HC 1; aansprakelijkheidsrecht; claimcultuur en onrechtmatige daad
Floodgate: stortvloed aan claims > dit is de Amerikaanse toestand. In Amerika kunnen
vrouwen die te lang in de rij staan voor de wc zelfs een claim indienen. Amerika vindt dat
vrouwen worden gediscrimineerd als er maar één wc is. In Amerika is er een claimcultuur
(bestaande uit twee factoren):
1. Er is een grotere bereidheid om claims in te dienen (er wordt vaker geclaimd).
2. Er worden voor grotere bedragen claims ingediend.
Hebben we in Nederland nu ook een claimcultuur? Wij komen niet in de buurt van
Amerikaanse toestanden. In Nederland wordt enkel geleden schade gecompenseerd. In
Amerika wordt veel meer gecompenseerd als vergelding voor de dader (punitive damages).
Ook de bedragen voor smartengeld liggen in Nederland erg laag.
Maar ook in Nederland zien we een tendens dat mensen meer en vaker schadevergoeding
eisen (het mag echter nog geen naam hebben). Soms vinden we namelijk dat onze pech
gecompenseerd moet worden (pech moet weg).
Het hoofdbeginsel van het aansprakelijkheidsrecht is echter: ieder draagt zijn eigen schade.
Ook iets wat in Amerika speelt zijn de fastfoodclaims. Fastfoodketens werden aansprakelijk
gesteld voor het feit dat mensen dik werden van hun eten. Hoe moet je zo’n claim inrichten?
Hoe vul je bijvoorbeeld de onrechtmatigheid in? Gevaarzetting: je stelt iemand bloot aan de
risico’s van overgewicht en gezondheidsproblemen doordat je te weinig informatie geeft.
Aan de andere kant kun je zeggen dat het krijgen van overgewicht van fastfood een feit van
algemene bekendheid is. Maar weet iedereen wel dat fastfood ongezond is? Een ander
probleem waar je tegenaan kan lopen is het causale verband. Als iemand MacDonalds
aanspreekt maar ook bij andere fastfoodketens heeft gegeten bijvoorbeeld. Dit zou je naar
Nederlands recht bijvoorbeeld kunnen oplossen met de alternatieve causaliteit (6:99).
Daarnaast kunnen er ook andere redenen zijn waardoor iemand overgewicht heeft (erfelijke
aanleg, ziekte, medicatie). Dit zou je naar Nederlands recht wellicht kunnen bekijken door
proportionele aansprakelijkheid aan te nemen (vgl. Nefalit/Karamus). En tot slot, als er al
aansprakelijkheid zou zijn bij een fastfoodketen, dan zou je als
schadevergoedingsverminderende factor nog eigen schuld kunnen aanvoeren.
Lynch v. Freeman
United States Court of Appeals,
Sixth Circuit, April 28, 1987, 817 F.2d 380
“The portable toilets were dirty, often had no toilet paper or paper that was soiled, and were
not equipped with running water or sanitary napkins. In addition, those designated for
women had no locks or bolts on the doors and one of them had a hole punched in the side.
To avoid using the toilets, Ms. Lynch began holding her urine until she left work. Within
, three days after starting work she experienced pain and was advised that the practice she
had adopted, as well as using contaminated toilet paper, frequently caused bladder
infections.”
“Anatomical differences between men and women are "immutable characteristics," just as
race, color and national origin are immutable characteristics. When it is shown that
employment practices place a heavier burden on minority employees than on members of
the majority, and this burden relates to characteristics which identify them as members of
the protected group, the requirements of a Title VII disparate impact case are satisfied.”
NIK-O-LOK Co. v. Carey
"It is a discriminatory tax, in that women often have no choice but to use these pay facilities,
while men frequently have access to free toilet facilities."
De vereisten van art. 6:162: onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband
en relativiteit.
Onrechtmatigheid (art. 6:162 lid 2 BW)
Onrechtmatigheid:
- betreft het gedrag
- moet je objectief beoordelen (vinden wij maatschappelijk gezien dat iets
ongeoorloofd is?) > kenmerken van de dader neem je niet mee
Drie onrechtmatigheidscategorieën (lid 2):
• Inbreuk op een recht (eigendomsrecht, persoonlijkheidsrechten > fundamentele
rechten zoals privacy, recht op leven, vrijheid enz.)
• Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht > alle geschreven normen, op elk
niveau (hoge en lagere wetgeving)
• Doen of nalaten in strijd met hetgeen in het maatschappelijk verkeer betaamt
(ongeschreven normen), grofweg drie categorieën:
- Verkeers- en veiligheidsnormen (gevaarzetting) > ziet op de voorkoming van
letsel- en zaakschade (HR Kelderluik).
- Normen die zien op de voorkoming van immateriële schade (bijv. schending van
privacy, eer en goede naam).
- Normen die zien op de voorkoming van zuiver vermogensschade > financiële
schade. (denk aan de waarschuwingsplicht bij bancaire risico’s.
Iedere categorie is afzonderlijk voldoende voor onrechtmatigheid (heersende leer).
Maar er is ook nog een andere leer (de leer Smits).
Floodgate: stortvloed aan claims > dit is de Amerikaanse toestand. In Amerika kunnen
vrouwen die te lang in de rij staan voor de wc zelfs een claim indienen. Amerika vindt dat
vrouwen worden gediscrimineerd als er maar één wc is. In Amerika is er een claimcultuur
(bestaande uit twee factoren):
1. Er is een grotere bereidheid om claims in te dienen (er wordt vaker geclaimd).
2. Er worden voor grotere bedragen claims ingediend.
Hebben we in Nederland nu ook een claimcultuur? Wij komen niet in de buurt van
Amerikaanse toestanden. In Nederland wordt enkel geleden schade gecompenseerd. In
Amerika wordt veel meer gecompenseerd als vergelding voor de dader (punitive damages).
Ook de bedragen voor smartengeld liggen in Nederland erg laag.
Maar ook in Nederland zien we een tendens dat mensen meer en vaker schadevergoeding
eisen (het mag echter nog geen naam hebben). Soms vinden we namelijk dat onze pech
gecompenseerd moet worden (pech moet weg).
Het hoofdbeginsel van het aansprakelijkheidsrecht is echter: ieder draagt zijn eigen schade.
Ook iets wat in Amerika speelt zijn de fastfoodclaims. Fastfoodketens werden aansprakelijk
gesteld voor het feit dat mensen dik werden van hun eten. Hoe moet je zo’n claim inrichten?
Hoe vul je bijvoorbeeld de onrechtmatigheid in? Gevaarzetting: je stelt iemand bloot aan de
risico’s van overgewicht en gezondheidsproblemen doordat je te weinig informatie geeft.
Aan de andere kant kun je zeggen dat het krijgen van overgewicht van fastfood een feit van
algemene bekendheid is. Maar weet iedereen wel dat fastfood ongezond is? Een ander
probleem waar je tegenaan kan lopen is het causale verband. Als iemand MacDonalds
aanspreekt maar ook bij andere fastfoodketens heeft gegeten bijvoorbeeld. Dit zou je naar
Nederlands recht bijvoorbeeld kunnen oplossen met de alternatieve causaliteit (6:99).
Daarnaast kunnen er ook andere redenen zijn waardoor iemand overgewicht heeft (erfelijke
aanleg, ziekte, medicatie). Dit zou je naar Nederlands recht wellicht kunnen bekijken door
proportionele aansprakelijkheid aan te nemen (vgl. Nefalit/Karamus). En tot slot, als er al
aansprakelijkheid zou zijn bij een fastfoodketen, dan zou je als
schadevergoedingsverminderende factor nog eigen schuld kunnen aanvoeren.
Lynch v. Freeman
United States Court of Appeals,
Sixth Circuit, April 28, 1987, 817 F.2d 380
“The portable toilets were dirty, often had no toilet paper or paper that was soiled, and were
not equipped with running water or sanitary napkins. In addition, those designated for
women had no locks or bolts on the doors and one of them had a hole punched in the side.
To avoid using the toilets, Ms. Lynch began holding her urine until she left work. Within
, three days after starting work she experienced pain and was advised that the practice she
had adopted, as well as using contaminated toilet paper, frequently caused bladder
infections.”
“Anatomical differences between men and women are "immutable characteristics," just as
race, color and national origin are immutable characteristics. When it is shown that
employment practices place a heavier burden on minority employees than on members of
the majority, and this burden relates to characteristics which identify them as members of
the protected group, the requirements of a Title VII disparate impact case are satisfied.”
NIK-O-LOK Co. v. Carey
"It is a discriminatory tax, in that women often have no choice but to use these pay facilities,
while men frequently have access to free toilet facilities."
De vereisten van art. 6:162: onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband
en relativiteit.
Onrechtmatigheid (art. 6:162 lid 2 BW)
Onrechtmatigheid:
- betreft het gedrag
- moet je objectief beoordelen (vinden wij maatschappelijk gezien dat iets
ongeoorloofd is?) > kenmerken van de dader neem je niet mee
Drie onrechtmatigheidscategorieën (lid 2):
• Inbreuk op een recht (eigendomsrecht, persoonlijkheidsrechten > fundamentele
rechten zoals privacy, recht op leven, vrijheid enz.)
• Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht > alle geschreven normen, op elk
niveau (hoge en lagere wetgeving)
• Doen of nalaten in strijd met hetgeen in het maatschappelijk verkeer betaamt
(ongeschreven normen), grofweg drie categorieën:
- Verkeers- en veiligheidsnormen (gevaarzetting) > ziet op de voorkoming van
letsel- en zaakschade (HR Kelderluik).
- Normen die zien op de voorkoming van immateriële schade (bijv. schending van
privacy, eer en goede naam).
- Normen die zien op de voorkoming van zuiver vermogensschade > financiële
schade. (denk aan de waarschuwingsplicht bij bancaire risico’s.
Iedere categorie is afzonderlijk voldoende voor onrechtmatigheid (heersende leer).
Maar er is ook nog een andere leer (de leer Smits).
