HOOFDSTUK 20: ZINTUIGEN
§20.1 DE ZINTUIGEN
Receptoren die prikkels naar impulsen omzetten liggen in zintuigen. Vier soorten receptoren:
1. chemische receptoren → gevoelig voor de verandering van chemische
samenstelling rond de tong.
2. mechanische receptoren → geprikkeld door verandering celvorm.
verandering komt door druk of trilling enz.
3. temperatuurreceptoren → registreren temperatuurveranderingen
4. lichtreceptoren → geprikkeld door licht. de receptoren heten fotosensoren.
NEUS
Reukslijmvlies → ligt boven neusholtes.
Chemische receptoren → reukzintuigcellen in reukslijmvlies. Uitlopers gaan
naar
reukzenuw in schedelholte. Stoffen lossen op in het slijm, gaan binding aan met
trilharen en dat is de prikkel.
OREN
Twee soorten mechanische receptoren (geluidstrillingen en bewegingen van het hoofd).
Buitenoor → prikkelopvangend deel. Bestaat uit oorschelp, uitwendige
gehoorgang en trommelvlies.
Middenoor → prikkelgeleidend deel. Bevat hamer, aambeeld en stijgbeugel.
Trilling van trommelvlies zorgt voor beweging in de beentjes. De trommelholte
gaat naar buis van Eustachius. Deze buis zorgt ervoor dat de druk in het
middenoor gelijk is aan het buitendruk.
Binnenoor → prikkelverwerkend deel. In contact met middenoor via vlies.
Slakkenhuis → gevuld met vocht. Geleidt daardoor trillingen naar
zintuigcellen. Daar
worden ze omgezet naar impulsen en via de gehoorzenuw naar CS gestuurd.
Evenwichtszintuig → de receptoren liggen in de drie halvecirkelvormige
kanalen. Die staat haaks op elkaar en zijn gevuld met vocht. Ook liggen er
op plekken ololieten (gehoorsteentjes, kristallen). Deze bewegen als het
hoofd verandert en prikkelen zo de sensoren.
TONG
Smaakknoppen → groepjes smaakzintuigcellen omgeven door steuncellen.
Smaakknoppen liggen gegroepeerd (smaakpapillen). Dit zijn chemische
receptoren.
Proeven → niet alleen de uitkomst van de smaaksensoren. Het wordt ook
beïnvloed
door wat je voelt.
HUID
De meeste receptoren liggen in de lederhuid. Vier typen huidzintuigen:
1. Tastzintuigen → waarneming van lichte aanrakingen. Ook met
huidhaar kan je voelen, omdat er tastreceptoren omheen zitten. Dit
§20.1 DE ZINTUIGEN
Receptoren die prikkels naar impulsen omzetten liggen in zintuigen. Vier soorten receptoren:
1. chemische receptoren → gevoelig voor de verandering van chemische
samenstelling rond de tong.
2. mechanische receptoren → geprikkeld door verandering celvorm.
verandering komt door druk of trilling enz.
3. temperatuurreceptoren → registreren temperatuurveranderingen
4. lichtreceptoren → geprikkeld door licht. de receptoren heten fotosensoren.
NEUS
Reukslijmvlies → ligt boven neusholtes.
Chemische receptoren → reukzintuigcellen in reukslijmvlies. Uitlopers gaan
naar
reukzenuw in schedelholte. Stoffen lossen op in het slijm, gaan binding aan met
trilharen en dat is de prikkel.
OREN
Twee soorten mechanische receptoren (geluidstrillingen en bewegingen van het hoofd).
Buitenoor → prikkelopvangend deel. Bestaat uit oorschelp, uitwendige
gehoorgang en trommelvlies.
Middenoor → prikkelgeleidend deel. Bevat hamer, aambeeld en stijgbeugel.
Trilling van trommelvlies zorgt voor beweging in de beentjes. De trommelholte
gaat naar buis van Eustachius. Deze buis zorgt ervoor dat de druk in het
middenoor gelijk is aan het buitendruk.
Binnenoor → prikkelverwerkend deel. In contact met middenoor via vlies.
Slakkenhuis → gevuld met vocht. Geleidt daardoor trillingen naar
zintuigcellen. Daar
worden ze omgezet naar impulsen en via de gehoorzenuw naar CS gestuurd.
Evenwichtszintuig → de receptoren liggen in de drie halvecirkelvormige
kanalen. Die staat haaks op elkaar en zijn gevuld met vocht. Ook liggen er
op plekken ololieten (gehoorsteentjes, kristallen). Deze bewegen als het
hoofd verandert en prikkelen zo de sensoren.
TONG
Smaakknoppen → groepjes smaakzintuigcellen omgeven door steuncellen.
Smaakknoppen liggen gegroepeerd (smaakpapillen). Dit zijn chemische
receptoren.
Proeven → niet alleen de uitkomst van de smaaksensoren. Het wordt ook
beïnvloed
door wat je voelt.
HUID
De meeste receptoren liggen in de lederhuid. Vier typen huidzintuigen:
1. Tastzintuigen → waarneming van lichte aanrakingen. Ook met
huidhaar kan je voelen, omdat er tastreceptoren omheen zitten. Dit
