Toby De Wispelaere
Europa en de Wereld
Les 1: Europees perspectief
“perceptie is belangrijker dan de werkelijkheid”
- Hoe wij kijken naar de wereld, gebeurd uit een bepaalde perceptie
Mijn eigen perspectief
Beïnvloed door ons referentiekader
- Bepaald hoe we over de wereld denken
- Waar we opgroeien
- Wie onze ouders zijn
- Waar we naar naar school zijn geweest
We krijgen heel veel nieuws vanuit een westerse perceptie waardoor we veel nieuws niet te zien krijgen zoals:
- Burkina Faso vindt electrische auto’s uit in Afrika
Hoe geschiedenis analyseren
- Bewust zijn van ons referentiekader (bewust van je vooroordelen)
- Streven naar objectiviteit bij onderzoek
- Bronnen analyseren en vergelijken met elkaar
Het Europees perspectief
EU versus VS
- We denken vanuit een bepaalde blik
Secularisering
- Scheiding van kerk en staat
- Gevolg: minder gelovigen in Europa
- Geloof is nog cultureel aanwezig
- Perceptie veranderd door de verlichting
De Verlichting
Wat is dat
- Periode waarin kerk en staat voor het eerst wordt neergeschreven om te scheiden
van elkaar
- Oorzaak van ons denken
Denkstroming
- Rationalisme
- Rationeel denken
- Verlicht denken over politiek en godsdienst en sociale verhoudingen
Drie bekendste denkers (18e eeuw)
- Montesquieu (Scheiding der machten)
- Voltaire (Vrijheid en gelijkheid tussen mensen)
- Rousseau (Le contrat social)
,Toby De Wispelaere
Gevolgen van de Verlichting
- Verkeerd beeld van hoe Europa de ander zag
- Machtspositie ontstaan vanuit Europa in de 19e eeuw (Voorbeeld: Imperialisme Groot-Brittannië)
- Ongelijkheid in het westen (oorzaak: implementeren een hiërarchie in ons denken)
- Raciaal denken
Conclusie (dr Devin Vartija)
- Ongelijkheid werd weerzinwekkend en schandalig
- Ontstaan raciale verschillen
- Meer gelijkheid voor witte mensen (sociale klassen werden diverser)
Voorbeeld casus: Saartje Baartman
Wie is ze
- 1789-1815
- Hottentot: Zuid-Afrikaans
- Misbruikt en werd voorgesteld als dier
- Bekend van La Vénus Noire
- Tot 1974 was haar geraamte in een Parijs te bewonderen
Sociaal darwinisme (Herbert Spencer)
- Misbruik van evolutietheorie Darwin
- Geloof in verschillende rassen
- Geloof in een hiërarchie tussen rassen
- Ook op sociaal vlak
Eugenetica
- Verbeteren van een ras
- Uitsluiting van rassen
- Vormt de basis voor nazi-Duitsland
Voorbeeld casus: Koloniaal denken
- De witte man moet de zwarte man redden
- Kuifje: racistische uitspraken
- Senegalees dorp
Voorbeeld casus: menselijke zoo
Tervuren 1897
- Vandaag afrika museum
Gent 1913
- Senegalees dorp
- Mensen over laten komen uit Senegal in de winter
- Mensen werden ziek
- Vandaag citadelpark
Brussel expo 58
- Wereldexpo
- Dopen uit congo
- Vele mensen gestorven
,Toby De Wispelaere
Edward Said (1935-2003)
Wie is hij
- Palestijnse schrijver
- professor aan universiteit Columbia
Boek
- uit 1978
- Oriëntalisme
- Beschrijft hoe westerlingen naar de anderen kijken
- Machtspositie van het westen t.o.v. de rest van de wereld
- De westerling ziet zichzelf als basis “beschaving” en “ander” moet aanpassen
- “Het is een ideologische constructie die het Westen culturele hegemonie verleent,
zowel op eigen grondgebied als in het gekoloniseerde Oosten”
Voorbeeld: Trump wil Gaza overnemen en er een resort van maken voor zijn eigen volk. Hij vindt dat de culturele hegemonie van de
amerikanen belangrijker is en dat we daar naartoe moeten ontwikkelen
Oriëntalisme
- Stereotypering van het oosten en westen
- Zorgt voor een superieur gevoel van het westen t.o.v. het oosten
Oosten is:
- Inferieur
- Onderontwikkeld
- vreemd
Westen is
- Superieur
- Ontwikkeld
- Fantastisch
Oriëntalisme vandaag
- Rechtvaardigt Westerse macht ten opzichte van het Oosten
- Stereotypeert hoe we denken
- bewuste stereotypering (bijvoorbeeld: trump)
De Haïtiaanse revolutie (1791-1804)
- Eerste onafhankelijke land van de gekoloniseerde landen
- Grootste groep van de bevolking was slaaf
- hevige opstanden
- levensverwachting in haïti lag op 25 jaar
Toussaint Louverture (1743-1803)
- Toussaint = pinksteren
- Louverture = opening
- Vrijheidsstrijder
- Bezetter tegen de slavenhouders
- zorgde voor onafhankelijkheid van Haïti
Na de onafhankelijkheid
- Haïti moest 90 miljoen frank betalen aan Napoleon
- Belandde in faillissement
- Tot op vandaag zeer arm
, Toby De Wispelaere
Racism scale
- Schaal bedacht door Amerikaanse universiteit
- Duidt aan dat je racisme niet zomaar kan afbakenen
- We bevinden ons allemaal ergens op de schaal
Vrouwenrechten
Code Napoleon
- 19e eeuw
- Basis voor onze wetboeken
- Afbraak van vrouwenrechten
- Na code napoleon geen mogelijkheid meer voor scheiding van tafel en bed
Feminisme
- 20e eeuw
Vrouwenkiesrecht
- Vanaf eind 19e- begin 20e eeuw
Suffragettebeweging
- Activisten voerden campagne voor vrouwenstemrecht
- Emmeline Pankhurst
- Feminisme uit ontstaan
- Finland, Noorwegen, Nederland, België waren eerste landen met stemrecht
Medische geschiedenis
- Tot jaren 70/80 werd alles onderzocht op mannelijk lichaam
- Vanaf jaren 70/80 meer onderzoek naar het lichaam van de vrouw
Abortuswetten
- In amerika: elke staat beslist zelf
- In België: eerste abortuswet in 1990
Naoorlogse ontwikkelingen vrouwenrechten (1950-1980)
Economische en sociale verandering
- Meer vrouwen in de arbeidsmarkt
- Meer vrouwen in universitaire opleidingen
Tweede golf feminisme
- Belangrijke periode voor gelijkheid van lonen
Europese wetgeving
- Anti-discriminatiewetten in jaren ‘70 en ‘80
EU en gendergelijkheid (sinds 1980)
- Richtlijnen tegen discriminiatie op de werkvloer
- quota voor vrouwen in bestuursfuncties
#MeToo-beweging (2017)
- Bewustwording over seksueel geweld en genderongelijkheid
- Had wereldwijde impact
Toekomstige uitdagingen
- Nog steeds geen loonongelijkheid
- Nog steeds een Lage vrouwelijke politieke vertegenwoordiging
- Bestrijding gendergerelateerd geweld
Europa en de Wereld
Les 1: Europees perspectief
“perceptie is belangrijker dan de werkelijkheid”
- Hoe wij kijken naar de wereld, gebeurd uit een bepaalde perceptie
Mijn eigen perspectief
Beïnvloed door ons referentiekader
- Bepaald hoe we over de wereld denken
- Waar we opgroeien
- Wie onze ouders zijn
- Waar we naar naar school zijn geweest
We krijgen heel veel nieuws vanuit een westerse perceptie waardoor we veel nieuws niet te zien krijgen zoals:
- Burkina Faso vindt electrische auto’s uit in Afrika
Hoe geschiedenis analyseren
- Bewust zijn van ons referentiekader (bewust van je vooroordelen)
- Streven naar objectiviteit bij onderzoek
- Bronnen analyseren en vergelijken met elkaar
Het Europees perspectief
EU versus VS
- We denken vanuit een bepaalde blik
Secularisering
- Scheiding van kerk en staat
- Gevolg: minder gelovigen in Europa
- Geloof is nog cultureel aanwezig
- Perceptie veranderd door de verlichting
De Verlichting
Wat is dat
- Periode waarin kerk en staat voor het eerst wordt neergeschreven om te scheiden
van elkaar
- Oorzaak van ons denken
Denkstroming
- Rationalisme
- Rationeel denken
- Verlicht denken over politiek en godsdienst en sociale verhoudingen
Drie bekendste denkers (18e eeuw)
- Montesquieu (Scheiding der machten)
- Voltaire (Vrijheid en gelijkheid tussen mensen)
- Rousseau (Le contrat social)
,Toby De Wispelaere
Gevolgen van de Verlichting
- Verkeerd beeld van hoe Europa de ander zag
- Machtspositie ontstaan vanuit Europa in de 19e eeuw (Voorbeeld: Imperialisme Groot-Brittannië)
- Ongelijkheid in het westen (oorzaak: implementeren een hiërarchie in ons denken)
- Raciaal denken
Conclusie (dr Devin Vartija)
- Ongelijkheid werd weerzinwekkend en schandalig
- Ontstaan raciale verschillen
- Meer gelijkheid voor witte mensen (sociale klassen werden diverser)
Voorbeeld casus: Saartje Baartman
Wie is ze
- 1789-1815
- Hottentot: Zuid-Afrikaans
- Misbruikt en werd voorgesteld als dier
- Bekend van La Vénus Noire
- Tot 1974 was haar geraamte in een Parijs te bewonderen
Sociaal darwinisme (Herbert Spencer)
- Misbruik van evolutietheorie Darwin
- Geloof in verschillende rassen
- Geloof in een hiërarchie tussen rassen
- Ook op sociaal vlak
Eugenetica
- Verbeteren van een ras
- Uitsluiting van rassen
- Vormt de basis voor nazi-Duitsland
Voorbeeld casus: Koloniaal denken
- De witte man moet de zwarte man redden
- Kuifje: racistische uitspraken
- Senegalees dorp
Voorbeeld casus: menselijke zoo
Tervuren 1897
- Vandaag afrika museum
Gent 1913
- Senegalees dorp
- Mensen over laten komen uit Senegal in de winter
- Mensen werden ziek
- Vandaag citadelpark
Brussel expo 58
- Wereldexpo
- Dopen uit congo
- Vele mensen gestorven
,Toby De Wispelaere
Edward Said (1935-2003)
Wie is hij
- Palestijnse schrijver
- professor aan universiteit Columbia
Boek
- uit 1978
- Oriëntalisme
- Beschrijft hoe westerlingen naar de anderen kijken
- Machtspositie van het westen t.o.v. de rest van de wereld
- De westerling ziet zichzelf als basis “beschaving” en “ander” moet aanpassen
- “Het is een ideologische constructie die het Westen culturele hegemonie verleent,
zowel op eigen grondgebied als in het gekoloniseerde Oosten”
Voorbeeld: Trump wil Gaza overnemen en er een resort van maken voor zijn eigen volk. Hij vindt dat de culturele hegemonie van de
amerikanen belangrijker is en dat we daar naartoe moeten ontwikkelen
Oriëntalisme
- Stereotypering van het oosten en westen
- Zorgt voor een superieur gevoel van het westen t.o.v. het oosten
Oosten is:
- Inferieur
- Onderontwikkeld
- vreemd
Westen is
- Superieur
- Ontwikkeld
- Fantastisch
Oriëntalisme vandaag
- Rechtvaardigt Westerse macht ten opzichte van het Oosten
- Stereotypeert hoe we denken
- bewuste stereotypering (bijvoorbeeld: trump)
De Haïtiaanse revolutie (1791-1804)
- Eerste onafhankelijke land van de gekoloniseerde landen
- Grootste groep van de bevolking was slaaf
- hevige opstanden
- levensverwachting in haïti lag op 25 jaar
Toussaint Louverture (1743-1803)
- Toussaint = pinksteren
- Louverture = opening
- Vrijheidsstrijder
- Bezetter tegen de slavenhouders
- zorgde voor onafhankelijkheid van Haïti
Na de onafhankelijkheid
- Haïti moest 90 miljoen frank betalen aan Napoleon
- Belandde in faillissement
- Tot op vandaag zeer arm
, Toby De Wispelaere
Racism scale
- Schaal bedacht door Amerikaanse universiteit
- Duidt aan dat je racisme niet zomaar kan afbakenen
- We bevinden ons allemaal ergens op de schaal
Vrouwenrechten
Code Napoleon
- 19e eeuw
- Basis voor onze wetboeken
- Afbraak van vrouwenrechten
- Na code napoleon geen mogelijkheid meer voor scheiding van tafel en bed
Feminisme
- 20e eeuw
Vrouwenkiesrecht
- Vanaf eind 19e- begin 20e eeuw
Suffragettebeweging
- Activisten voerden campagne voor vrouwenstemrecht
- Emmeline Pankhurst
- Feminisme uit ontstaan
- Finland, Noorwegen, Nederland, België waren eerste landen met stemrecht
Medische geschiedenis
- Tot jaren 70/80 werd alles onderzocht op mannelijk lichaam
- Vanaf jaren 70/80 meer onderzoek naar het lichaam van de vrouw
Abortuswetten
- In amerika: elke staat beslist zelf
- In België: eerste abortuswet in 1990
Naoorlogse ontwikkelingen vrouwenrechten (1950-1980)
Economische en sociale verandering
- Meer vrouwen in de arbeidsmarkt
- Meer vrouwen in universitaire opleidingen
Tweede golf feminisme
- Belangrijke periode voor gelijkheid van lonen
Europese wetgeving
- Anti-discriminatiewetten in jaren ‘70 en ‘80
EU en gendergelijkheid (sinds 1980)
- Richtlijnen tegen discriminiatie op de werkvloer
- quota voor vrouwen in bestuursfuncties
#MeToo-beweging (2017)
- Bewustwording over seksueel geweld en genderongelijkheid
- Had wereldwijde impact
Toekomstige uitdagingen
- Nog steeds geen loonongelijkheid
- Nog steeds een Lage vrouwelijke politieke vertegenwoordiging
- Bestrijding gendergerelateerd geweld
