Samenvatting klinische colleges urologie

Semeiologie van de
uremische patiënt
Wanneer denk je als dokter dat u patiënt een nierziekte heeft?

Mogelijke symptomen
- Hematurie (<-> bijna altijd door urologische problemen)
- Oedemen (eerder HF, kan op nierprobleem wijzen)
o Bij proteïnurie, verlies van albumine in urine geeft oedemen
- Nefrotisch syndroom: triade van oedeem, proteïnurie en hypoalbuminemie
- Pijn in de lenden
o Wijst meestal op nierstenen
o <-> Nierziektes doen meestal geen pijn
- Urineproductie: afhankelijk van drinkgedrag, niets te maken met nierziekten
- Meeste nierziekten geven geen ionenstoornissen

Klinische tekens
Standaard bloedname: routinematig creatinine bepalen
- Gestegen creatinine = gedaalde GFR
- Nierziekte kan alleen zo aangetoond worden

Dipstick onderzoek: wanneer doen we dit?
- Schuimende urine  proteïnurie
- Microscopische hematurie aantonen
- Pijn bij plassen  meestal urologisch
- Donkere kleur urine
- Vaak ook op school/arbeidsgeneesheer: systematisch doen
o Enige manier om nierziekten te screenen

Microscopisch onderzoek:
- dysmorfe RBC

Redenen om aan nierziekte te denken?
- Hematurie, proteïnurie: toevallige bevindingen
- Belang van screeningsonderzoeken


Casus
Patiënt, 22j screening urinestaal  positief voor hematurie en proteïnurie
- Creatinine 2,0 mg/dL (eGFR rond de 40)  verminderde nierwerking
- Niet twijfelen: het gaat hier om een nierziekte

Anamnese
- VG bevragen: andere medische problemen
- Familiale VG
o Erfelijke nierziektes zijn relatief frequent
- Medicatie: nefrotoxische medicatie + leert veel over de VG
- Laag geboortegewicht: kan risico zijn voor nierziekten
- Systeemanamnese:

, o Veel nieraandoeningen zijn systeemziektes: alles bevragen
 Oogproblemen, hoofdpijn, gehoor vermindering, gewrichtspijnen, diarree, …
o Alle orgaansystemen bevragen  belangrijk om hier tijd in te steken
- Klachten over voorbije periode bevragen: over maanden geleden
- Pt heeft geen enkele klacht

Klinisch onderzoek
Systemisch klinisch onderzoek kan, proberen meer gerichter te werken
Met KO en anamnese: prerenale oorzaak uitsluiten

Grote oorzaken nierinsufficiëntie:
1. Prerenaal
Uitdroging:
- BP verlaagd
- Verminderde huidtumor
- CVD laag
- Geen oedemen
- Gewicht afgenomen
 Geen verklaring hematurie en proteïnurie (nierwerking kan ook na rehydratatie terug in orde zijn)

Tekens van overvulling (gestegen CVD, basale crepitaties, toegenomen gewicht, oedemen)

BP verhoogd: kan bij bilaterale stenose

2. Renaal
3. Postrenaal
Nierslagpijn: geen direct teken van nierziekte
- Hydronefrose, obstructie van de ureters
- Bij tumoren (niet zo hevige pijn) of nierstenen
- Interstitiële nefritis kan beetje nierslagpijn geven
- Opstijgende urineweginfectie
o Heel andere presentatie, hebben ook koorts enzo

Palpatie
- Soms vergrote nier voelbaar
Percussie: niet mogelijk

 Enige dat we vaststellen is een hoge BP, volgende stap?

Beeldvorming
Hoe snel: vergelijken met vorige waardes om te bepalen of situatie (sub)acuut of chronisch is
- Als we die niet hebben: uitgaan van iets acuut

Echo:
- Makkelijk, goedkoop snel
- Hydronefrose vaststellen
- NL: cortex, in midden wit vetweefsel in hilum
o  Als hier een grote zwarte bol zit: vocht
o Teken van obstructie
- Met simpel onderzoek al postrenale oorzaak uitsluiten
- Cystes, tumoren  anatomie bekijken

, - Grootte van de nieren (NL 10-11cm)
o Stel 6 cm: verlitteking (is chronisch) = schrompelnieren, fibrotische nieren
o Soms congenitaal
o Acuut-chronisch onderscheiden
 Bij onze pt: normale grootte en geen hydronefrose, volgende stap?

Biopsie
- Waarschijnlijke glomerulonephritis
- Nefroloog: op vrijdagsnamiddags of maandag biopsie nemen en immuuntesten uitvoeren
o Complementactivatie, neutrofiele factoren, ANCAs, argumenten voor lupus, …
- Nefrologische diagnostiek: bloedtesten en nierbiopsies  meestal acuut uitvoeren

Diagnose: IgA nefropathie (typsich chronische nierziekte waarbij nierfunctie traag achteruitgaat)
- Gezakt van 40 naar 20 op 5 jaar
- Opvolgen:
o Ionen
 K: gaat stijgen
 hypoCa en hyperP: door verminderde VitD activatie
 hyperparathyroidie
 Na blijft meestal normaal
o Metabole acidose
o Anemie door verminderde EPO aanmaak
o Opstapeling afvalstoffen
 Uremie
 Uremisch syndroom (omdat ureum meetbaar is, maar nog andere moleculen
stapelen op)
 S/ vermoeidheid, concentratiestoornissen, verwardheid, coma en dood
 Uremische encephalopatie, pruritus, misselijkheid
- Als al deze zaken voorkomen: dialyse of nier tx
o Peritoneale (gebruikt peritoneale membraan) of hemodialyse
o Filmpjes op toledo om dit te duiden
- Ook filmpje over tx
o Beter: langer leven, normaal leven
o Nadeel: immunosuppressiva levenslang nemen  geeft meer complicaties dan niertx
zelf




Klinisch college Hematurie
21/10/2024

Casus 1
Context
Man, 74j, pijnloze hematurie
VG: chronische NI, arteriële hypertensie, meniscusingreep
Medicatie: B-bokker en ACEI

Belangrijke factoren:
- Man, 74j, pijnloze hematurie
- comorbiditeiten: CKD stadium II en arteriële hypertensie