VERWEKKERS VAN LUCHTWEGINFECTIES EN MENINGITIS: BACTERIËN
Bovenste luchtweginfectie: viraal >> bacterieel -> AB zelden geïndiceerd
Onderste luchtweginfectie: bacterieel >> viraal -> AB vaak noodzakelijk
S. pneumoniae: penicilline, amoxicilline
H. influenza: amoxicilline, amoxicilline clavulaan zuur
DE BACTERIËN BIJ LUCHTWEGINFECTIES
Typische verwekkers: streptococcus pneumoniae en Haemophilus influenza
Atypische pneumoniën: legionella, mycoplasma pneumoniae, chlamydia, Q-koorts
Kinderziekten (te voorkomen met vaccin): Bordetella pertussis, corynebacterium diphteriae
Mycobacterium tuberculosis
Nosocomiaal: pseudomonas, acinetobacter
AFWEER THV LONG
Longen zijn belangrijke ingangspoort voor bact. als ze beschadigd zijn door bv. te veel te roken of als je
verzwakt IS hebt dus veel infectieziekten zijn longziekten
STREPTOCOCCUS
Indeling op basis van hemolyse:
- Alfa hemolyse: vergroende zone (viridans)
- Beta hemolyse: heldere zone
- Gamma hemolyse: indifferent
Verdere indeling op basis van Lancefield groepen
STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE
diplokok (liggen in paren + zitten in kapsel) + gram positief
-> kapsel: K-antigeen
belangrijkste virulentiefactor: kapsel
- Remt opsonisatie door complement
- Remt fagocytose
Kapsel bestaat uit polysachariden en antigeen
2e virulentiefactor: pneumolysine -> onsteking
3e virulentiefactor: neuraminidase -> verspreiding
Doet aan kolonisatie van mucosa van bovenste luchtwegen
FACTOREN DIE VERSPREIDING BEÏNVLOEDEN
1
,Shedding stijgt:
- Door pneumolysine
- Door co-infectie met een virus
- Door bepaald type capsule en hoeveelheid bact.
Shedding daalt:
- Door anticapsule IgG en IgA
EIWITTEN OP OPP.
Hebben verschillende functies:
- Interactie met complement systeem
- Aantrekking van neutrofielen
- Metaal-bindende prot. -> lactoferrine voor ijzer te winnen (bact. heeft metalen nodig voor bep
functies te kunnen uitoefenen)
- Interactie met epitheliale receptoren
- Mucus degradatie
- Eerste contact vormen met epitheel bovenste luchtwegen
HAEMOPHILUS INFLUENZA (GRAM NEGATIEF, STAAF)
IS NIET DE VERWEKKER VAN GRIEP!!
2 groepen:
- Typeerbare: kapsel van polysachariden
- Niet-typeerbare: geen kapsem
Kapsel belangrijk voor pathogeen vermogen: met kapsel veroorzaken zwaardere infecties
Immuniteit goed tegen de omkapselde
Niet-omkapselde maken vaak deel uit van de normale flora van de luchtwegtractus
Pathogeen vermogen
- Geen kapsel: infecties middenoor, sinussen, bronchi
- Met kapsel: epiglottidis, meningitis
Omkapselde
Type B heel virulent en gevaarlijk!
- Kan door mucosale barrière breken -> heeft IgA protease om IgA aan te vallen
-> kan zo in bloedbaan geraken
-> systemische infecties
Omkapselde produceren ook endotoxines
-> lokken inflammatie uit -> symptomen
2
,BORDETELLA PERTUSSIS (GRAM NEGATIEF, STAAF)
KINKHOEST!
Pathogeen vermogen (dit zijn ook de virulentiefactoren)
1. Adherentie: fimbriae: filamenteus hemaglutinine -> specificiteit
2. Toxinen:
tracheaal cytotoxine: vernietigt trilhaar-dragende epitheelcellen -> IL-1 -> immuunrespons
adenylcyclase toxine: interferentie cAMP -> limiteert activiteit van fagocyten
pertussis toxine: remt chemotaxis
labiel toxine (LT): komt vrij bij lysis -> weefselbeschadiging -> pathogene kinkhoest
Immuniteit: langdurig (vooral tegen pertussis toxine)
Heeft spec. Voedingsbodem nodig om te groeien
CORYNEBACTERIUM DIPHTERIAE ( GRAM POSITIEF, STAAF)
DIFTERIE!
Transmissie via druppels, direct contact met secreet of asymptomatische dragers
Heeft een exotoxine: inhibeert proteïne synthese
- Locale necrose en oedeem
- Myocardiale toxiciteit
- Neurale toxiciteit
Behandeling
- Antitoxine: heel belangrijk, levensreddend! (wel moeilijke beschikbaarheid)
o Neutraliseert toxine voor het in de cellen komt
- AB
o Stopt de toxine productie
o Vermindert dragerschap en transmissie
o Penicilline of erythromycine
- Immuniteit is niet levenslang -> vaccinatie
Toxine + formaldehyde -> geïnactiveerd toxoïd voor vaccinatie
Toxine/bact. ingebracht bij paarden -> produceren antitoxine voor behandeling
ATYPISCHE (NIET-LOBAIRE) PNEUMONIE
Door Legionella, mycoplasma pneumoniae, chlamydia (gram negatieve staven)
Intacellulaire pathogenen: tetracyclines en macroliden nodig
LEGIONELLA PNEUMOPHILA
- Gevaarlijkste
- Reservoir: zoet water
- Besmetting: inhalatie via aërosolen (douche, bubbelbad)
- Geen overdracht van mens op mens
- Kan overleven in warm water met hoge temp!
3
, Legionnaire’s ziekte: ernstige pneumonie + verschillende orgaansystemen aangedaan
Risicofactoren: leeftijd (ouderen), verminderde afweer thv longen of verminderde immuniteit
Pahtogenese
- Inademen -> opname in MF
- Remmen fagosoom-lysosoom fusie en vermenigvuldiging
- Produceren protease dat cellen lyseert: MF barsten, productie cytokines
- Cellulaire immuniteit komt op gang: activatie MF, gefagocyteerde bact nu wel gedood
Intracellulaire infectie (kruipen in MF)
VERSCHILLEN TUSSEN PNEUMONIE DOOR PNEUMOKOK EN LEGIONELLA
pneumokok legionella
epidemiologie Keel Water
virulentiefactoren kapsel Factoren die fagosoom-lysosoom
fusie remmen
pathogenese Ontsteking met granulocyten, MF, opruimen door cellulaire
opruimen door antilichamen immuniteit
preventie Vaccinatie Bact. elimineren in water
MYCOPLASMA PNEUMONIAE
- Kleinste bact.
- pneumonie
- Ook nog andere klachten: orgaanaantasting, hemolytische anemie, conjunctivitis, rash
CHLAMYDIA
3 soorten
1. C. psittaci -> psittacose (pappegaaienziekte)
Reservoir: vogels
Besmetting: aersolen of stof inademen van uitwerpselen vogels -> pneumonie
2. C. trachomatis -> trachoom (onsteking van bindvlies van oog)
-> lymfadenitis + genitaal ulcus
-> SOA
3. C. pneumoniae -> luchtweginfecties (faryngitis -> pneumonie)
Q- KOORTS
- Reservoir: dieren
- Transmissie bij mensen via aerosol (soms via melk)
- Koorts – griepaal syndroom
- Hepatitis
- Endocarditis
- Pneumonie
4
Bovenste luchtweginfectie: viraal >> bacterieel -> AB zelden geïndiceerd
Onderste luchtweginfectie: bacterieel >> viraal -> AB vaak noodzakelijk
S. pneumoniae: penicilline, amoxicilline
H. influenza: amoxicilline, amoxicilline clavulaan zuur
DE BACTERIËN BIJ LUCHTWEGINFECTIES
Typische verwekkers: streptococcus pneumoniae en Haemophilus influenza
Atypische pneumoniën: legionella, mycoplasma pneumoniae, chlamydia, Q-koorts
Kinderziekten (te voorkomen met vaccin): Bordetella pertussis, corynebacterium diphteriae
Mycobacterium tuberculosis
Nosocomiaal: pseudomonas, acinetobacter
AFWEER THV LONG
Longen zijn belangrijke ingangspoort voor bact. als ze beschadigd zijn door bv. te veel te roken of als je
verzwakt IS hebt dus veel infectieziekten zijn longziekten
STREPTOCOCCUS
Indeling op basis van hemolyse:
- Alfa hemolyse: vergroende zone (viridans)
- Beta hemolyse: heldere zone
- Gamma hemolyse: indifferent
Verdere indeling op basis van Lancefield groepen
STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE
diplokok (liggen in paren + zitten in kapsel) + gram positief
-> kapsel: K-antigeen
belangrijkste virulentiefactor: kapsel
- Remt opsonisatie door complement
- Remt fagocytose
Kapsel bestaat uit polysachariden en antigeen
2e virulentiefactor: pneumolysine -> onsteking
3e virulentiefactor: neuraminidase -> verspreiding
Doet aan kolonisatie van mucosa van bovenste luchtwegen
FACTOREN DIE VERSPREIDING BEÏNVLOEDEN
1
,Shedding stijgt:
- Door pneumolysine
- Door co-infectie met een virus
- Door bepaald type capsule en hoeveelheid bact.
Shedding daalt:
- Door anticapsule IgG en IgA
EIWITTEN OP OPP.
Hebben verschillende functies:
- Interactie met complement systeem
- Aantrekking van neutrofielen
- Metaal-bindende prot. -> lactoferrine voor ijzer te winnen (bact. heeft metalen nodig voor bep
functies te kunnen uitoefenen)
- Interactie met epitheliale receptoren
- Mucus degradatie
- Eerste contact vormen met epitheel bovenste luchtwegen
HAEMOPHILUS INFLUENZA (GRAM NEGATIEF, STAAF)
IS NIET DE VERWEKKER VAN GRIEP!!
2 groepen:
- Typeerbare: kapsel van polysachariden
- Niet-typeerbare: geen kapsem
Kapsel belangrijk voor pathogeen vermogen: met kapsel veroorzaken zwaardere infecties
Immuniteit goed tegen de omkapselde
Niet-omkapselde maken vaak deel uit van de normale flora van de luchtwegtractus
Pathogeen vermogen
- Geen kapsel: infecties middenoor, sinussen, bronchi
- Met kapsel: epiglottidis, meningitis
Omkapselde
Type B heel virulent en gevaarlijk!
- Kan door mucosale barrière breken -> heeft IgA protease om IgA aan te vallen
-> kan zo in bloedbaan geraken
-> systemische infecties
Omkapselde produceren ook endotoxines
-> lokken inflammatie uit -> symptomen
2
,BORDETELLA PERTUSSIS (GRAM NEGATIEF, STAAF)
KINKHOEST!
Pathogeen vermogen (dit zijn ook de virulentiefactoren)
1. Adherentie: fimbriae: filamenteus hemaglutinine -> specificiteit
2. Toxinen:
tracheaal cytotoxine: vernietigt trilhaar-dragende epitheelcellen -> IL-1 -> immuunrespons
adenylcyclase toxine: interferentie cAMP -> limiteert activiteit van fagocyten
pertussis toxine: remt chemotaxis
labiel toxine (LT): komt vrij bij lysis -> weefselbeschadiging -> pathogene kinkhoest
Immuniteit: langdurig (vooral tegen pertussis toxine)
Heeft spec. Voedingsbodem nodig om te groeien
CORYNEBACTERIUM DIPHTERIAE ( GRAM POSITIEF, STAAF)
DIFTERIE!
Transmissie via druppels, direct contact met secreet of asymptomatische dragers
Heeft een exotoxine: inhibeert proteïne synthese
- Locale necrose en oedeem
- Myocardiale toxiciteit
- Neurale toxiciteit
Behandeling
- Antitoxine: heel belangrijk, levensreddend! (wel moeilijke beschikbaarheid)
o Neutraliseert toxine voor het in de cellen komt
- AB
o Stopt de toxine productie
o Vermindert dragerschap en transmissie
o Penicilline of erythromycine
- Immuniteit is niet levenslang -> vaccinatie
Toxine + formaldehyde -> geïnactiveerd toxoïd voor vaccinatie
Toxine/bact. ingebracht bij paarden -> produceren antitoxine voor behandeling
ATYPISCHE (NIET-LOBAIRE) PNEUMONIE
Door Legionella, mycoplasma pneumoniae, chlamydia (gram negatieve staven)
Intacellulaire pathogenen: tetracyclines en macroliden nodig
LEGIONELLA PNEUMOPHILA
- Gevaarlijkste
- Reservoir: zoet water
- Besmetting: inhalatie via aërosolen (douche, bubbelbad)
- Geen overdracht van mens op mens
- Kan overleven in warm water met hoge temp!
3
, Legionnaire’s ziekte: ernstige pneumonie + verschillende orgaansystemen aangedaan
Risicofactoren: leeftijd (ouderen), verminderde afweer thv longen of verminderde immuniteit
Pahtogenese
- Inademen -> opname in MF
- Remmen fagosoom-lysosoom fusie en vermenigvuldiging
- Produceren protease dat cellen lyseert: MF barsten, productie cytokines
- Cellulaire immuniteit komt op gang: activatie MF, gefagocyteerde bact nu wel gedood
Intracellulaire infectie (kruipen in MF)
VERSCHILLEN TUSSEN PNEUMONIE DOOR PNEUMOKOK EN LEGIONELLA
pneumokok legionella
epidemiologie Keel Water
virulentiefactoren kapsel Factoren die fagosoom-lysosoom
fusie remmen
pathogenese Ontsteking met granulocyten, MF, opruimen door cellulaire
opruimen door antilichamen immuniteit
preventie Vaccinatie Bact. elimineren in water
MYCOPLASMA PNEUMONIAE
- Kleinste bact.
- pneumonie
- Ook nog andere klachten: orgaanaantasting, hemolytische anemie, conjunctivitis, rash
CHLAMYDIA
3 soorten
1. C. psittaci -> psittacose (pappegaaienziekte)
Reservoir: vogels
Besmetting: aersolen of stof inademen van uitwerpselen vogels -> pneumonie
2. C. trachomatis -> trachoom (onsteking van bindvlies van oog)
-> lymfadenitis + genitaal ulcus
-> SOA
3. C. pneumoniae -> luchtweginfecties (faryngitis -> pneumonie)
Q- KOORTS
- Reservoir: dieren
- Transmissie bij mensen via aerosol (soms via melk)
- Koorts – griepaal syndroom
- Hepatitis
- Endocarditis
- Pneumonie
4
