HC 7, 13-1
Beeldvorming
Röntgenopnamen
- conventionele ‘foto’ – röntgenstraling.
- röntgenstralen wordt door lichaam heen ‘geschoten’ en opgevangen op gevoelige plaat.
- afhankelijk van dichtheid weefsel wordt straling weggevangen.
- minder straling op plaat -> witter aspect op foto
- voordelen: snel beschikbaar, relatief goedkoop en eventueel contrastmiddel toevoegen.
- nadelen: beperkt onderscheidend vermogen weke delen, 2D, overprojectie (van alle structuren), straling.
- meerdere richtingen nodig voor een 3D
- abdomen: - skelet
- lucht en lucht-vloeistofspiegels (belangrijk bij afsluiting
- contrastfoto’s: - maag-darm - urinewegen
- galwegen - vaten
- vroeger veel, nu veel CT( veel info) en echo
Buikoverzichtsfoto -> X-BOZ
- beetje contouren van de organen,
maar meeste is grijs dus lastig te zien.
- ook mogelijk met oraal contrast.
- plakt vast aan de darmwand.
- structuren zijn nu te zien.
- zoeken naar afwijkingen van de darm.
-> nu vaak scopie: afwijkingen echt zien en biopten nemen voor pathologisch onderzoek.
Maag & jejunum Haustra en topografie
- flexura hepatica/dextra – colon asc.-trans.
- flexura linieales /sinistra – colon trans.-desc.
,Endoscopische retrograde cholangio-pancreaticografie -> ERCP
- ‘via endoscoop naar achteren vullen van gal/alvleesklier wegen’ tot de papil van Vater.
- anatomie: - ductus hepaticus sinister uit de lever.
- ductus hepaticus communis.
- ductus cysticus vanuit de galblaas.
- ductus choledochus (naar duodenum, bij papil van Vater met ductus pancreaticus).
- pathologie: galstenen (-> cholelithiasis) ontwikkelen en kunnen de galgang obstrueren.
- achter de obstructie ook uitgezette galwegen.
- icterus -> door galobstructie, want bilirubine komt niet in de darm.
- normaal: bilirubine emulgeert vet en gaat naar lymfevaten.
- cholangitis -> ontsteking galagang door galstenen.
- acute pancreatitis + ernstige buikzijn + ev. ernstig ziek worden (kan overgaan in chronisch).
- oorzaak: galstenen (in papil van Vater) of alcohol.
- gevolg: tast de pancreas aan.
,Intravasculair contrast -> pyelogram
- L: - geen ribben wel wervelkolom -> in onderbuik
- herkennen van: mesenterica superior, jenuale en iliale arterieën (L), ileocolica (R) a. colica dextra.
- R: - a. renialis met vele vertakkingen.
- O: - truncus coeliacus met a. hepaticus communis en a. lineales/splenica & gastrica sinistra.
Intraveneus contrast – nieren.
- intraveneus of retrograad.
- veel gebruikt voor de nieren (net als echo of CT).
- ureter richting de blaas is goed te zien.
- zelfde info met echo en veel minder belastend.
- steen -> uitgezette ureter naar boven.
- nierbekken (afvoersysteem) kan dan ook helemaal
opzetten -> hydronefrose.
, Computer Tomografie (CT)
- zowel bot als weke delen goed af te beelden.
- serie röntgenopnamen in spiraal rondom lichaam.
- reconstructie door computer (dichtheden in Hounsfield Units (HU))
- axiale doorsneden en reconstructies.
- eventueel met i.v. (intraveneus iodine) of orale contrast.
- aanzicht bij transversale doorsneden.
- voordelen: 2D, snel, hoge beschikbaarheid, alle typen weefsel af te beelden, eventueel met contrastmiddel.
- nadelen: relatief hoge ioniserende stralingsbelasting.
- abdomen: - organen.
- vaten.
- skelet.
- buikwand.
CT- abdomen blanco (O)
- laag in buik
CT-abdomen met oraal contrast (O&R)
CT- abdomen met intravasculair contrast (MO)
- te zien: aorta en nieren.
- nieren aangekleurd
Beeldvorming
Röntgenopnamen
- conventionele ‘foto’ – röntgenstraling.
- röntgenstralen wordt door lichaam heen ‘geschoten’ en opgevangen op gevoelige plaat.
- afhankelijk van dichtheid weefsel wordt straling weggevangen.
- minder straling op plaat -> witter aspect op foto
- voordelen: snel beschikbaar, relatief goedkoop en eventueel contrastmiddel toevoegen.
- nadelen: beperkt onderscheidend vermogen weke delen, 2D, overprojectie (van alle structuren), straling.
- meerdere richtingen nodig voor een 3D
- abdomen: - skelet
- lucht en lucht-vloeistofspiegels (belangrijk bij afsluiting
- contrastfoto’s: - maag-darm - urinewegen
- galwegen - vaten
- vroeger veel, nu veel CT( veel info) en echo
Buikoverzichtsfoto -> X-BOZ
- beetje contouren van de organen,
maar meeste is grijs dus lastig te zien.
- ook mogelijk met oraal contrast.
- plakt vast aan de darmwand.
- structuren zijn nu te zien.
- zoeken naar afwijkingen van de darm.
-> nu vaak scopie: afwijkingen echt zien en biopten nemen voor pathologisch onderzoek.
Maag & jejunum Haustra en topografie
- flexura hepatica/dextra – colon asc.-trans.
- flexura linieales /sinistra – colon trans.-desc.
,Endoscopische retrograde cholangio-pancreaticografie -> ERCP
- ‘via endoscoop naar achteren vullen van gal/alvleesklier wegen’ tot de papil van Vater.
- anatomie: - ductus hepaticus sinister uit de lever.
- ductus hepaticus communis.
- ductus cysticus vanuit de galblaas.
- ductus choledochus (naar duodenum, bij papil van Vater met ductus pancreaticus).
- pathologie: galstenen (-> cholelithiasis) ontwikkelen en kunnen de galgang obstrueren.
- achter de obstructie ook uitgezette galwegen.
- icterus -> door galobstructie, want bilirubine komt niet in de darm.
- normaal: bilirubine emulgeert vet en gaat naar lymfevaten.
- cholangitis -> ontsteking galagang door galstenen.
- acute pancreatitis + ernstige buikzijn + ev. ernstig ziek worden (kan overgaan in chronisch).
- oorzaak: galstenen (in papil van Vater) of alcohol.
- gevolg: tast de pancreas aan.
,Intravasculair contrast -> pyelogram
- L: - geen ribben wel wervelkolom -> in onderbuik
- herkennen van: mesenterica superior, jenuale en iliale arterieën (L), ileocolica (R) a. colica dextra.
- R: - a. renialis met vele vertakkingen.
- O: - truncus coeliacus met a. hepaticus communis en a. lineales/splenica & gastrica sinistra.
Intraveneus contrast – nieren.
- intraveneus of retrograad.
- veel gebruikt voor de nieren (net als echo of CT).
- ureter richting de blaas is goed te zien.
- zelfde info met echo en veel minder belastend.
- steen -> uitgezette ureter naar boven.
- nierbekken (afvoersysteem) kan dan ook helemaal
opzetten -> hydronefrose.
, Computer Tomografie (CT)
- zowel bot als weke delen goed af te beelden.
- serie röntgenopnamen in spiraal rondom lichaam.
- reconstructie door computer (dichtheden in Hounsfield Units (HU))
- axiale doorsneden en reconstructies.
- eventueel met i.v. (intraveneus iodine) of orale contrast.
- aanzicht bij transversale doorsneden.
- voordelen: 2D, snel, hoge beschikbaarheid, alle typen weefsel af te beelden, eventueel met contrastmiddel.
- nadelen: relatief hoge ioniserende stralingsbelasting.
- abdomen: - organen.
- vaten.
- skelet.
- buikwand.
CT- abdomen blanco (O)
- laag in buik
CT-abdomen met oraal contrast (O&R)
CT- abdomen met intravasculair contrast (MO)
- te zien: aorta en nieren.
- nieren aangekleurd
