Bestuurlijke Organisatie &
Crisisbeheersing
WEEK 1
Wat is openbaar bestuur:
“Het openbaar bestuur is het geheel van organisaties en activiteiten gericht op besturing van
de maatschappij”
= Het openbaar bestuur is dus ook: politie, CBR, DUO en het APK keuringsstation.
Bestuurslagen & Machten
TK & EK: Tweede + Eerste kamer
Trias politica: er moet verschil zijn tussen wetgevende,
uitvoerende en rechterlijke macht (het
Huis van Thorbecke en de inrichting van Nederland
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dat
betekent dat het land één geheel vormt, maar waarbij lagere
overheden (gemeenten en provincies) eigen bevoegdheden
hebben.
Autonomie & Medebewind
,Autonomie: Gemeenten en provincies mogen zelfstandig beslissingen nemen over bepaalde taken.
Medebewind: Gemeenten en provincies voeren taken uit die door het Rijk zijn opgelegd.
Beide bestuurslagen hebben dus zelfstandige én gezamenlijke taken.
Centrale vs. Decentrale overheid
Centrale overheid betekent de landelijke overheid, dus de regering in Den Haag: het parlement
(Eerste en Tweede Kamer) en het kabinet (ministers en staatssecretarissen).
Decentrale overheid zijn de lagere overheden, zoals: Provincies, Gemeenten, Waterschappen
Het verschil:
Centrale overheid beslist voor heel Nederland. En decentrale overheid beslist lokaal of regionaal,
binnen de kaders die het Rijk stelt.
Voordelen:
Decentralisatie: Voordelen zijn dat beleid dichter bij de burger ligt, sneller en doelgerichter
is en de rijksoverheid minder belast wordt.
Centralisatie: Voordeel is landelijke uniformiteit en gelijkheid. Het is efficiënter bij
onderwerpen van nationaal belang.
Bestuursvormen
Algemeen bestuur: Overheden met een breed takenpakket zoals het Rijk, de provincies en
gemeenten.
Functioneel bestuur: Organisaties met een specifieke taak, zoals:
o Waterschappen
o Politie
o Veiligheidsregio’s
o Vervoerregio’s
Voor- en nadelen van functioneel bestuur
Voordelen:
Doeltreffend: Bestuurslaag past goed bij de taak.
Experts en organisaties kunnen meebeslissen.
Nadelen:
Weinig samenhang tussen beleidsterreinen.
Minder democratische controle.
Meer bestuurslagen → kan onoverzichtelijk worden.
Schaalgrootte, congruentie en opschaling
2
, Op welke schaal kun je iets het best bekijken? = Op welke schaal kun je iets het best regelen.
Als je kijkt naar de indeling kijkt van de waterschappen komt dit niet overeen met die van de
politieregio’s. Je zegt dat dat deze twee indelingen niet congruent zijn aan elkaar. = één waterschap
moet dan bijvoorbeeld met meerdere regio’s van de politie samenwerken.
Waarom kies je een bepaalde schaal?
- Ruimtelijk: In welke ruimte speelt het zich af?
- Bedrijfseconomisch: op kleinschaligheid kun je precieze maatwerk voor de burger afleveren
maar dat is wel heel kostbaar.
- Actoren: met wie moet ik allemaal samenwerken?
- Beleidsprobleem: Drugsoverlast, kun je beter op wijkniveau aanpakken. Maar drugssmokkel
juist landelijk.
Wat is regionalisering?
Regionalisering betekent dat gemeenten samenwerken om bepaalde taken beter uit te voeren. Dat
doen ze omdat sommige taken te groot of te ingewikkeld zijn voor één gemeente.
Bijvoorbeeld: brandweerzorg, jeugdzorg of afvalverwerking zijn soms beter te regelen als meerdere
gemeenten samenwerken.
Waarom doen gemeenten aan regionalisering?
Om problemen van schaalgrootte op te lossen. Dat wil zeggen:
Sommige taken zijn te groot of te duur voor één gemeente.
Samenwerken kan zorgen voor meer expertise, lagere kosten en betere dienstverlening.
2 manieren van samenwerken:
1. Samenwerking tussen gemeenten
Dat kan op twee manieren:
Privaatrechtelijk: zoals een BV of stichting waarin gemeenten samenwerken.
Publiekrechtelijk: via de wet, bijvoorbeeld:
o Gemeenschappelijke regeling (Wgr)
3
Crisisbeheersing
WEEK 1
Wat is openbaar bestuur:
“Het openbaar bestuur is het geheel van organisaties en activiteiten gericht op besturing van
de maatschappij”
= Het openbaar bestuur is dus ook: politie, CBR, DUO en het APK keuringsstation.
Bestuurslagen & Machten
TK & EK: Tweede + Eerste kamer
Trias politica: er moet verschil zijn tussen wetgevende,
uitvoerende en rechterlijke macht (het
Huis van Thorbecke en de inrichting van Nederland
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dat
betekent dat het land één geheel vormt, maar waarbij lagere
overheden (gemeenten en provincies) eigen bevoegdheden
hebben.
Autonomie & Medebewind
,Autonomie: Gemeenten en provincies mogen zelfstandig beslissingen nemen over bepaalde taken.
Medebewind: Gemeenten en provincies voeren taken uit die door het Rijk zijn opgelegd.
Beide bestuurslagen hebben dus zelfstandige én gezamenlijke taken.
Centrale vs. Decentrale overheid
Centrale overheid betekent de landelijke overheid, dus de regering in Den Haag: het parlement
(Eerste en Tweede Kamer) en het kabinet (ministers en staatssecretarissen).
Decentrale overheid zijn de lagere overheden, zoals: Provincies, Gemeenten, Waterschappen
Het verschil:
Centrale overheid beslist voor heel Nederland. En decentrale overheid beslist lokaal of regionaal,
binnen de kaders die het Rijk stelt.
Voordelen:
Decentralisatie: Voordelen zijn dat beleid dichter bij de burger ligt, sneller en doelgerichter
is en de rijksoverheid minder belast wordt.
Centralisatie: Voordeel is landelijke uniformiteit en gelijkheid. Het is efficiënter bij
onderwerpen van nationaal belang.
Bestuursvormen
Algemeen bestuur: Overheden met een breed takenpakket zoals het Rijk, de provincies en
gemeenten.
Functioneel bestuur: Organisaties met een specifieke taak, zoals:
o Waterschappen
o Politie
o Veiligheidsregio’s
o Vervoerregio’s
Voor- en nadelen van functioneel bestuur
Voordelen:
Doeltreffend: Bestuurslaag past goed bij de taak.
Experts en organisaties kunnen meebeslissen.
Nadelen:
Weinig samenhang tussen beleidsterreinen.
Minder democratische controle.
Meer bestuurslagen → kan onoverzichtelijk worden.
Schaalgrootte, congruentie en opschaling
2
, Op welke schaal kun je iets het best bekijken? = Op welke schaal kun je iets het best regelen.
Als je kijkt naar de indeling kijkt van de waterschappen komt dit niet overeen met die van de
politieregio’s. Je zegt dat dat deze twee indelingen niet congruent zijn aan elkaar. = één waterschap
moet dan bijvoorbeeld met meerdere regio’s van de politie samenwerken.
Waarom kies je een bepaalde schaal?
- Ruimtelijk: In welke ruimte speelt het zich af?
- Bedrijfseconomisch: op kleinschaligheid kun je precieze maatwerk voor de burger afleveren
maar dat is wel heel kostbaar.
- Actoren: met wie moet ik allemaal samenwerken?
- Beleidsprobleem: Drugsoverlast, kun je beter op wijkniveau aanpakken. Maar drugssmokkel
juist landelijk.
Wat is regionalisering?
Regionalisering betekent dat gemeenten samenwerken om bepaalde taken beter uit te voeren. Dat
doen ze omdat sommige taken te groot of te ingewikkeld zijn voor één gemeente.
Bijvoorbeeld: brandweerzorg, jeugdzorg of afvalverwerking zijn soms beter te regelen als meerdere
gemeenten samenwerken.
Waarom doen gemeenten aan regionalisering?
Om problemen van schaalgrootte op te lossen. Dat wil zeggen:
Sommige taken zijn te groot of te duur voor één gemeente.
Samenwerken kan zorgen voor meer expertise, lagere kosten en betere dienstverlening.
2 manieren van samenwerken:
1. Samenwerking tussen gemeenten
Dat kan op twee manieren:
Privaatrechtelijk: zoals een BV of stichting waarin gemeenten samenwerken.
Publiekrechtelijk: via de wet, bijvoorbeeld:
o Gemeenschappelijke regeling (Wgr)
3
