Samenvatting Personen- en Familierecht

Personen- en familierecht

Week 1, werkcollege 1
Leerdoelen:
 regelgeving met betrekking tot het verkrijgen en/of wijzigen van een
(geslachts-)naam toepassen.
 de graden van bloed- of aanverwantschap tussen bepaalde personen
berekenen.
 het belang van het bepalen van de woonplaats van een persoon benoemen
en uitleggen aan een cliënt.
 benoemen wat op welke wijze wordt vastgelegd in de registers van de
burgerlijke stand.
De persoon: drager van rechten en plichten
 Art. 1:1 BW geeft aan dat iedereen vrij en bevoegd is tot het hebben van
burgerlijke rechten -> gelijkheidsbeginsel. Vanaf de geboorte is het kind
een rechtssubject, zelfs voor de geboorte heeft het kind rechten en
plichten (bijv. erfgenaam) volgens art. 1:2 BW.
De graden van bloed- of aanverwantschap
Daar waar sprake is van bloedverwanten leeft een familierechtelijke betrekking
(art. 1:197 BW). In art. 1:3 BW staat dat het kind bij de geboorte in een
familierechtelijke betrekking tot andere personen staat -> bloed- en
aanverwantschap.
Art. 1:3 lid 2 BW wanneer een persoon met iemand trouwt, ontstaat er een
juridische relatie tussen die personen en de bloedverwanten van de ander. Deze
relatie wordt aanverwantschap genoemd. Dit ontstaat alleen door een huwelijk of
geregistreerd partnerschap niet bij enkel samenwonen. Aanverwantschap wordt
niet opgeheven door het eindigen van het huwelijk of geregistreerd partnerschap
art. 1:3 lid 3 BW.
Bij bloedverwantschap in rechte lijn is de ene bloedverwant een afstammeling
van de ander, bijvoorbeeld ouder en dochter. Bij bloedverwantschap in de zijlijn is
er sprake van een gemeenschappelijke voorouder, bijvoorbeeld broer of zus.
Familie- en gezinsleven
 Art. 8 EVRM iedereen heeft recht op respect voor zijn familie- en
gezinsleven, ook wel family life. Marckx-arrest -> recht op omgang,
ouderlijk gezag na scheiding.
 Family life kan worden beëindigd als ouders gaan scheiden en de
vertrekkende ouder niet meer samenwoont met het kind ook wanneer een
ouder langere tijd geen contact heeft met het kind.
Verkrijgen en/of wijzigen van (geslachts-) naam:
De voornaam staat vermeld in de geboorteakte, art. 1:4 lid 1 BW. Wil iemand zijn
naam wijzigen dan kan er een verzoek worden ingediend bij de rechtbank en dit
moet goed onderbouwd worden, art. 1:4 lid 4 BW. De ambtenaar van de

,burgerlijke stand kan weigeren voornamen op te nemen die ongepast zijn, tenzij
het gebruikelijke namen zijn, art. 1:4 lid 2 BW.
De geslachtsnaam (achternaam) wordt gezamenlijk bepaald door de ouders, art.
1:5 lid 4 BW. Wanneer het kind in familierechtelijke betrekking staat tot beide
ouders. De verklaring kan voor of na de bevalling. Wordt er geen keuze gemaakt
dan word het vaak de naam van de vader of duomoeder art. 1:5 lid 5 sub a BW.
Volgens art. 1:5 lid 1 BW krijgt jet kind de naam van de moeder als er tussen hen
familierechtelijk betrekking is of als het gezamenlijk verklaard is in lid 2. De keuze
van de geslachtsnaam kan alleen worden gedaan bij het eerste kind, de broers
en/of zussen krijgen dezelfde achternaam, art. 1:5 lid 8 BW.
Het wijzigen van een geslachtsnaam kan via de Koning art. 1:7 lid 1 BW -> besluit
geslachtsnaamswijziging. Art. 1:9 BW geeft aan dat echtgenoten/ partners binnen
het huwelijk en geregistreerd partnerschap de naam van de ander of beide
namen of je eigen naam houden.
Belang van het bepalen van de woonplaats van een persoon benoemen
en uitleggen aan een cliënt
Art. 1:10 BW: de woonplaats van een natuurlijk persoon bevindt zich in
woonstede, of van een werkelijk verblijf. Woonstede is een woning waar iemand
bestendig verblijft, het moet dus een duurzaam karakter hebben -> de persoon
moet ingeschreven staan en/ of er vaak slapen. Heeft iemand geen woonstede,
dan geldt als woonplaats de plaats van een werkelijk verblijf.
Handelingsonbekwamen hebben een afgeleide woonplaats, de woonplaats van
een curatele of een minderjarige is bij degene die gezag over hen uitoefent, art.
1:12 lid 1 BW. Art. 1:15 lid 1 BW geeft aan dat vrijwillig een gekozen woonplaats
moet zijn, dit is ook het briefadres.
Sterfhuis: de plaats waar iemand zijn laatste woonplaats heeft gehad art. 1:13
BW.
Registers van de burgerlijke stand
In de burgerlijke stand worden belangrijke gebeurtenissen in een mensenleven
vastgelegd art. geboorte, huwelijken, geregistreerde partnerschappen, eventuele
scheidingen en overlijden bestaan. Heeft een authentieke akte opgesteld door
een openbare ambtenaar art. 156 lid 2 Rv.
Ambtenaar bij de gemeente maakt aktes op art. 1:16 lid 1 BW, voordat hij
bevoegd is moet hij een belofte afleggen art. 1:16 lid 4 BW. Voordat de
ambtenaar een akte opstelt moet hij de gegevens controleren art. 1:18 BW jo.
1:18c BW. Art. 1:22a BW bepaalt dat authentieke afschriften of uittreksels, in de
wettige vorm opgemaakt en afgegeven door een ambtenaar van de burgerlijke
stand, dezelfde bewijskracht als het origineel hebben.
Geboorteakte:
 Een akte voor geboorte wordt opgemaakt door de ambtenaar van de
burgerlijke stand van de gemeente waar het kind is geboren art. 1:19 lid 1
BW.
 Opmaken is alleen ambtenaar bevoegd tot.
 Geboorteaangifte art. 1:19e BW

,  Termijn van 3 dagen lid 7
Overlijdensakte
 Art. 1:19f BW
 Art. 1:19g BW
 Art. 1;19h BW
 Aangifte niet eerder dan 36 uur uiterlijk op zesde dag van overlijden.
 Art. 1:19i BW


Opdracht 1
1. Wat is het verschil tussen bloed- en aanverwantschap?
Aanverwantschap is aangetrouwd dus geen directe familie. En
bloedverwantschap is directe link aan elkaar.
Art. 3:1 lid 2 BW
2. In welke graad is mijn schoonzus mijn verwant?
Derde graad
3. In welke graad is de dochter van mijn neef mijn verwant?
A. Als neef = zoon van tante
Vijfde graad
B. Als neef = zoon van zus
Vierde graad
4. Geef een voorbeeld uit de wet waaruit blijkt dat de graad van
verwantschap relevant is.
Art. 3:1 BW
Naam
1. Voornaam art. 1:4 BW -> wijziging via rechtbank
2. Geslachtsnaam art 1:5 BW -> wijziging via rechtbank
 Besluit geslachtsnaanwijzing
Procedure wijziging achternaam -> meenemen tentamen!!!