SAMENVATTING KINDER- EN JEUGDBESCHERMINGSRECHT 2025
Eindcompetenties Kinderrecht:
1/ In staat zijn de basisleerstukken van de kinderrechten (KR) toe te lichten.
2/ In staat zijn de doorwerking van het recht van de KR in rechtstakken en rechtsdomeinen uit te leggen, in het bijzonder
in het personen- en familierecht (P&F) en het jeugdbeschermingsrecht (JBR).
3/ Kennis en begrip van, en inzicht in, de twee basisleerstukken van het JBR en enkele andere (ook burgerrechtelijke)
topics hebben.
4/ In staat zijn een concrete rechtsvraag of casus te analyseren in het licht van de KR.
5/ In staat zijn een concrete rechtsvraag of casus te analyseren in het licht van het JBR.
6/ Verbanden kunnen leggen tussen de KR, P&F en JBR
Eindcompetenties Jeugdbeschermingsrecht:
Examenvragen:
Kinderrecht: schriftelijk examen met open vragen
- 1 inzichtsvraag
- 1 toepssingsvraag
Jeugdbeschermingsrecht: twee casussen met open vragen
- Voor aanduiden in readers dezelfde regels als voor codex
- Je mag geen inhoud toevoegen, noch vertalingen.
,INHOUDSOPGAVE:
THEMA 1: ALGEMENE INFO EN INLEIDING (LES 1: 11 FEBRUARI 2025) ...................................................... 5
1.1: KINDBEELDEN ................................................................................................................................... 5
1.2: NORMATIEF KADER ............................................................................................................................. 8
1.2.1: UNIVERSEEL .......................................................................................................................................... 8
1.2.2: EUROPEES NIVEAU ................................................................................................................................ 11
1.2.3: BELGIË EN VLAANDEREN ........................................................................................................................ 12
THEMA 2: ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................... 15
2.1: NON-DSICIRMINATIE ......................................................................................................................... 15
2.2: RECHT OP LEVEN, OVELREVEN EN ONTWIKKELING ..................................................................................... 15
2.3: BELANG VAN HET KIND ....................................................................................................................... 16
2.4: SPREEKRECHT (= EEN CLUSTER VAN RECHTEN) ........................................................................................ 18
THEMA 3: RECHT OP ONDERWIJS ........................................................................................................ 20
3.1: INCLUSIEF ONDERWIJS – DIVERSITEIT IN HET ONDERWIJS: ........................................................................... 20
3.1.1: INCLUSIEF ONDERWIJS: ROMA ................................................................................................................. 20
3.2: VRIJHEID VAN ONDERWIJS (BELGIË) ...................................................................................................... 23
3.2.1: HUISONDERWIJS .................................................................................................................................. 23
3.2.2: VRIJSTELLING LEVENSBESCHOUWELIJK VAK (GODSDIENST/ZEDENLEER) ............................................................. 23
THEMA 4: KINDERRECHTEN EN GEZONDHEID ...................................................................................... 24
4.1: ALGEMEEN: HOOGST MOGELIJKE GEZONDHEIDSSTANDAARD ....................................................................... 24
4.2: NEGATIEVE VERPLICHTINGEN (ART. 8 EVRM): VERPLICHTE VACCINATIE ......................................................... 25
4.3: WAT IS TOESTEMMING? ...................................................................................................................... 26
4.3.1: TOESTEMMING? (VANUIT KINDERRECHTENVERDRAG) .................................................................................... 26
4.3.2: TOESTEMMING? (VANUIT RAAD VAN EUROPA 1) ........................................................................................... 26
4.3.3: TOESTEMMING? (VANUIT ART. 12 WET PATIËNTENRECHTEN)........................................................................... 27
4.4: EUTHANSIE DOOR MINDERJARIGEN?...................................................................................................... 28
THEMA 5: KINDERRECHTEN IN GEZIN EN FAMILIE (LES 4: 4 MAART 2025) ............................................... 29
5.1: UITHUISPLAATSING ........................................................................................................................... 29
5.1.1: UITHUISPLAATSING IN DE ZIN VAN EVRM.................................................................................................... 29
5.1.2: UITHUISPLAATSING IN DE ZIN VAN KINDERRECHTENCOMITÉ ............................................................................ 31
5.1.3: ALTERNATIEVE ZORG.............................................................................................................................. 32
5.2: ADOPTIE ........................................................................................................................................ 32
5.3: PARENTALE ONTVOERING ................................................................................................................... 33
5.4: ERKENNING VADERSCHAP .................................................................................................................. 34
5.5: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLATING .................................................................................................... 35
5.5.1: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING IN DE ZIN VAN EVRM ........................................................................... 35
5.5.2: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING IN DE ZIN VAN GWH ............................................................................ 36
2
,THEMA 6: KINDERRECHTEN EN MIGRATIE (LES 5: 11 MAART 2025) ......................................................... 37
6.1: VRIJHEIDSBEROVING ......................................................................................................................... 38
6.2: PROCEDURELE WAARBORGEN (IN DE ZIN VAN KINDERRECHTENCOMITÉ) ......................................................... 39
6.3: LEVENSOMSTANDIGHEDEN EN HUISVESTING ........................................................................................... 41
6.4: SOCIAALECONOMISCHE RECHTEN KINDEREN IN MIGRATIE (HESH) ............................................................... 43
THEMA 7: KINDERRECHTEN EN JEUGDRECHT (LES 6: 18 MAART 2025) ................................................... 44
7.1: BASISVRAGEN EN PRINCIPES ............................................................................................................... 44
7.1.1: INSTRUMENTEN VAN DE VERENIGDE NATIES ................................................................................................. 45
7.1.2: INSTRUMENTEN VAN DE RAAD VAN EUROPA ................................................................................................ 46
7.2: INZOOMEN OP ASPECTEN VAN RECHT OP EERLIJK PROCESS, DOORVERTAALD NAAR KINDEREN ............................. 47
7.2.1: STRAFWAARDIGHEID VAN MINDERJARIGE/ MINIMUMLEEFTIJD?..................................................................... 47
7.2.2: VRIJHEIDSBEROVING MINDERJARIGE .......................................................................................................... 48
7.2.3: TOEPASSELIJKHEID PROCESWAARBORGEN I.G.V. NIET-STRAFWAARDIGHEID ....................................................... 49
THEMA 8: CONCLUSIES EN VOORBEELDVRAGEN EXAMEN (LES 7: 25 MAART 2025) ................................ 53
8.1: CONCLUSIES EN KRITISCHE BEDENKINGEN ............................................................................................. 53
8.2: VOORBEELDVRAGEN EXAMEN .............................................................................................................. 55
THEMA 1: ALGEMEEN DEEL (LES 8: 1 APRIL 2025) .................................................................................. 57
1.1: BEGRIP EN BEGINSELEN ..................................................................................................................... 58
1.2: BEVOEGDHEIDSVERDELING................................................................................................................. 61
1.3: BRONNEN....................................................................................................................................... 64
THEMA 2: JEUGDHULPRECHT (LES 9 – 22 APRIL 2025) ........................................................................... 65
2.1: KORTE HISTORIEK ............................................................................................................................. 65
2.2: BEGRIPPEN EN BEGINSELEN ................................................................................................................ 68
2.2.1: DEFINITIES IN DIJ (ART. 2, § 1 DIJ): ........................................................................................................... 68
2.2.2: DOELGROEP / CLIËNTEN VAN JEUGDHULPRECHT? ........................................................................................ 68
2.2.3: TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................................................................ 69
2.2.4: ALGEMENE BEGINSELEN EN PRINCIPES ...................................................................................................... 70
2.3: VORMEN VAN JEUGDHULPRECHT .......................................................................................................... 72
2.3.1: INSTEMMING CLIËNTEN .......................................................................................................................... 72
2.3.2: MODULERING: FUNCTIES, TYPEMODULES EN MODULES ................................................................................. 73
2.3.3: FUNCTIES, TYPEMODULES EN MODULES ..................................................................................................... 73
2.3.4: RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE HULPVERLENING ......................................................................................... 73
2.3.5: NIET RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE HULPVERLENING (LES 10 – 29 APRIL 2025) ................................................ 75
2.4: CRISISJEUGDHULPVERLENING ............................................................................................................. 79
2.5: GEMANDATEERDE JEUGDHUMPVERLENING ............................................................................................. 80
2.5.1: INTERVENTIEGROND .............................................................................................................................. 80
2.5.2: GEMANDATEERDE VOORZIENING .............................................................................................................. 81
2.6: GERECHTELIJKE JEUGDHULPVERLENING ................................................................................................. 83
3
, 2.6.1: VOORAF: SCHEIDING TUSSEN VRIJWILLIGE EN GERECHTELIJKE HULPVERLENING .................................................. 83
2.6.2: VORDERINGSMONOPOLIE OM, MET DRIE VORDERINGSGRONDEN (LES 11 – 13 MEI 2025) ..................................... 83
2.6.3: ROL SOCIALE DIENST JEUGDRECHTBANK ................................................................................................... 84
2.6.4: MAATREGELEN DIE KUNNEN WORDEN BEVOLEN ........................................................................................... 85
THEMA 3: JEUGDDELINQUENTIERECHT ............................................................................................... 87
3.1: KORTE HISTORIEK ............................................................................................................................. 87
3.2: BEGRIPPEN EN BEGINSELEN ................................................................................................................ 88
3.2.1: DEFINITIES .......................................................................................................................................... 88
3.2.2: TOEPASSINGSGEBIED (“INTERVENTIEGRONDEN”) ......................................................................................... 88
3.2.3: STRUCTUUR EN ACTOREN (!!!) ................................................................................................................. 90
3.2.4: GRONBEGINSELEN ................................................................................................................................ 92
3.3: ONMIDDELLIJKE REACTIE OP DE FEITEN .................................................................................................. 93
3.4: AFHANDELING OP NIVEAU VAN HET OM.................................................................................................. 94
3.4.1: ALGEMENE PRINCIPES ........................................................................................................................... 94
3.4.2: WAT ZIJN DE AFHANDELINGSMOGELIJKHEDEN? ............................................................................................ 94
3.5: GERECHTELIJKE AFHANDELING ............................................................................................................ 97
3.6: VOORBEREIDENDE RECHTSPLEGING ...................................................................................................... 99
3.6.1: OPSTART VOORBEREIDENDE RECHTSPLEGING ............................................................................................. 99
3.6.2: ONDERZOEK PERSOON EN LEEFOMGEVING ................................................................................................. 99
3.6.3: ANTWOORDEN OP (MOGELIJK) GEPLEEGD DELICT ......................................................................................... 99
3.7: RECHTSPLEGING TEN GRONDE ........................................................................................................... 106
3.7.1: OPSTART RECHTSPLEGING TEN GRONDE EN ROL JEUGDRECHTBANK ............................................................... 106
3.7.2: ANTWOORDEN OP DELICT ..................................................................................................................... 106
3.8: PLAATSING IN JEUGDPSYCHIATRIE ...................................................................................................... 110
3.9: UITHANDENGEVING ........................................................................................................................ 110
3.9.1: INLEIDING ......................................................................................................................................... 110
3.9.2: TOEPASSINGSGEBIED RATIONE PERSONAE EN (CUMULATIEVE) VW’EN (ART. 38 DJD) .......................................... 110
3.9.3: PROCEDURE (ART. 57BIS, § 3 JBW) ........................................................................................................ 110
3.9.4: GEVOLG ........................................................................................................................................... 111
3.9.5: UITVOERING STRAFFEN NA UITHANDENGEVING .......................................................................................... 111
4
Eindcompetenties Kinderrecht:
1/ In staat zijn de basisleerstukken van de kinderrechten (KR) toe te lichten.
2/ In staat zijn de doorwerking van het recht van de KR in rechtstakken en rechtsdomeinen uit te leggen, in het bijzonder
in het personen- en familierecht (P&F) en het jeugdbeschermingsrecht (JBR).
3/ Kennis en begrip van, en inzicht in, de twee basisleerstukken van het JBR en enkele andere (ook burgerrechtelijke)
topics hebben.
4/ In staat zijn een concrete rechtsvraag of casus te analyseren in het licht van de KR.
5/ In staat zijn een concrete rechtsvraag of casus te analyseren in het licht van het JBR.
6/ Verbanden kunnen leggen tussen de KR, P&F en JBR
Eindcompetenties Jeugdbeschermingsrecht:
Examenvragen:
Kinderrecht: schriftelijk examen met open vragen
- 1 inzichtsvraag
- 1 toepssingsvraag
Jeugdbeschermingsrecht: twee casussen met open vragen
- Voor aanduiden in readers dezelfde regels als voor codex
- Je mag geen inhoud toevoegen, noch vertalingen.
,INHOUDSOPGAVE:
THEMA 1: ALGEMENE INFO EN INLEIDING (LES 1: 11 FEBRUARI 2025) ...................................................... 5
1.1: KINDBEELDEN ................................................................................................................................... 5
1.2: NORMATIEF KADER ............................................................................................................................. 8
1.2.1: UNIVERSEEL .......................................................................................................................................... 8
1.2.2: EUROPEES NIVEAU ................................................................................................................................ 11
1.2.3: BELGIË EN VLAANDEREN ........................................................................................................................ 12
THEMA 2: ALGEMENE BEGINSELEN...................................................................................................... 15
2.1: NON-DSICIRMINATIE ......................................................................................................................... 15
2.2: RECHT OP LEVEN, OVELREVEN EN ONTWIKKELING ..................................................................................... 15
2.3: BELANG VAN HET KIND ....................................................................................................................... 16
2.4: SPREEKRECHT (= EEN CLUSTER VAN RECHTEN) ........................................................................................ 18
THEMA 3: RECHT OP ONDERWIJS ........................................................................................................ 20
3.1: INCLUSIEF ONDERWIJS – DIVERSITEIT IN HET ONDERWIJS: ........................................................................... 20
3.1.1: INCLUSIEF ONDERWIJS: ROMA ................................................................................................................. 20
3.2: VRIJHEID VAN ONDERWIJS (BELGIË) ...................................................................................................... 23
3.2.1: HUISONDERWIJS .................................................................................................................................. 23
3.2.2: VRIJSTELLING LEVENSBESCHOUWELIJK VAK (GODSDIENST/ZEDENLEER) ............................................................. 23
THEMA 4: KINDERRECHTEN EN GEZONDHEID ...................................................................................... 24
4.1: ALGEMEEN: HOOGST MOGELIJKE GEZONDHEIDSSTANDAARD ....................................................................... 24
4.2: NEGATIEVE VERPLICHTINGEN (ART. 8 EVRM): VERPLICHTE VACCINATIE ......................................................... 25
4.3: WAT IS TOESTEMMING? ...................................................................................................................... 26
4.3.1: TOESTEMMING? (VANUIT KINDERRECHTENVERDRAG) .................................................................................... 26
4.3.2: TOESTEMMING? (VANUIT RAAD VAN EUROPA 1) ........................................................................................... 26
4.3.3: TOESTEMMING? (VANUIT ART. 12 WET PATIËNTENRECHTEN)........................................................................... 27
4.4: EUTHANSIE DOOR MINDERJARIGEN?...................................................................................................... 28
THEMA 5: KINDERRECHTEN IN GEZIN EN FAMILIE (LES 4: 4 MAART 2025) ............................................... 29
5.1: UITHUISPLAATSING ........................................................................................................................... 29
5.1.1: UITHUISPLAATSING IN DE ZIN VAN EVRM.................................................................................................... 29
5.1.2: UITHUISPLAATSING IN DE ZIN VAN KINDERRECHTENCOMITÉ ............................................................................ 31
5.1.3: ALTERNATIEVE ZORG.............................................................................................................................. 32
5.2: ADOPTIE ........................................................................................................................................ 32
5.3: PARENTALE ONTVOERING ................................................................................................................... 33
5.4: ERKENNING VADERSCHAP .................................................................................................................. 34
5.5: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLATING .................................................................................................... 35
5.5.1: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING IN DE ZIN VAN EVRM ........................................................................... 35
5.5.2: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING IN DE ZIN VAN GWH ............................................................................ 36
2
,THEMA 6: KINDERRECHTEN EN MIGRATIE (LES 5: 11 MAART 2025) ......................................................... 37
6.1: VRIJHEIDSBEROVING ......................................................................................................................... 38
6.2: PROCEDURELE WAARBORGEN (IN DE ZIN VAN KINDERRECHTENCOMITÉ) ......................................................... 39
6.3: LEVENSOMSTANDIGHEDEN EN HUISVESTING ........................................................................................... 41
6.4: SOCIAALECONOMISCHE RECHTEN KINDEREN IN MIGRATIE (HESH) ............................................................... 43
THEMA 7: KINDERRECHTEN EN JEUGDRECHT (LES 6: 18 MAART 2025) ................................................... 44
7.1: BASISVRAGEN EN PRINCIPES ............................................................................................................... 44
7.1.1: INSTRUMENTEN VAN DE VERENIGDE NATIES ................................................................................................. 45
7.1.2: INSTRUMENTEN VAN DE RAAD VAN EUROPA ................................................................................................ 46
7.2: INZOOMEN OP ASPECTEN VAN RECHT OP EERLIJK PROCESS, DOORVERTAALD NAAR KINDEREN ............................. 47
7.2.1: STRAFWAARDIGHEID VAN MINDERJARIGE/ MINIMUMLEEFTIJD?..................................................................... 47
7.2.2: VRIJHEIDSBEROVING MINDERJARIGE .......................................................................................................... 48
7.2.3: TOEPASSELIJKHEID PROCESWAARBORGEN I.G.V. NIET-STRAFWAARDIGHEID ....................................................... 49
THEMA 8: CONCLUSIES EN VOORBEELDVRAGEN EXAMEN (LES 7: 25 MAART 2025) ................................ 53
8.1: CONCLUSIES EN KRITISCHE BEDENKINGEN ............................................................................................. 53
8.2: VOORBEELDVRAGEN EXAMEN .............................................................................................................. 55
THEMA 1: ALGEMEEN DEEL (LES 8: 1 APRIL 2025) .................................................................................. 57
1.1: BEGRIP EN BEGINSELEN ..................................................................................................................... 58
1.2: BEVOEGDHEIDSVERDELING................................................................................................................. 61
1.3: BRONNEN....................................................................................................................................... 64
THEMA 2: JEUGDHULPRECHT (LES 9 – 22 APRIL 2025) ........................................................................... 65
2.1: KORTE HISTORIEK ............................................................................................................................. 65
2.2: BEGRIPPEN EN BEGINSELEN ................................................................................................................ 68
2.2.1: DEFINITIES IN DIJ (ART. 2, § 1 DIJ): ........................................................................................................... 68
2.2.2: DOELGROEP / CLIËNTEN VAN JEUGDHULPRECHT? ........................................................................................ 68
2.2.3: TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................................................................ 69
2.2.4: ALGEMENE BEGINSELEN EN PRINCIPES ...................................................................................................... 70
2.3: VORMEN VAN JEUGDHULPRECHT .......................................................................................................... 72
2.3.1: INSTEMMING CLIËNTEN .......................................................................................................................... 72
2.3.2: MODULERING: FUNCTIES, TYPEMODULES EN MODULES ................................................................................. 73
2.3.3: FUNCTIES, TYPEMODULES EN MODULES ..................................................................................................... 73
2.3.4: RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE HULPVERLENING ......................................................................................... 73
2.3.5: NIET RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE HULPVERLENING (LES 10 – 29 APRIL 2025) ................................................ 75
2.4: CRISISJEUGDHULPVERLENING ............................................................................................................. 79
2.5: GEMANDATEERDE JEUGDHUMPVERLENING ............................................................................................. 80
2.5.1: INTERVENTIEGROND .............................................................................................................................. 80
2.5.2: GEMANDATEERDE VOORZIENING .............................................................................................................. 81
2.6: GERECHTELIJKE JEUGDHULPVERLENING ................................................................................................. 83
3
, 2.6.1: VOORAF: SCHEIDING TUSSEN VRIJWILLIGE EN GERECHTELIJKE HULPVERLENING .................................................. 83
2.6.2: VORDERINGSMONOPOLIE OM, MET DRIE VORDERINGSGRONDEN (LES 11 – 13 MEI 2025) ..................................... 83
2.6.3: ROL SOCIALE DIENST JEUGDRECHTBANK ................................................................................................... 84
2.6.4: MAATREGELEN DIE KUNNEN WORDEN BEVOLEN ........................................................................................... 85
THEMA 3: JEUGDDELINQUENTIERECHT ............................................................................................... 87
3.1: KORTE HISTORIEK ............................................................................................................................. 87
3.2: BEGRIPPEN EN BEGINSELEN ................................................................................................................ 88
3.2.1: DEFINITIES .......................................................................................................................................... 88
3.2.2: TOEPASSINGSGEBIED (“INTERVENTIEGRONDEN”) ......................................................................................... 88
3.2.3: STRUCTUUR EN ACTOREN (!!!) ................................................................................................................. 90
3.2.4: GRONBEGINSELEN ................................................................................................................................ 92
3.3: ONMIDDELLIJKE REACTIE OP DE FEITEN .................................................................................................. 93
3.4: AFHANDELING OP NIVEAU VAN HET OM.................................................................................................. 94
3.4.1: ALGEMENE PRINCIPES ........................................................................................................................... 94
3.4.2: WAT ZIJN DE AFHANDELINGSMOGELIJKHEDEN? ............................................................................................ 94
3.5: GERECHTELIJKE AFHANDELING ............................................................................................................ 97
3.6: VOORBEREIDENDE RECHTSPLEGING ...................................................................................................... 99
3.6.1: OPSTART VOORBEREIDENDE RECHTSPLEGING ............................................................................................. 99
3.6.2: ONDERZOEK PERSOON EN LEEFOMGEVING ................................................................................................. 99
3.6.3: ANTWOORDEN OP (MOGELIJK) GEPLEEGD DELICT ......................................................................................... 99
3.7: RECHTSPLEGING TEN GRONDE ........................................................................................................... 106
3.7.1: OPSTART RECHTSPLEGING TEN GRONDE EN ROL JEUGDRECHTBANK ............................................................... 106
3.7.2: ANTWOORDEN OP DELICT ..................................................................................................................... 106
3.8: PLAATSING IN JEUGDPSYCHIATRIE ...................................................................................................... 110
3.9: UITHANDENGEVING ........................................................................................................................ 110
3.9.1: INLEIDING ......................................................................................................................................... 110
3.9.2: TOEPASSINGSGEBIED RATIONE PERSONAE EN (CUMULATIEVE) VW’EN (ART. 38 DJD) .......................................... 110
3.9.3: PROCEDURE (ART. 57BIS, § 3 JBW) ........................................................................................................ 110
3.9.4: GEVOLG ........................................................................................................................................... 111
3.9.5: UITVOERING STRAFFEN NA UITHANDENGEVING .......................................................................................... 111
4
