dit niet altijd controleren
Coderen: in woorden omzetten – lukt meestal niet super goed
Boodschap verzenden
Decoderen: iedereen bekijkt vanuit eigen referentiekader
Wie praat er wel eens tegen/ met zijn ouders?
Er kan heel wat mis gaan in communicatie
Bv. spelletje waar je zin moet doorgeven
Misinterpretatie van non-verbale zit er niet eens bij
Verschillende communicatiekanalen
Face to face
Sociale media
Toledo => je kan zaken missen
- Non-verbale heb je niet die je verbale ondersteunen
2
, De 4 over van communicatie
1) Inhoudsniveau; welke boodschap wil ik meegeven
2) Betrekkingsniveau: relationele aspect
a. Voornamelijk via non verbale communicatie
b. Bv. “heb je nu weer niet vuilnis buiten gezet” → meer de manier waarop het
gezegd wordt niet perse wat (want je kent het antwoord al)
Voorbeeld:
‘amai het is warm’
1) Zakelijke info: het is warm
2) Expressieve: ik heb het warm
3) Appellerende uiting: zet het raam open
4) Relationeel: in positie om jou impliciet een bevel te geven
‘frozen dinners have more calories if you heat them up’
1) Zakelijke info: wetenschappelijk feitje
2) Expressieve:
3) Appellerende uiting: ik wil dat je afvalt
4) Relationeel: ik vind dat ik dit mag zeggen tegen jou
Betrekkingsniveau veel belangrijker
‘will you please tell your daughter not to text at the table?’
1) Zakelijke info:
2) Expressieve: eigen gevoelens – vind dat niet leuk en respectloos
3) Appellerende uiting: duidelijke wens
4) Relationeel: relatie met dochter
➢ Conflicten zitten meestal op betrekkingsniveau
➢ Maar uitgevochten op inhoudsniveau
➢ Niet WAT iemand zegt, maar HOE het gezegd wordt, bepaalt de totale betekenis van de
boodschap.
➢ Ga verder dan een luisterend oor, gebruik je ogen!
➢ Eigen ervaringen met relationele problemen?
DUS: we kunnen niet niet communiceren maar we kunnen ook niet communiceren
3
SAMENVATTING
SPORTPSYCHOLOGIE EN
COACHING
Prof: Katrien Fransen,
Gert Vande Broek
,Deel 1: communicatie – sportpsychologie
1.Inleiding
Waarom is communicatie voor artsen belangrijk?
Communicatie naar patiënt
In artsen team en andere collega’s
“You haven’t taught until they have learned”
Bv. Als je niet slaagt op examen ben je gefaald als prof
Communicatie gaat niet enkel over zender maar ook over ontvanger
Wat is communicatie?
Definitie: “Een wederkerig proces waarbij mensen betekenis hebben de signalen uitzenden en
ontvangen”
Twee basiswetten
1. We kunnen niet niet communiceren
- We communiceren altijd
- Zwijgen kan ook iets zeggen
Alle gedrag is communicatie :
Communicatie >> praten
verbaal & non-verbaal (70-80%)
- Communicatie kan je niet ontwijken
Soorten non-verbale communicatie?
➢ Lichaamshouding
➢ Bewegingen
➢ Mimiek
➢ Oogcontact
➢ Para-linguïstische factoren
➢ Wat doe je met je stem (aarzelen, volle overtuiging,…)
➢ Statussymbolen
➢ Bv. les geven in costuum
1
, ➢ 80% van de communicatie = non-verbaal
o Vaak onbewust
o Indien niet congruent met verbale boodschap
→ Non-verbale wint (moeilijker te controleren)
bv. “Hoe is het met je?”
➢ Niets zeggen kan duidelijke communicatie zijn!
bv. woedende speler loopt naar kleedkamer
➢ Rol van videofeedback
o Voor de coach → meeste coaches vinden dat niet leuk om hunzelf bezig te zien
o Voor de atleten (bv. teambuilding: bike & run – touwtrekken)
➢ Bike & run: tussendoor proeven zoals touwtrekken
➢ Eerste team moet wachten op nieuwe groep
➢ Beeldmateriaal toonde aan hoe gefrustreerd die kinderen waren)
o Voor de ouders
2. We kunnen niet communiceren
Wat je zegt komt niet altijd overeen met hoe mensen dingen interpreteren
Je kan dit niet altijd controleren
Coderen: in woorden omzetten – lukt meestal niet super goed
Boodschap verzenden
Decoderen: iedereen bekijkt vanuit eigen referentiekader
Wie praat er wel eens tegen/ met zijn ouders?
Er kan heel wat mis gaan in communicatie
Bv. spelletje waar je zin moet doorgeven
Misinterpretatie van non-verbale zit er niet eens bij
Verschillende communicatiekanalen
Face to face
Sociale media
Toledo => je kan zaken missen
- Non-verbale heb je niet die je verbale ondersteunen
2
, De 4 over van communicatie
1) Inhoudsniveau; welke boodschap wil ik meegeven
2) Betrekkingsniveau: relationele aspect
a. Voornamelijk via non verbale communicatie
b. Bv. “heb je nu weer niet vuilnis buiten gezet” → meer de manier waarop het
gezegd wordt niet perse wat (want je kent het antwoord al)
Voorbeeld:
‘amai het is warm’
1) Zakelijke info: het is warm
2) Expressieve: ik heb het warm
3) Appellerende uiting: zet het raam open
4) Relationeel: in positie om jou impliciet een bevel te geven
‘frozen dinners have more calories if you heat them up’
1) Zakelijke info: wetenschappelijk feitje
2) Expressieve:
3) Appellerende uiting: ik wil dat je afvalt
4) Relationeel: ik vind dat ik dit mag zeggen tegen jou
Betrekkingsniveau veel belangrijker
‘will you please tell your daughter not to text at the table?’
1) Zakelijke info:
2) Expressieve: eigen gevoelens – vind dat niet leuk en respectloos
3) Appellerende uiting: duidelijke wens
4) Relationeel: relatie met dochter
➢ Conflicten zitten meestal op betrekkingsniveau
➢ Maar uitgevochten op inhoudsniveau
➢ Niet WAT iemand zegt, maar HOE het gezegd wordt, bepaalt de totale betekenis van de
boodschap.
➢ Ga verder dan een luisterend oor, gebruik je ogen!
➢ Eigen ervaringen met relationele problemen?
DUS: we kunnen niet niet communiceren maar we kunnen ook niet communiceren
3
