Hoofdstuk 6:
Aan de westkust van Zuid-Amerika vindt subductie plaats met actief vulkanisme. De
vulkanische activiteit is niet overal langs de kust even groot. Aan de oostkust ligt nu een
oceanische korst die tektonisch rustig is. Het Andes gebergte en de hooglanden zijn rijk aan
ertsen. De voorlandbekkens en de kust zones aan fossiele brandstoffen.
In Zuid-Amerika komen veel verschillende klimaten voor: tropisch regenwoud (Selva),
savanne (Catinga, Cerrado, llanos) steppe (Pampa’s), woestijn, mediterrane, zee en
hooggebergteklimaat. Dit doordat er veel verschillende factoren invloed hebben:
- Geografische breedteligging en hoogteligging
- De loef / lij zijde van het andes gebergte (weinig regen aan de westkust)
- Luchtstromen, de oostkust heeft een aanlandige wind, dus veel invloed van de
Atlantische oceaan, de westkust heeft een aflandige wind
- Zeestromen, zuidkust een warme, westkust een koude en el niño en la nina
Fysisch-geografische omstandigheden spelen een belangrijke rol bij de vestiging van
mensen. Er ontstaat snel een te hoge bevolkingsdruk. Daarom vestigden mensen zich
vroeger vaak langs oevers, rivieren of kustzones. In de Andeslanden kozen mensen vaak
voor hooggebergte vanwege de temperatuur.
In Zuid-Amerika komen veel etniciteiten voor, wat leidt tot economische, sociale en politieke
tegenstellingen. De blanke bevolking behoort tot de rijke bovenlaag, mestiezen (indiaans +
blank) tot de arme laag. Dit leidt tot religieuze en territoriale conflicten. Politiek is de
inheemse bevolking actiever geworden, en op papier meer gerespecteerd. De inheemse
bevolking is flink afgenomen door ziektes die kolonisten meebrachten. Daarna ontstond er
sterke bevolkingsgroei. Nu daalt het geboortecijfer weer door de stijgende welvaart en
opleidingsniveau. De Zuidelijke staten lopen voorop bij de gezinsplanning.
Zuid-Amerika is het meest verstedelijkte continent. Wel zijn er uitgestrekte favela’s, een
grote informele sector en overbelasting van infrastructuur. Eerder werden illegale huizen
weggehaald, maar het zelfbouw principe is essentieel om de huisvesting in de stad voor lage
inkomens betaalbaar te houden. Door urbanisatie naar middelgrote steden is een
urbaan-urbane samenleving ontstaan.
De meeste Zuid-Amerikaanse landen behoren tot de semiperiferie. Echter zijn de
tegenstellingen tussen de bevolkingsgroepen van oudsher groot. Vanaf de 21ste eeuw nam
de polarisatie alleen maar toe, ook raciale verschillen zorgen voor ongelijkheid. Ongelijkheid
is op 3 manieren te zien:
1. Continentaal: door verschil in bbp/hoofd en export samenstelling
2. Nationaal: door verschillen in het brp/hoofd
3. Lokaal: door de verhoudingen tussen grootgrondbezitters en keuterboeren
Grote landbouwbedrijven, haciënda’s en latifunda’s worden gebruikt voor handelsgewassen.
Latifunda’s bestaan nu nog steeds en verbouwen voor de export (cash crops). Hacendado
gaat voor optimale winst (optimizer). Keuterboeren met mini funda's verbouwen
voedselgewassen (food crops) voor lokaal gebruik. Een keuterboer verbouwd om te
overleven (satisficer).
Aan de westkust van Zuid-Amerika vindt subductie plaats met actief vulkanisme. De
vulkanische activiteit is niet overal langs de kust even groot. Aan de oostkust ligt nu een
oceanische korst die tektonisch rustig is. Het Andes gebergte en de hooglanden zijn rijk aan
ertsen. De voorlandbekkens en de kust zones aan fossiele brandstoffen.
In Zuid-Amerika komen veel verschillende klimaten voor: tropisch regenwoud (Selva),
savanne (Catinga, Cerrado, llanos) steppe (Pampa’s), woestijn, mediterrane, zee en
hooggebergteklimaat. Dit doordat er veel verschillende factoren invloed hebben:
- Geografische breedteligging en hoogteligging
- De loef / lij zijde van het andes gebergte (weinig regen aan de westkust)
- Luchtstromen, de oostkust heeft een aanlandige wind, dus veel invloed van de
Atlantische oceaan, de westkust heeft een aflandige wind
- Zeestromen, zuidkust een warme, westkust een koude en el niño en la nina
Fysisch-geografische omstandigheden spelen een belangrijke rol bij de vestiging van
mensen. Er ontstaat snel een te hoge bevolkingsdruk. Daarom vestigden mensen zich
vroeger vaak langs oevers, rivieren of kustzones. In de Andeslanden kozen mensen vaak
voor hooggebergte vanwege de temperatuur.
In Zuid-Amerika komen veel etniciteiten voor, wat leidt tot economische, sociale en politieke
tegenstellingen. De blanke bevolking behoort tot de rijke bovenlaag, mestiezen (indiaans +
blank) tot de arme laag. Dit leidt tot religieuze en territoriale conflicten. Politiek is de
inheemse bevolking actiever geworden, en op papier meer gerespecteerd. De inheemse
bevolking is flink afgenomen door ziektes die kolonisten meebrachten. Daarna ontstond er
sterke bevolkingsgroei. Nu daalt het geboortecijfer weer door de stijgende welvaart en
opleidingsniveau. De Zuidelijke staten lopen voorop bij de gezinsplanning.
Zuid-Amerika is het meest verstedelijkte continent. Wel zijn er uitgestrekte favela’s, een
grote informele sector en overbelasting van infrastructuur. Eerder werden illegale huizen
weggehaald, maar het zelfbouw principe is essentieel om de huisvesting in de stad voor lage
inkomens betaalbaar te houden. Door urbanisatie naar middelgrote steden is een
urbaan-urbane samenleving ontstaan.
De meeste Zuid-Amerikaanse landen behoren tot de semiperiferie. Echter zijn de
tegenstellingen tussen de bevolkingsgroepen van oudsher groot. Vanaf de 21ste eeuw nam
de polarisatie alleen maar toe, ook raciale verschillen zorgen voor ongelijkheid. Ongelijkheid
is op 3 manieren te zien:
1. Continentaal: door verschil in bbp/hoofd en export samenstelling
2. Nationaal: door verschillen in het brp/hoofd
3. Lokaal: door de verhoudingen tussen grootgrondbezitters en keuterboeren
Grote landbouwbedrijven, haciënda’s en latifunda’s worden gebruikt voor handelsgewassen.
Latifunda’s bestaan nu nog steeds en verbouwen voor de export (cash crops). Hacendado
gaat voor optimale winst (optimizer). Keuterboeren met mini funda's verbouwen
voedselgewassen (food crops) voor lokaal gebruik. Een keuterboer verbouwd om te
overleven (satisficer).
