1B Bouwfysisch ontwerpen
Samenvatting – Bouwkunde – Avans Hogeschool – november 2021
Datum tentamen:
Benodigdheden bij tentamen:
Tabellenboek (bladwijzers toegestaan, geen aantekeningen)
Niet-programmeerbare rekenmachine
Tentamenstof:
- Hoofdstukken boek Bouwfysica
- PowerPoints cursusmap
- EnergieVacadeum geldt als naslagwerk
- Lijst van essentiële bouwfysische begrippen en systemen
- Er zal in het tentamen (in tegenstelling tot vorige jaren) geen rekenvraag
worden gesteld over VOCHT. Ook zullen er meer open vragen worden
behandeld in plaats van gesloten vragen.
Beroepsproducten:
- Berekenen van primaire energie (lesweek 1).
- Ontwerpprincipes volgend ‘Trias Energetica’ (lesweek 1).
- Bouwbesluit en eisen, BENG (lesweek 1).
- RC- en U-waarden van m2-pakketten van de bouwschil berekenen (lesweek 2).
- Het berekenen van energieverlies door transmissie (lesweek 2).
- Aspecten en aandachtspunten – Bouwschil/warmte (lesweek 2).
- Ventilatiesystemen en ruimtelijk, bouwkundige consequenties (lesweek 3).
- Het opstellen van een ventilatiebalans (lesweek 3).
- Het berekenen van energieverlies door ventilatie (lesweek 3).
- Ontwerpkeuzes rond oververhitting en zon (passief en actief) (lesweek 4).
- Het berekenen van energieopbrengst door zon (lesweek 4).
- Installaties voor verwarming (koeling), warmtapwater en ventilatie (lesweek
5).
- Rekenen aan de warmtebehoefte (lesweek 5).
- Installatie-concepten/ woning-concepten die passen bij BENG (lesweek 6).
- Denken in 5 niveaus (lesweek 6).
- Rekenen aan een (eenvoudige) warmtebalans (lesweek 6 en 7).
, 1. Primaire energie
Woning gebonden energie: De energie nodig voor ruimte- en tapwaterverwarming
(inclusief hulpenergie), ventilatie en koeling min de opbrengst van bij de woning
gewonnen (ofwel ‘lokale’) duurzame energie.
Gebruikers gebonden energie: De energie nodig voor verlichting en
huishoudelijke appraten zoals witgoed inclusief kookapparatuur, computers, tv’s en
hobby.
Materiaal gebonden energie: De energie nodig voor de bouw inclusief productie
en vervoer van de bouwmaterialen, het onderhoud en de sloop van de woning.
Rekenen met primaire energie:
Om het energiegebruik van een woning uit te rekenen is het handig om te rekenen in
één eenheid, namelijk in Joules. Op deze manier is het mogelijk om gas, elektra,
hout, pelletkorrels, stadsverwarming, etc. allemaal bij elkaar op te kunnen tellen om
zo tot het totale energiegebruik van een woning te komen. Dit noemen we ‘primaire
energie’.
Omrekenfactoren:
1 TJ =
1.000 GJ =
1.000.000 MJ =
1.000.000.000 kJ =
1.000.000.000.000 J
1 MWh =
1.000 kWh
Elektriciteit: 1 kWh = 1000 W 3600 s = 3,6 MJ
rendement elektriciteitscentrale = 69%
dus: 1 kWh = 3,6/69% = 5,22 MJ primair
Gas: 1 m3 gas bevat 35,17 MJ
dus: 1 m3 gas = 35,17 MJ primair
Stadsverwarming: rendement stadsverwarming = 100%
1 MJ = 1 MJ primair
Hout: 1 kg = 12 MJ
Pelletkorrels: 1 kg = 18 MJ
Rekenvoorbeeld
Gemiddeld vloeroppervlak Nederland = 124 m2
Elektriciteit: 2765 kWh
Primaire energie =
2765 kWh 3,6/69% / 124 m2 = 116 MJ/m2
(1 kWh = 1000 W 3600 seconde = 3,6 MJ)
Gasverbruik: 1269 m3 gas
Primaire energie =
1269 m3 35,17 MJ/m m2 = 360 MJ/m2
Totaal = 476, MJ/m2
Samenvatting – Bouwkunde – Avans Hogeschool – november 2021
Datum tentamen:
Benodigdheden bij tentamen:
Tabellenboek (bladwijzers toegestaan, geen aantekeningen)
Niet-programmeerbare rekenmachine
Tentamenstof:
- Hoofdstukken boek Bouwfysica
- PowerPoints cursusmap
- EnergieVacadeum geldt als naslagwerk
- Lijst van essentiële bouwfysische begrippen en systemen
- Er zal in het tentamen (in tegenstelling tot vorige jaren) geen rekenvraag
worden gesteld over VOCHT. Ook zullen er meer open vragen worden
behandeld in plaats van gesloten vragen.
Beroepsproducten:
- Berekenen van primaire energie (lesweek 1).
- Ontwerpprincipes volgend ‘Trias Energetica’ (lesweek 1).
- Bouwbesluit en eisen, BENG (lesweek 1).
- RC- en U-waarden van m2-pakketten van de bouwschil berekenen (lesweek 2).
- Het berekenen van energieverlies door transmissie (lesweek 2).
- Aspecten en aandachtspunten – Bouwschil/warmte (lesweek 2).
- Ventilatiesystemen en ruimtelijk, bouwkundige consequenties (lesweek 3).
- Het opstellen van een ventilatiebalans (lesweek 3).
- Het berekenen van energieverlies door ventilatie (lesweek 3).
- Ontwerpkeuzes rond oververhitting en zon (passief en actief) (lesweek 4).
- Het berekenen van energieopbrengst door zon (lesweek 4).
- Installaties voor verwarming (koeling), warmtapwater en ventilatie (lesweek
5).
- Rekenen aan de warmtebehoefte (lesweek 5).
- Installatie-concepten/ woning-concepten die passen bij BENG (lesweek 6).
- Denken in 5 niveaus (lesweek 6).
- Rekenen aan een (eenvoudige) warmtebalans (lesweek 6 en 7).
, 1. Primaire energie
Woning gebonden energie: De energie nodig voor ruimte- en tapwaterverwarming
(inclusief hulpenergie), ventilatie en koeling min de opbrengst van bij de woning
gewonnen (ofwel ‘lokale’) duurzame energie.
Gebruikers gebonden energie: De energie nodig voor verlichting en
huishoudelijke appraten zoals witgoed inclusief kookapparatuur, computers, tv’s en
hobby.
Materiaal gebonden energie: De energie nodig voor de bouw inclusief productie
en vervoer van de bouwmaterialen, het onderhoud en de sloop van de woning.
Rekenen met primaire energie:
Om het energiegebruik van een woning uit te rekenen is het handig om te rekenen in
één eenheid, namelijk in Joules. Op deze manier is het mogelijk om gas, elektra,
hout, pelletkorrels, stadsverwarming, etc. allemaal bij elkaar op te kunnen tellen om
zo tot het totale energiegebruik van een woning te komen. Dit noemen we ‘primaire
energie’.
Omrekenfactoren:
1 TJ =
1.000 GJ =
1.000.000 MJ =
1.000.000.000 kJ =
1.000.000.000.000 J
1 MWh =
1.000 kWh
Elektriciteit: 1 kWh = 1000 W 3600 s = 3,6 MJ
rendement elektriciteitscentrale = 69%
dus: 1 kWh = 3,6/69% = 5,22 MJ primair
Gas: 1 m3 gas bevat 35,17 MJ
dus: 1 m3 gas = 35,17 MJ primair
Stadsverwarming: rendement stadsverwarming = 100%
1 MJ = 1 MJ primair
Hout: 1 kg = 12 MJ
Pelletkorrels: 1 kg = 18 MJ
Rekenvoorbeeld
Gemiddeld vloeroppervlak Nederland = 124 m2
Elektriciteit: 2765 kWh
Primaire energie =
2765 kWh 3,6/69% / 124 m2 = 116 MJ/m2
(1 kWh = 1000 W 3600 seconde = 3,6 MJ)
Gasverbruik: 1269 m3 gas
Primaire energie =
1269 m3 35,17 MJ/m m2 = 360 MJ/m2
Totaal = 476, MJ/m2
