Alle taken en colleges
Seksualiteit
GZW3024
,TAAK 1.
1. Welke hormonen spelen een rol bij seksualiteit (en hoe dan)? En hoe
verschilt dit tussen mannen en vrouwen?
HPA-as. De aansturing van de gonaden (testes en ovaria) staat onder invloed van
de hypofyse. Hierbij zijn twee kwabben te onderscheiden:
- De neurohypofyse (achterkwab) produceert:
o Oxytocine
o Vasopressine
o Prolactine
o Geen invloed op HPG (hypothalamus-hypofyse-gonade as) wel op
seksualiteit.
- De adenohypofyse (voorkwab) produceert:
o FSH Stimuleert productie spermatozoa en follikels
o LH Stimuleert geslachtshormonen: oestrogenen, progestagenen
(vrouwelijk) en androgeen (mannelijk).
Geslachtshormonen essentieel voor biologische geslachtskenmerken. Mannen
hebben meer androgenen, en vrouwen meer oestrogenen/progestagenen, maar
beide geslachten beschikken over alle geslachtshormonen. (bijnierschors
produceert androgenen, mannen kunnen androgenen omzetten in oestradiol).
Biochemisch zijn geslachtshormonen steroïden, geproduceerd uit cholesterol.
Merendeel wordt in het bloed getransporteerd stevig gebonden aan het eiwit
SHBG en losjes gebonden aan albumine. Het niet-gebonden deel kan de
celmembraan van doelwitcellen passeren en dan aan de receptoren binden. Er is
sprake van een negatieve feedbackcyclus:
,Puberteit = levensfase waarin secundaire geslachtskenmerken zich ontwikkelen.
Begint met activatie van hypothalamus die pulserend GnRH begint te produceren
(in het begin alleen ’s nachts). Verloopt in vast patroon: Tannerstadia
- Meisjes:
o Groeien borsten
o Gepigmenteerd pubishaar
o Onderhuidse vetafzetting
o Groei okselhaar
o Menstruatie (na groeispurt)
- Jongens:
o Groei testes
o Groter en dikker worden penis
o Gepigmenteerd pubishaar
o Lagere stem
o Okselhaar
o Optreden ejaculaties, baardgroei en gepigmenteerde
lichaamsbeharing
Leeftijd verschilt sterk. Normale spreiding bij meisjes tussen 8-12jr en bij jongens
9-14jr.
- Pubertas praecox (te vroege puberteit) bij borstontwikkeling voor de
8e jaar of testes groei voor 9e jaar. Kind raakt te snel uitgegroeid en blijft
daardoor te klein. Ontstaat door disregulatie.
, - Pubertas tarda (verlate puberteit) bij geen borstontwikkeling op 13
jarige leeftijd en bij jongens geen testes groei bij 14jr. Gevolg van
langzame groei of chronische ziekte
Gonadale systeem (mannen)
Androgenen
Testosteron speelt centrale rol in seksualiteit. Voornamelijk geproduceerd in
testes, wordt in andere organen omgezet tot actieve DHT
(dihydrotestosteron).
- 1 v/d belangrijkste effecten DHT is ontstaan mannelijke uitwendige
geslachtsorganen.
- Omzetting testosteron in DHT gebeurt door enzym 5-AR.
Effect hormonen komt tot stand door binding van testosteron of DHT aan
androgeenreceptor. Bij binding wordt vanuit de celkern verschillende
processen beïnvloed zoals baardgroei, meer spierkracht, etc. In de puberteit is
een sterke toename, en later in het leven een langzame achteruitgang, zonder
abrupte stop (zoals bij vrouwen in de menopauze).
Testosteron kan ook via omzetting worden gevormd. Androgenen uit de
bijnierschors kunnen ook worden omgezet naar oestrogenen door enzymen. Dit
gebeurt vooral in de vetweefsels, en is dus sterker bij obesitas.
Seksualiteit
GZW3024
,TAAK 1.
1. Welke hormonen spelen een rol bij seksualiteit (en hoe dan)? En hoe
verschilt dit tussen mannen en vrouwen?
HPA-as. De aansturing van de gonaden (testes en ovaria) staat onder invloed van
de hypofyse. Hierbij zijn twee kwabben te onderscheiden:
- De neurohypofyse (achterkwab) produceert:
o Oxytocine
o Vasopressine
o Prolactine
o Geen invloed op HPG (hypothalamus-hypofyse-gonade as) wel op
seksualiteit.
- De adenohypofyse (voorkwab) produceert:
o FSH Stimuleert productie spermatozoa en follikels
o LH Stimuleert geslachtshormonen: oestrogenen, progestagenen
(vrouwelijk) en androgeen (mannelijk).
Geslachtshormonen essentieel voor biologische geslachtskenmerken. Mannen
hebben meer androgenen, en vrouwen meer oestrogenen/progestagenen, maar
beide geslachten beschikken over alle geslachtshormonen. (bijnierschors
produceert androgenen, mannen kunnen androgenen omzetten in oestradiol).
Biochemisch zijn geslachtshormonen steroïden, geproduceerd uit cholesterol.
Merendeel wordt in het bloed getransporteerd stevig gebonden aan het eiwit
SHBG en losjes gebonden aan albumine. Het niet-gebonden deel kan de
celmembraan van doelwitcellen passeren en dan aan de receptoren binden. Er is
sprake van een negatieve feedbackcyclus:
,Puberteit = levensfase waarin secundaire geslachtskenmerken zich ontwikkelen.
Begint met activatie van hypothalamus die pulserend GnRH begint te produceren
(in het begin alleen ’s nachts). Verloopt in vast patroon: Tannerstadia
- Meisjes:
o Groeien borsten
o Gepigmenteerd pubishaar
o Onderhuidse vetafzetting
o Groei okselhaar
o Menstruatie (na groeispurt)
- Jongens:
o Groei testes
o Groter en dikker worden penis
o Gepigmenteerd pubishaar
o Lagere stem
o Okselhaar
o Optreden ejaculaties, baardgroei en gepigmenteerde
lichaamsbeharing
Leeftijd verschilt sterk. Normale spreiding bij meisjes tussen 8-12jr en bij jongens
9-14jr.
- Pubertas praecox (te vroege puberteit) bij borstontwikkeling voor de
8e jaar of testes groei voor 9e jaar. Kind raakt te snel uitgegroeid en blijft
daardoor te klein. Ontstaat door disregulatie.
, - Pubertas tarda (verlate puberteit) bij geen borstontwikkeling op 13
jarige leeftijd en bij jongens geen testes groei bij 14jr. Gevolg van
langzame groei of chronische ziekte
Gonadale systeem (mannen)
Androgenen
Testosteron speelt centrale rol in seksualiteit. Voornamelijk geproduceerd in
testes, wordt in andere organen omgezet tot actieve DHT
(dihydrotestosteron).
- 1 v/d belangrijkste effecten DHT is ontstaan mannelijke uitwendige
geslachtsorganen.
- Omzetting testosteron in DHT gebeurt door enzym 5-AR.
Effect hormonen komt tot stand door binding van testosteron of DHT aan
androgeenreceptor. Bij binding wordt vanuit de celkern verschillende
processen beïnvloed zoals baardgroei, meer spierkracht, etc. In de puberteit is
een sterke toename, en later in het leven een langzame achteruitgang, zonder
abrupte stop (zoals bij vrouwen in de menopauze).
Testosteron kan ook via omzetting worden gevormd. Androgenen uit de
bijnierschors kunnen ook worden omgezet naar oestrogenen door enzymen. Dit
gebeurt vooral in de vetweefsels, en is dus sterker bij obesitas.
