Toestemmingsformulier verspreiding onderzoek
,Woordenschatonderwijs aan NT2-leerlingen: Een onderzoek naar
de effectiviteit van de interventie ‘robuuste instructie’
in groep 8.
door
Loubna Saïd
1634313
Klas: PBN-V4E
Onderzoeksbegeleider: Caroline Reitsma-Reintjens
Studiecoach: Caroline Reitsma-Reijntjens
Aantal Woorden: 14270 woorden
Datum: 20.05.2025
1
,Woordenschatonderwijs aan NT2-leerlingen: Een onderzoek naar
de effectiviteit van de interventie ‘robuuste instructie’
in groep 8.
door
Loubna Saïd
Bachelor scriptie
Pedagogische Academie voor het Basisonderwijs (PABO)
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
20.05.2024
2
, Samenvatting
Dit onderzoek is gestart vanwege de achterstand in woordenschat bij leerlingen in groep 8. Resultaten
tonen aan dat veel leerlingen lage scores behalen op woordenschat. Het gevolg hiervan is dat de
leerlingen ook achterblijven op begrijpend lezen. De leerlingen kunnen door de moeilijke woorden in de
tekst de tekst niet volledig begrijpen (intern begeleider basisschool X, persoonlijke communicatie, 6
oktober 2023). Hierbij geven de directeur en Intern begeleider aan dat de manier waarop nieuwe
woorden worden aangeboden in de huidige omgeving niet effectief is (persoonlijke communicatie, 19
februari 2024). Vandaar dat in dit onderzoek het effectief aanbieden en laten beklijven van woorden
een centrale rol speelt. Het uiteindelijke doel is om bij te dragen aan de ontwikkeling van het
woordenschatonderwijs op basisschool X. Binnen dit onderzoek staat daarom de volgende
onderzoeksvraag centraal: In hoeverre draagt de inzet van een robuuste instructie gedurende één blok
van de taalmethode 'Staal’ bij aan de woordenschatontwikkeling van de leerlingen in groep 8 van
basisschool X.
Een robuuste instructie van woordenschat houdt in dat de betekenis van woorden expliciet wordt
uitgelegd, gevolgd door stimulerende, speelse en interactieve activiteiten (Beck et al., 2002).
Uit onderzoek is gebleken dat het expliciet uitleggen en in duidelijk context plaatsen van de
betekenissen van woorden bijdraagt aan het beter begrijpen van de te leren woorden (Beck et al.,
2002). Daarnaast kan het inzetten van spel ervoor zorgen dat leerlingen intrinsiek gemotiveerd raken
doordat zij plezier ervaren in het uitvoeren van de activiteit (Gee, 2003). Hierdoor kunnen leerlingen een
grotere bereidheid tonen om deel te nemen aan de les, waardoor de betrokkenheid bij het leerproces
zal toenemen.
Om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag is data verzameld met behulp van twee
onderzoeksinstrumenten: de bloktoetsen en een vragenlijst. Om het effect van de interventie te
beoordelen is er een vergelijking gemaakt tussen de huidige leeromgeving en de aangepaste
leeromgeving, waarbij blok 5 is uitgevoerd zoals in de huidige leeromgeving, terwijl bij blok 6 de
interventie is toegepast. Na het afronden van de twee blokken zijn zowel de bloktoetsen als de
vragenlijsten afgenomen om de resultaten te evalueren.
Uit de resultaten van de bloktoetsen is gebleken dat de interventie een positief effect heeft op de
woordenschatontwikkeling gedurende blok 6 van de taalmethode ‘Staal’. Een groot deel van de
leerlingen scoorden tijdens de nameting hoger dan tijdens de nulmeting. Daarnaast blijkt uit de
vragenlijsten dat de leerlingen tijdens de nameting meer zelfvertrouwen hebben in hun
woordenschatontwikkeling dan tijdens de nulmeting. Hoewel de vooruitgang niet enorm is, lijkt de
interventie 'robuuste instructie' toch een positief effect te hebben gehad op de
woordenschatontwikkeling van de onderzoeksgroep.
Op basis van de resultaten en de conclusie zijn een aantal aanbevelingen gedaan aan de betrokkenen
van de onderzoeksschool. De eerste aanbeveling is om de interventie voor een langere periode in te
blijven zetten, om te kunnen meten wat het effect is op lange termijn. Daarnaast is aanbevolen om ook
aandacht te besteden aan het incidenteel woordleren, waarbij woorden toevallig aan de orde komen,
wat in dit onderzoek buiten beschouwing is gelaten, om hier het effect van te kunnen meten. Tot slot is
aanbevolen om schoolbreed meer aandacht te besteden aan het woordenschatonderwijs, met als doel
de woordenschatontwikkeling van de leerlingen op basisschool X te kunnen bevorderen.
3
,Woordenschatonderwijs aan NT2-leerlingen: Een onderzoek naar
de effectiviteit van de interventie ‘robuuste instructie’
in groep 8.
door
Loubna Saïd
1634313
Klas: PBN-V4E
Onderzoeksbegeleider: Caroline Reitsma-Reintjens
Studiecoach: Caroline Reitsma-Reijntjens
Aantal Woorden: 14270 woorden
Datum: 20.05.2025
1
,Woordenschatonderwijs aan NT2-leerlingen: Een onderzoek naar
de effectiviteit van de interventie ‘robuuste instructie’
in groep 8.
door
Loubna Saïd
Bachelor scriptie
Pedagogische Academie voor het Basisonderwijs (PABO)
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
20.05.2024
2
, Samenvatting
Dit onderzoek is gestart vanwege de achterstand in woordenschat bij leerlingen in groep 8. Resultaten
tonen aan dat veel leerlingen lage scores behalen op woordenschat. Het gevolg hiervan is dat de
leerlingen ook achterblijven op begrijpend lezen. De leerlingen kunnen door de moeilijke woorden in de
tekst de tekst niet volledig begrijpen (intern begeleider basisschool X, persoonlijke communicatie, 6
oktober 2023). Hierbij geven de directeur en Intern begeleider aan dat de manier waarop nieuwe
woorden worden aangeboden in de huidige omgeving niet effectief is (persoonlijke communicatie, 19
februari 2024). Vandaar dat in dit onderzoek het effectief aanbieden en laten beklijven van woorden
een centrale rol speelt. Het uiteindelijke doel is om bij te dragen aan de ontwikkeling van het
woordenschatonderwijs op basisschool X. Binnen dit onderzoek staat daarom de volgende
onderzoeksvraag centraal: In hoeverre draagt de inzet van een robuuste instructie gedurende één blok
van de taalmethode 'Staal’ bij aan de woordenschatontwikkeling van de leerlingen in groep 8 van
basisschool X.
Een robuuste instructie van woordenschat houdt in dat de betekenis van woorden expliciet wordt
uitgelegd, gevolgd door stimulerende, speelse en interactieve activiteiten (Beck et al., 2002).
Uit onderzoek is gebleken dat het expliciet uitleggen en in duidelijk context plaatsen van de
betekenissen van woorden bijdraagt aan het beter begrijpen van de te leren woorden (Beck et al.,
2002). Daarnaast kan het inzetten van spel ervoor zorgen dat leerlingen intrinsiek gemotiveerd raken
doordat zij plezier ervaren in het uitvoeren van de activiteit (Gee, 2003). Hierdoor kunnen leerlingen een
grotere bereidheid tonen om deel te nemen aan de les, waardoor de betrokkenheid bij het leerproces
zal toenemen.
Om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag is data verzameld met behulp van twee
onderzoeksinstrumenten: de bloktoetsen en een vragenlijst. Om het effect van de interventie te
beoordelen is er een vergelijking gemaakt tussen de huidige leeromgeving en de aangepaste
leeromgeving, waarbij blok 5 is uitgevoerd zoals in de huidige leeromgeving, terwijl bij blok 6 de
interventie is toegepast. Na het afronden van de twee blokken zijn zowel de bloktoetsen als de
vragenlijsten afgenomen om de resultaten te evalueren.
Uit de resultaten van de bloktoetsen is gebleken dat de interventie een positief effect heeft op de
woordenschatontwikkeling gedurende blok 6 van de taalmethode ‘Staal’. Een groot deel van de
leerlingen scoorden tijdens de nameting hoger dan tijdens de nulmeting. Daarnaast blijkt uit de
vragenlijsten dat de leerlingen tijdens de nameting meer zelfvertrouwen hebben in hun
woordenschatontwikkeling dan tijdens de nulmeting. Hoewel de vooruitgang niet enorm is, lijkt de
interventie 'robuuste instructie' toch een positief effect te hebben gehad op de
woordenschatontwikkeling van de onderzoeksgroep.
Op basis van de resultaten en de conclusie zijn een aantal aanbevelingen gedaan aan de betrokkenen
van de onderzoeksschool. De eerste aanbeveling is om de interventie voor een langere periode in te
blijven zetten, om te kunnen meten wat het effect is op lange termijn. Daarnaast is aanbevolen om ook
aandacht te besteden aan het incidenteel woordleren, waarbij woorden toevallig aan de orde komen,
wat in dit onderzoek buiten beschouwing is gelaten, om hier het effect van te kunnen meten. Tot slot is
aanbevolen om schoolbreed meer aandacht te besteden aan het woordenschatonderwijs, met als doel
de woordenschatontwikkeling van de leerlingen op basisschool X te kunnen bevorderen.
3
