ONDERZOEKSMETHODOLOGIE EN
STATISTIEK 3
Ragne Deleu
2025
,INHOUD
THEORIE STATISTIEK:
Beslissingsboom ______________________________________________________________ 13
Lineaire regressie _____________________________________________________________ 14
Voorkennis _________________________________________________________________________ 14
Correlatie __________________________________________________________________________________ 14
Spreidingsdiagram en inleiding tot lineaire regressie ___________________________________________ 16
Correlatie of regressie? _____________________________________________________________ 19
Voorbeeld 1: enkelvoudige lineaire regressie _________________________________________ 20
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 21
Stappenplan voor je mag beginnen met interpreteren __________________________________________ 26
Voorbeeld 2: (meervoudige) lineaire regressie (method enter) ________________________ 26
Voorbeeld 3: (meervoudige) lineaire regressie met dummy variabelen ________________ 27
Dummy variable maken _____________________________________________________________________ 28
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 31
Voorbeeld alternatieve codering _____________________________________________________________ 31
Voorbeeld 4: (meervoudige) lineaire regressie (method enter) ________________________ 32
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 33
Herhaling van dezelfde regressie analyse maar dan zonder de dummy variabelen voor lichamelijke
activiteit ___________________________________________________________________________________ 34
Herhaling van de analyse van lineaire regressie maar dan zonder de dummy variabelen
alcoholgebruik______________________________________________________________________________ 36
Voorbeeld 5: (meervoudige) lineaire regressie (method stepwise) _____________________ 38
Opmerkingen _______________________________________________________________________ 43
Oefening uit hoorcollege: vraag 24 ___________________________________________________ 45
1) Zijn de meetklasse geschikt om regressie analyse op uit te voeren? ______________________ 45
2) Regressie analyse maken _____________________________________________________________ 45
3) 3 voorwaarden controleren____________________________________________________________ 45
Is ons model significant? ____________________________________________________________________ 47
Zijn onze coëfficiënte significant? ____________________________________________________________ 47
Aangepaste regressie analyse aanmaken _____________________________________________________ 47
Relatief risico en odds ratio ____________________________________________________ 48
Voorbereiding ______________________________________________________________________ 48
De normale verdeling en hypothesen toetsen _________________________________________________ 48
Relatief risico _______________________________________________________________________ 52
Cohort studie _______________________________________________________________________________ 52
Odds ratio __________________________________________________________________________ 56
1
, Case control studie _________________________________________________________________________ 56
Logistische regressie en ROC __________________________________________________ 60
Voorkennis: macht van e in excel ____________________________________________________ 60
Logitische regressie _________________________________________________________________ 60
Waarom logistische regressie en niet lineaire regressie? _______________________________________ 60
4 veronderstellingen bij logistische regressie __________________________________________________ 61
Voorbeeld database hartfalen _______________________________________________________________ 62
ROC-curves_________________________________________________________________________ 68
Verder op voorbeeld hartfalen _______________________________________________________________ 69
ROC-curves: cut-off waarde _________________________________________________________________ 71
Betrouwbaarheid ______________________________________________________________ 73
Inleiding ____________________________________________________________________________ 73
Voorbeeld 1: kappa _________________________________________________________________ 73
Uitvoering kappa test in spss _________________________________________________________________ 74
Waarden interpreteren ______________________________________________________________________ 74
Voorbeeld 2: gewogen kappa ________________________________________________________ 75
Uitvoeren van de gewogen Kappa in SPSS _____________________________________________________ 75
Interpreteren van de uitkomsten _____________________________________________________________ 76
Voorbeeld 2: ICC + bland-altman plot (grfische mehode) _____________________________ 76
ICC ________________________________________________________________________________________ 76
Bland-Altman plot (Bland Altman methode = grafische methode) _______________________________ 79
Anova’s en hun niet-parametrische analogen___________________________________ 81
Voorkennis _________________________________________________________________________ 81
Variantie ___________________________________________________________________________________ 81
Combinatie ________________________________________________________________________________ 81
Combinaties berekenen in Excel _____________________________________________________________ 81
Mann-Whitney U test ________________________________________________________________________ 82
Wilcoxon ranktekentest voor twee steekproeven ______________________________________________ 83
Berekening van kwadratensommen __________________________________________________________ 83
Herhaling: parametrisch versus niet-parametrisch ___________________________________ 84
Herhaling: niet-gepaard (onafhakelijk) versus gepaard (afhankelijk) ___________________ 84
Herhaling: p-waarde ________________________________________________________________ 85
Voorbeeld 1: One-way ANOVA _______________________________________________________ 85
Kolmogorov-Smirnov test ____________________________________________________________________ 85
One-way ANOVA ____________________________________________________________________________ 86
Post hoc analyse ____________________________________________________________________________ 87
Voorbeeld 2: Kruskal-Wallis test_____________________________________________________ 90
Kruskal-Wallis test __________________________________________________________________________ 90
2
, Paarsgewijze vergelijkingen met Mann-Whitney U testen _______________________________________ 92
Voorbeeld 3: Two-way ANOVA _______________________________________________________ 94
Two-way ANOVA ____________________________________________________________________________ 94
Levene’s test _______________________________________________________________________________ 95
Post hoc analyse ____________________________________________________________________________ 95
Interactie-effecten __________________________________________________________________ 98
Voorbeeld 1 ________________________________________________________________________________ 98
Voorbeeld 2 ________________________________________________________________________________ 98
Voorbeld 3 _________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 4 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 5 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 6 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 4: Repeated-measures ANOVA ____________________________________________ 99
Repeated measures ANOVA ________________________________________________________________ 101
Post hoc analyse ___________________________________________________________________________ 107
Voorbeeld 5: Friedman test _________________________________________________________ 109
Manier 1 __________________________________________________________________________________ 109
Manier 2 __________________________________________________________________________________ 110
Wilcoxon __________________________________________________________________________________ 112
Power en sample size berekeningen __________________________________________ 114
voorkennis ________________________________________________________________________ 114
Inleiding ___________________________________________________________________________ 115
Continue uitkomstvariabele (beide groepen even groot) _____________________________ 115
Voorbeeld 1 _______________________________________________________________________________ 115
Voorbeeld 1 G-power_______________________________________________________________________ 116
Invloed verschillende parameters Voorbeeld 2 _______________________________________________ 118
voorbeeld 3 _______________________________________________________________________________ 118
Voorbeeld 4 _______________________________________________________________________________ 119
Continue uitkomstvariabele (beide groepen niet even groot) _________________________ 119
Voorbeeld 5 _______________________________________________________________________________ 120
Dichotome uitkomstvariabele (beide groepen een groot) ____________________________ 120
Voorbeeld 6 _______________________________________________________________________________ 120
Voorbeeld 6 G-power_______________________________________________________________________ 121
Voorbeeld 7 _______________________________________________________________________________ 122
Voorbeeld 8 _______________________________________________________________________________ 122
Dichotome uitkomstvariabele (groepen zijn niet even groot) _________________________ 122
Voorbeeld 9 _______________________________________________________________________________ 123
Meta-analyse ________________________________________________________________ 125
Voorbeeld 1________________________________________________________________________ 126
3
STATISTIEK 3
Ragne Deleu
2025
,INHOUD
THEORIE STATISTIEK:
Beslissingsboom ______________________________________________________________ 13
Lineaire regressie _____________________________________________________________ 14
Voorkennis _________________________________________________________________________ 14
Correlatie __________________________________________________________________________________ 14
Spreidingsdiagram en inleiding tot lineaire regressie ___________________________________________ 16
Correlatie of regressie? _____________________________________________________________ 19
Voorbeeld 1: enkelvoudige lineaire regressie _________________________________________ 20
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 21
Stappenplan voor je mag beginnen met interpreteren __________________________________________ 26
Voorbeeld 2: (meervoudige) lineaire regressie (method enter) ________________________ 26
Voorbeeld 3: (meervoudige) lineaire regressie met dummy variabelen ________________ 27
Dummy variable maken _____________________________________________________________________ 28
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 31
Voorbeeld alternatieve codering _____________________________________________________________ 31
Voorbeeld 4: (meervoudige) lineaire regressie (method enter) ________________________ 32
Lineaire regressie ___________________________________________________________________________ 33
Herhaling van dezelfde regressie analyse maar dan zonder de dummy variabelen voor lichamelijke
activiteit ___________________________________________________________________________________ 34
Herhaling van de analyse van lineaire regressie maar dan zonder de dummy variabelen
alcoholgebruik______________________________________________________________________________ 36
Voorbeeld 5: (meervoudige) lineaire regressie (method stepwise) _____________________ 38
Opmerkingen _______________________________________________________________________ 43
Oefening uit hoorcollege: vraag 24 ___________________________________________________ 45
1) Zijn de meetklasse geschikt om regressie analyse op uit te voeren? ______________________ 45
2) Regressie analyse maken _____________________________________________________________ 45
3) 3 voorwaarden controleren____________________________________________________________ 45
Is ons model significant? ____________________________________________________________________ 47
Zijn onze coëfficiënte significant? ____________________________________________________________ 47
Aangepaste regressie analyse aanmaken _____________________________________________________ 47
Relatief risico en odds ratio ____________________________________________________ 48
Voorbereiding ______________________________________________________________________ 48
De normale verdeling en hypothesen toetsen _________________________________________________ 48
Relatief risico _______________________________________________________________________ 52
Cohort studie _______________________________________________________________________________ 52
Odds ratio __________________________________________________________________________ 56
1
, Case control studie _________________________________________________________________________ 56
Logistische regressie en ROC __________________________________________________ 60
Voorkennis: macht van e in excel ____________________________________________________ 60
Logitische regressie _________________________________________________________________ 60
Waarom logistische regressie en niet lineaire regressie? _______________________________________ 60
4 veronderstellingen bij logistische regressie __________________________________________________ 61
Voorbeeld database hartfalen _______________________________________________________________ 62
ROC-curves_________________________________________________________________________ 68
Verder op voorbeeld hartfalen _______________________________________________________________ 69
ROC-curves: cut-off waarde _________________________________________________________________ 71
Betrouwbaarheid ______________________________________________________________ 73
Inleiding ____________________________________________________________________________ 73
Voorbeeld 1: kappa _________________________________________________________________ 73
Uitvoering kappa test in spss _________________________________________________________________ 74
Waarden interpreteren ______________________________________________________________________ 74
Voorbeeld 2: gewogen kappa ________________________________________________________ 75
Uitvoeren van de gewogen Kappa in SPSS _____________________________________________________ 75
Interpreteren van de uitkomsten _____________________________________________________________ 76
Voorbeeld 2: ICC + bland-altman plot (grfische mehode) _____________________________ 76
ICC ________________________________________________________________________________________ 76
Bland-Altman plot (Bland Altman methode = grafische methode) _______________________________ 79
Anova’s en hun niet-parametrische analogen___________________________________ 81
Voorkennis _________________________________________________________________________ 81
Variantie ___________________________________________________________________________________ 81
Combinatie ________________________________________________________________________________ 81
Combinaties berekenen in Excel _____________________________________________________________ 81
Mann-Whitney U test ________________________________________________________________________ 82
Wilcoxon ranktekentest voor twee steekproeven ______________________________________________ 83
Berekening van kwadratensommen __________________________________________________________ 83
Herhaling: parametrisch versus niet-parametrisch ___________________________________ 84
Herhaling: niet-gepaard (onafhakelijk) versus gepaard (afhankelijk) ___________________ 84
Herhaling: p-waarde ________________________________________________________________ 85
Voorbeeld 1: One-way ANOVA _______________________________________________________ 85
Kolmogorov-Smirnov test ____________________________________________________________________ 85
One-way ANOVA ____________________________________________________________________________ 86
Post hoc analyse ____________________________________________________________________________ 87
Voorbeeld 2: Kruskal-Wallis test_____________________________________________________ 90
Kruskal-Wallis test __________________________________________________________________________ 90
2
, Paarsgewijze vergelijkingen met Mann-Whitney U testen _______________________________________ 92
Voorbeeld 3: Two-way ANOVA _______________________________________________________ 94
Two-way ANOVA ____________________________________________________________________________ 94
Levene’s test _______________________________________________________________________________ 95
Post hoc analyse ____________________________________________________________________________ 95
Interactie-effecten __________________________________________________________________ 98
Voorbeeld 1 ________________________________________________________________________________ 98
Voorbeeld 2 ________________________________________________________________________________ 98
Voorbeld 3 _________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 4 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 5 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 6 ________________________________________________________________________________ 99
Voorbeeld 4: Repeated-measures ANOVA ____________________________________________ 99
Repeated measures ANOVA ________________________________________________________________ 101
Post hoc analyse ___________________________________________________________________________ 107
Voorbeeld 5: Friedman test _________________________________________________________ 109
Manier 1 __________________________________________________________________________________ 109
Manier 2 __________________________________________________________________________________ 110
Wilcoxon __________________________________________________________________________________ 112
Power en sample size berekeningen __________________________________________ 114
voorkennis ________________________________________________________________________ 114
Inleiding ___________________________________________________________________________ 115
Continue uitkomstvariabele (beide groepen even groot) _____________________________ 115
Voorbeeld 1 _______________________________________________________________________________ 115
Voorbeeld 1 G-power_______________________________________________________________________ 116
Invloed verschillende parameters Voorbeeld 2 _______________________________________________ 118
voorbeeld 3 _______________________________________________________________________________ 118
Voorbeeld 4 _______________________________________________________________________________ 119
Continue uitkomstvariabele (beide groepen niet even groot) _________________________ 119
Voorbeeld 5 _______________________________________________________________________________ 120
Dichotome uitkomstvariabele (beide groepen een groot) ____________________________ 120
Voorbeeld 6 _______________________________________________________________________________ 120
Voorbeeld 6 G-power_______________________________________________________________________ 121
Voorbeeld 7 _______________________________________________________________________________ 122
Voorbeeld 8 _______________________________________________________________________________ 122
Dichotome uitkomstvariabele (groepen zijn niet even groot) _________________________ 122
Voorbeeld 9 _______________________________________________________________________________ 123
Meta-analyse ________________________________________________________________ 125
Voorbeeld 1________________________________________________________________________ 126
3
