KLINISCH REDENEREN – METABOLE AANDOENINGEN
1. DIABETES TYPE 1
Anamnese - Insuline afhankelijk.
- Hyperglycemie:
Omdat ze geen insuline produceren blijft glucose in het lichaam.
Symptomen: veel dorst, hoofdpijn, moeilijke concentratie, wazig zicht, veel plassen, moe, gewichtsverlies …
- Hypoglycemie:
Vaak na inspuiting en dan sporten waardoor er teveel is opgenomen.
Symptomen: verwarring, zweten, trillen, zwakte, zenuwachtig, hoofdpijn …
Behandeling - Behandelingen:
Gezond dieet en regelmatige fysieke activiteit, onderhouden lichaamsgewicht en niet roken.
Aerobe training: insuline gevoeligheid stijgt en vetmassa daalt.
Krachttraining: spiermassa stijgt dus beter glucose opname.
- Insuline injectie:
Insuline niet inspuiten bij spieren die je gaat gebruiken.
Spiercontracties helpen bij glucose opname.
Sporten voor het eten of 1u wachten tot na de inspuiting.
Altijd levels testen voor en na het sporten.
- Hyperglycemie moet injectie spuiten en hypoglycemie moet suikers geven (cola = snelle suiker).
2. DIABETES TYPE 2
Anamnese - Predisponerende factoren: sedentair leven, obesitas, leeftijd, familiale geschiedenis, hypertensie, hoge cholesterol
…
- Cardiovasculair risico: bloeddruk, hoge LDL en lage HDL (gezonde).
- Insuline resistentie: het bindt nog wel maar werkt niet zo goed en eindigt in hyperglycemie.
- Symptomen: veel dorst, veel plassen, veel infectie.
Onderzoek - Orale glucose tolerantie test, HbA1c meten, glycemische weerspiegeling.
Toegevoegd - Complicaties:
onderzoek Acuut: hypo-, hyper- of keto-acidose.
Chronisch: macrovasculaire aandoeningen, retinopathie, nefropathie, neuropathie, hypertensie, verminderde
mobiliteit, vaak gedaalde sensibiliteit …
Behandeling - Behandeling:
Orale medicaite.
Voeding: caloriebperking bij overgewicht, alcohol met mate, zoubeperking …
Fysieke activiteit:
o Fietstraining positief effect op HbA1c.
o Krachttraining: in spieren wordt meer glucose opgenomen en spiermassa stijgt.
Intensiteit: 40 – 85% van VO2max.
Duur/volume: 150 min/week. (30 min. 5 dagen/week).
o Langere sessies voor betere glucose verbruik en insuline sensitiviteit.
Heel het leven lang
, 3. CHRONISCH VERMOEIDHEID SYNDROOM EN FIBROMYALGIE
Anamnese - Anamnese is zeer belangrijk aangezien er geen directe medische oorzaak voor gevonden kan worden.
- = meer dan 6 maanden moe zijn + minimum 4 nevensymptomen:
Geheugenproblemen, pijn, hoofdpijn, keelpijn, post exertional malaise, na 24 nog steeds malaise, spier- en
gewrichtspijn, slaapstoornissen, lichte koorts …
- Provocerende factoren: stress
- Predisponerende factoren: overactieve levensstijl, slechte start in het leven …
- Persisterende factoren: fysieke deconditionering, niet-helpende gedachten, foutieve opvattingen, vicieuze cirkel …
Onderzoek - Onderzoeken om andere pathologiën uit te sluiten = exclusiediagnose.
- Inspanningscapaciteit: lagere maximale zuurstofopname en functionele capaciteit verminderd.
- Spieren: snellere verzuring, spierpijn, minder kracht, meer snelle en minder trage spiervezels …
- Gewrichten: hypermobiliteit, laxiteit.
- Tampaschaal: hoe hoger de score hoe erger de kinesiofobie.
- Activiteiten dagboek.
- Vragenlijsten: psychisch welbevinden, slaap, pijn, levenkwaliteit
- Pijncognitie: pain catastrophizing scale
- CVS:
Chronisch vermoeiheidsyndroom symptoomlijst.
Moet 4 vragen beantwoord worden met ja:
o Is er sprake van ernstige vermoeiheid?
o Is een somatische verklaring voor de klachten uitgesloten?
o Gaan klachten gepaard met ernstige beperkingen in beroepsmatig, sociaal en/ of persoonlijk leven?
o bestaan de klachten minstens 6 maanden?
- Fibromyalgie: pijn + vermoeiheid.
Hyperalgesie, overgevoeligheid, allodynie.
Wide spraid pain index (WPI): in welke van de 19 gebieden had je afgelopen week pijn.
Symptom severity scale (SS): bijkomende klachten.
fibromyalgie indien WPI + SS > 12 of WPI > 7 en SS > 5
Toegevoegd - Alle onderzoeken nodig om exclusie diagnose te kunnen stellen.
onderzoek - Psychologische component is hier van enorm belang:
Negatieve reacties van de omgeving, verliezen hobby’s, patiënt zelf terugtrekken …
Behandeling - Biopsychosociale aanpak!
- Behandelingsdoelen: minder catastroferen, ergonomie, grotere stressbehendigheid, meer slaaphygiëne, verhogen
belastbaarheid, correctie avtiviteitenpatroon.
- Algemeen: actieve kinesitherapie en cognitieve gedragstherapie.
Gedragen en opvattingen van de patiënt zijn de focus.
Doel: avtiviteiten omhoog helpen om deconditionering tegen te gaan in twee fasen:
o Stabilisatie van de gezondheidstoestand: veilig bewegen, correct ademen, ziekte-inzicht, stress omgang …
o Opbouwfase: activiteiten- en oefenprogramme.
Concrete doelen stellen in meetbare activiteiten.
- Educatie en stressmanagement:
Duidelijk gesprek: uitleggen waar klachten komen, informeren, angsten bespreken.
Educatie: ziekte-inzicht, omgaan met stress.
Stressmanagement: identificatie stressoren + actieplan maken, relaxatie technieken.
- Slaapadvies: vaste uren opstaan en slapen, niet lang blijven liggen bij ontwaken, minder dan 1 uur dutje, niet voor
de televisie zitten voor het slapen, 1,5 uur rustige activiteiten voor het slapen …
- Activiteitenmanagement:
Op een veilige manier activiteiten uitvoeren.
Rekening houden met opstoten of post-exertionele malaise langere recuperatietijd nodig.
o Recuperatie: afwisseling spiergroepen, afwisselen cognitief en fysiek, rusten combineren met relaxatie.
ELVOSICO: elimineren – volgorde – simplificeren – compenseren
o Lijst maken met activiteiten en hoe lang je die op aangename manier kan uitvoeren.
- Oefentherapie:
Liever dynamische spierkracht dan isometrische.
Gebruik aerobe oefenvormen met een lage/matige intensiteit (wandelen, zwemmen, fietsen).
Korte oefenblokken met voldoende rust pauzes.
Zorgen voor veel succeservaringen door stapsgewijs met voorzichtige opbouw.
1. DIABETES TYPE 1
Anamnese - Insuline afhankelijk.
- Hyperglycemie:
Omdat ze geen insuline produceren blijft glucose in het lichaam.
Symptomen: veel dorst, hoofdpijn, moeilijke concentratie, wazig zicht, veel plassen, moe, gewichtsverlies …
- Hypoglycemie:
Vaak na inspuiting en dan sporten waardoor er teveel is opgenomen.
Symptomen: verwarring, zweten, trillen, zwakte, zenuwachtig, hoofdpijn …
Behandeling - Behandelingen:
Gezond dieet en regelmatige fysieke activiteit, onderhouden lichaamsgewicht en niet roken.
Aerobe training: insuline gevoeligheid stijgt en vetmassa daalt.
Krachttraining: spiermassa stijgt dus beter glucose opname.
- Insuline injectie:
Insuline niet inspuiten bij spieren die je gaat gebruiken.
Spiercontracties helpen bij glucose opname.
Sporten voor het eten of 1u wachten tot na de inspuiting.
Altijd levels testen voor en na het sporten.
- Hyperglycemie moet injectie spuiten en hypoglycemie moet suikers geven (cola = snelle suiker).
2. DIABETES TYPE 2
Anamnese - Predisponerende factoren: sedentair leven, obesitas, leeftijd, familiale geschiedenis, hypertensie, hoge cholesterol
…
- Cardiovasculair risico: bloeddruk, hoge LDL en lage HDL (gezonde).
- Insuline resistentie: het bindt nog wel maar werkt niet zo goed en eindigt in hyperglycemie.
- Symptomen: veel dorst, veel plassen, veel infectie.
Onderzoek - Orale glucose tolerantie test, HbA1c meten, glycemische weerspiegeling.
Toegevoegd - Complicaties:
onderzoek Acuut: hypo-, hyper- of keto-acidose.
Chronisch: macrovasculaire aandoeningen, retinopathie, nefropathie, neuropathie, hypertensie, verminderde
mobiliteit, vaak gedaalde sensibiliteit …
Behandeling - Behandeling:
Orale medicaite.
Voeding: caloriebperking bij overgewicht, alcohol met mate, zoubeperking …
Fysieke activiteit:
o Fietstraining positief effect op HbA1c.
o Krachttraining: in spieren wordt meer glucose opgenomen en spiermassa stijgt.
Intensiteit: 40 – 85% van VO2max.
Duur/volume: 150 min/week. (30 min. 5 dagen/week).
o Langere sessies voor betere glucose verbruik en insuline sensitiviteit.
Heel het leven lang
, 3. CHRONISCH VERMOEIDHEID SYNDROOM EN FIBROMYALGIE
Anamnese - Anamnese is zeer belangrijk aangezien er geen directe medische oorzaak voor gevonden kan worden.
- = meer dan 6 maanden moe zijn + minimum 4 nevensymptomen:
Geheugenproblemen, pijn, hoofdpijn, keelpijn, post exertional malaise, na 24 nog steeds malaise, spier- en
gewrichtspijn, slaapstoornissen, lichte koorts …
- Provocerende factoren: stress
- Predisponerende factoren: overactieve levensstijl, slechte start in het leven …
- Persisterende factoren: fysieke deconditionering, niet-helpende gedachten, foutieve opvattingen, vicieuze cirkel …
Onderzoek - Onderzoeken om andere pathologiën uit te sluiten = exclusiediagnose.
- Inspanningscapaciteit: lagere maximale zuurstofopname en functionele capaciteit verminderd.
- Spieren: snellere verzuring, spierpijn, minder kracht, meer snelle en minder trage spiervezels …
- Gewrichten: hypermobiliteit, laxiteit.
- Tampaschaal: hoe hoger de score hoe erger de kinesiofobie.
- Activiteiten dagboek.
- Vragenlijsten: psychisch welbevinden, slaap, pijn, levenkwaliteit
- Pijncognitie: pain catastrophizing scale
- CVS:
Chronisch vermoeiheidsyndroom symptoomlijst.
Moet 4 vragen beantwoord worden met ja:
o Is er sprake van ernstige vermoeiheid?
o Is een somatische verklaring voor de klachten uitgesloten?
o Gaan klachten gepaard met ernstige beperkingen in beroepsmatig, sociaal en/ of persoonlijk leven?
o bestaan de klachten minstens 6 maanden?
- Fibromyalgie: pijn + vermoeiheid.
Hyperalgesie, overgevoeligheid, allodynie.
Wide spraid pain index (WPI): in welke van de 19 gebieden had je afgelopen week pijn.
Symptom severity scale (SS): bijkomende klachten.
fibromyalgie indien WPI + SS > 12 of WPI > 7 en SS > 5
Toegevoegd - Alle onderzoeken nodig om exclusie diagnose te kunnen stellen.
onderzoek - Psychologische component is hier van enorm belang:
Negatieve reacties van de omgeving, verliezen hobby’s, patiënt zelf terugtrekken …
Behandeling - Biopsychosociale aanpak!
- Behandelingsdoelen: minder catastroferen, ergonomie, grotere stressbehendigheid, meer slaaphygiëne, verhogen
belastbaarheid, correctie avtiviteitenpatroon.
- Algemeen: actieve kinesitherapie en cognitieve gedragstherapie.
Gedragen en opvattingen van de patiënt zijn de focus.
Doel: avtiviteiten omhoog helpen om deconditionering tegen te gaan in twee fasen:
o Stabilisatie van de gezondheidstoestand: veilig bewegen, correct ademen, ziekte-inzicht, stress omgang …
o Opbouwfase: activiteiten- en oefenprogramme.
Concrete doelen stellen in meetbare activiteiten.
- Educatie en stressmanagement:
Duidelijk gesprek: uitleggen waar klachten komen, informeren, angsten bespreken.
Educatie: ziekte-inzicht, omgaan met stress.
Stressmanagement: identificatie stressoren + actieplan maken, relaxatie technieken.
- Slaapadvies: vaste uren opstaan en slapen, niet lang blijven liggen bij ontwaken, minder dan 1 uur dutje, niet voor
de televisie zitten voor het slapen, 1,5 uur rustige activiteiten voor het slapen …
- Activiteitenmanagement:
Op een veilige manier activiteiten uitvoeren.
Rekening houden met opstoten of post-exertionele malaise langere recuperatietijd nodig.
o Recuperatie: afwisseling spiergroepen, afwisselen cognitief en fysiek, rusten combineren met relaxatie.
ELVOSICO: elimineren – volgorde – simplificeren – compenseren
o Lijst maken met activiteiten en hoe lang je die op aangename manier kan uitvoeren.
- Oefentherapie:
Liever dynamische spierkracht dan isometrische.
Gebruik aerobe oefenvormen met een lage/matige intensiteit (wandelen, zwemmen, fietsen).
Korte oefenblokken met voldoende rust pauzes.
Zorgen voor veel succeservaringen door stapsgewijs met voorzichtige opbouw.
