H.C. 1 Steden en burgers in de Lage Landen (1050-1700)
1100-1300 Atrecht handelscentrum orzaak:
o
centrale plaats in lakennijverheid
jaarmarkten + koopliedengilden
1300-1500 Brugge handelscentrum orzaak:
o
via Noordzee aansluiting op handel met steden van Hanze en
gebieden in Spanje en Italië
wisselbrief
1302 Guldensporenslag onflict tussen:
c
Franse koning + patriciërs
vs.
Vlaamse graaf + gemeen (gewonnen!)
In de late e positie van de steden kwam
d particularisme van steden botste met centralisatiepolitiek
middeleeuwen onder druk te staan
517
1 reformatie cheuring van de christelijke kerk:
s
(16e eeuw) katholieken vs. protestanten
overal waren conflicten tussen katholieken en protestanten
innen protestantisme ook scheuringen:
b
- calvinisme
- lutheranisme
- hervormd
1500-1585 Antwerpen handelscentrum orzaak:
o
goede verbinding met het Europese achterland + toegankelijk
voor nieuwe, grotere schepen
1566 . Smeekschrift der Edelen
1 . verzoek tot matiging van kettervervolgingen
1
2. Hagenpreken 2. prediking in de buitenlucht
3. Beeldenstorm
1567 Filips II stuurt Alva Alva = landvoogd van de Nederlanden
1568-1648 ederlandse Opstand,
N orzaak:
o
80-jarige oorlog - kettervervolgingen (godsdienstpolitiek)
(tijdelijke stop: 1609-1621) - centralisatie vs. particularisme (centralisatiepolitiek)
1576 Spaanse furie paanse soldaten komen in opstand, want Filips II kon ze niet
S
meer betalen
1576 Pacificatie van Gent absburgse gewesten gaan samenwerken tegen de
H
spanjaarden,
gewesten zijn katholiek of protestant en je mag anderen niet
proberen te bekeren → dit mislukt: fanatieke protestanten
proberen toch mensen te bekeren
, 1579 nie van Utrecht
U
Unie van Atrecht
1581 Plakkaat van Verlatinghe Staten-Generaal zeggen hun trouw aan Filips II op
1585 val van Antwerpen orzaak:
o
Antwerpen valt in Spaanse handen
pstandelingen sluiten rivier de Schelde af, waardoor er
o
nauwelijk meer schepen Antwerpen in of uit konden
→ minder handel in antwerpen
→ kapitaalkrachtige inwoners trokken naar Holland
1585-1700 Amsterdam handelscentrum orzaak:
o
- val van Antwerpen
- gewetensvrijheid
- in andere landen was onrust (30-jarige oorlog + spanningen
tussen vorsten en adel in Engeland + Frankrijk)
1588 itroepen Republiek der Zeven
u
Verenigde Nederlanden
1602 oprichting VOC
1648 rankrijk + Engeland zijn
F ercantilisme = economisch beleid met als doel:
m
krachtigere landen, maximale export + minimale import
begin mercantilisme
vanaf +- 1648 ranjegezinden vs.
O 648: kanteljaar, het gaat minder goed met de economie van
1
staatsgezinden de Republiek: Zilveren Eeuw:
1. weer politieke rust in Duitse gebieden + Frankrijk + Engeland
2. meer concurrentie voor de Republiek
(mercantilisme + Act of Navigation)
3. elite past zich snel aan, het gemeen kan dat niet en gaat
economisch achteruit
→ dan krijg je Oranjegezinden vs. staatsgezinden
ranjegezinden (het gemeen):
O
- ze hebben weinig geprofiteerd van de economische
welvaart + heeft veel last van de economische neergang
- ze geven de schuld aan de regenten
- zij vonden: die rijke regenten doen helemaal niets en wij zijn
er de dupe van
- ze zijn voor een grotere rol van de stadhouder, want ze hopen
dat de stadhouder het beter kan maken voor het gemeen
taatsgezinden (de regenten):
s
- veel regenten trekken zich terug uit de handel
- regenten willen juist zo min mogelijk macht van de stadhouder
- voorstanders van kleine elite → oligarchisering
aam Gouden Eeuw is controversieel, want veel mensen waren
n
ook arm: het gemeen (nog wel een beetje bonum commune,
maar nog steeds veel armen)
1100-1300 Atrecht handelscentrum orzaak:
o
centrale plaats in lakennijverheid
jaarmarkten + koopliedengilden
1300-1500 Brugge handelscentrum orzaak:
o
via Noordzee aansluiting op handel met steden van Hanze en
gebieden in Spanje en Italië
wisselbrief
1302 Guldensporenslag onflict tussen:
c
Franse koning + patriciërs
vs.
Vlaamse graaf + gemeen (gewonnen!)
In de late e positie van de steden kwam
d particularisme van steden botste met centralisatiepolitiek
middeleeuwen onder druk te staan
517
1 reformatie cheuring van de christelijke kerk:
s
(16e eeuw) katholieken vs. protestanten
overal waren conflicten tussen katholieken en protestanten
innen protestantisme ook scheuringen:
b
- calvinisme
- lutheranisme
- hervormd
1500-1585 Antwerpen handelscentrum orzaak:
o
goede verbinding met het Europese achterland + toegankelijk
voor nieuwe, grotere schepen
1566 . Smeekschrift der Edelen
1 . verzoek tot matiging van kettervervolgingen
1
2. Hagenpreken 2. prediking in de buitenlucht
3. Beeldenstorm
1567 Filips II stuurt Alva Alva = landvoogd van de Nederlanden
1568-1648 ederlandse Opstand,
N orzaak:
o
80-jarige oorlog - kettervervolgingen (godsdienstpolitiek)
(tijdelijke stop: 1609-1621) - centralisatie vs. particularisme (centralisatiepolitiek)
1576 Spaanse furie paanse soldaten komen in opstand, want Filips II kon ze niet
S
meer betalen
1576 Pacificatie van Gent absburgse gewesten gaan samenwerken tegen de
H
spanjaarden,
gewesten zijn katholiek of protestant en je mag anderen niet
proberen te bekeren → dit mislukt: fanatieke protestanten
proberen toch mensen te bekeren
, 1579 nie van Utrecht
U
Unie van Atrecht
1581 Plakkaat van Verlatinghe Staten-Generaal zeggen hun trouw aan Filips II op
1585 val van Antwerpen orzaak:
o
Antwerpen valt in Spaanse handen
pstandelingen sluiten rivier de Schelde af, waardoor er
o
nauwelijk meer schepen Antwerpen in of uit konden
→ minder handel in antwerpen
→ kapitaalkrachtige inwoners trokken naar Holland
1585-1700 Amsterdam handelscentrum orzaak:
o
- val van Antwerpen
- gewetensvrijheid
- in andere landen was onrust (30-jarige oorlog + spanningen
tussen vorsten en adel in Engeland + Frankrijk)
1588 itroepen Republiek der Zeven
u
Verenigde Nederlanden
1602 oprichting VOC
1648 rankrijk + Engeland zijn
F ercantilisme = economisch beleid met als doel:
m
krachtigere landen, maximale export + minimale import
begin mercantilisme
vanaf +- 1648 ranjegezinden vs.
O 648: kanteljaar, het gaat minder goed met de economie van
1
staatsgezinden de Republiek: Zilveren Eeuw:
1. weer politieke rust in Duitse gebieden + Frankrijk + Engeland
2. meer concurrentie voor de Republiek
(mercantilisme + Act of Navigation)
3. elite past zich snel aan, het gemeen kan dat niet en gaat
economisch achteruit
→ dan krijg je Oranjegezinden vs. staatsgezinden
ranjegezinden (het gemeen):
O
- ze hebben weinig geprofiteerd van de economische
welvaart + heeft veel last van de economische neergang
- ze geven de schuld aan de regenten
- zij vonden: die rijke regenten doen helemaal niets en wij zijn
er de dupe van
- ze zijn voor een grotere rol van de stadhouder, want ze hopen
dat de stadhouder het beter kan maken voor het gemeen
taatsgezinden (de regenten):
s
- veel regenten trekken zich terug uit de handel
- regenten willen juist zo min mogelijk macht van de stadhouder
- voorstanders van kleine elite → oligarchisering
aam Gouden Eeuw is controversieel, want veel mensen waren
n
ook arm: het gemeen (nog wel een beetje bonum commune,
maar nog steeds veel armen)
