Beste meneer en mevrouw Rustwat,
U heeft mij gevraagd naar uw zaak te kijken omtrent de zonnepanelen van uw buurvrouw.
Het probleem zoals eerder door u geschetst, vat ik als volgt samen: door de geplaatste
zonnepanelen van mevrouw Suleiman, ervaart u een sterke reflectie van zonlicht die op
verschillende wijzen nadeel geeft aan u en uw woongenot. Hieronder zal ik verder ingaan op
de vermelde situatie en zal ik tot slot concluderen of u conform de wet op kunt treden tegen
uw buurvrouw, zijnde mevrouw Suleiman.
Allereerst is het belangrijk om te vermelden dat mevrouw Suleiman de betreffende woning
waarop de zonnepanelen zijn aangebracht en de zonnepanelen zelf, in eigendom heeft.
Volgens de wet is het zo dat eigendom het meest omvattende recht is wat een persoon op
een zaak kan hebben1, hierbij zou kunnen worden gedacht dat begrenzing vrijwel niet
mogelijk is, omdat de woning en de panelen eigendom van mevrouw Suleiman zijn. Niets is
minder waar: wij zien namelijk in art. 5:1 lid 2 BW dat er wel degelijk een begrenzing aan
eigendom zit.2 Als wij kijken naar dit artikel zien wij dat het de eigenaar vrijstaat om van de
zaak gebruik te maken, mits dit gebruik niet strijdt met andermans rechten en wettelijke
voorschriften en regels van ongeschreven recht.3
Eigendom is dus wel degelijk een belangrijk en alomvattend begrip, maar het staat de
eigenaar niet geheel vrij om te allen tijde te doen wat hij/zij zou willen.
Ik heb van u vernomen dat toen u verhaal heeft gehaald bij mevrouw Suleiman, mevrouw
zich verweerde door te stellen dat zij een vergunning heeft van de gemeente Castricum voor
de plaatsing van de zonnepanelen. Allereerst heb ik de vergunning gecheckt op
onjuistheden en kwam ik tot de conclusie door de wet te raadplegen dat inderdaad door de
samenvoeging van de gemeenten Castricum, Akersloot en Limmen de gemeente Castricum
bevoegd is om hieromtrent vergunningen over uit te geven.4 Daarnaast wil ik vermelden dat
het argument van mevrouw Suleiman uw zaak niet gelijk, geheel aan de kant zet. In een
eerdere uitspraak van de Hoge Raad is er bepaald dat ook als er in lijn met de doelstelling
en regels van de verkregen vergunning wordt gehandeld, er alsnog onrechtmatige hinder
veroorzaakt kan worden.5
Volgens Asser/Bartels & Van Velten moet gekeken worden of hetgeen zich voordoet, het
maatschappelijk betamelijke overschrijdt. 6
Hiervoor kijken wij naar de elementen die 5:37 BW ons voorschrijft. 5:37 BW vertelt ons dat
de eigenaar van een erf geen hinder mag toebrengen aan de eigenaars van andere erven,
op een manier die volgens 6:162 BW onrechtmatig is. 7
Wat de precieze gedragingen zijn, die onder de hinder kunnen vallen, daar geeft de wet
geen gesloten lijst voor. Het is een zogenoemde open norm. Wel geeft de wet enkele
mogelijkheden: het verspreiden van rumoer, trillingen, stank, rook of gassen maar denk ook
1
Artikel 1, eerste lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
2
Artikel 1, tweede lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
3
Artikel 1, tweede lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
4
Artikel 2 van de Wet tot samenvoeging van de gemeenten Castricum, Akersloot en Limmen.
5
HR 10 maart 1972, ECLI:NL:HR:1972:AC1311, NJ 1972/278 (Vermeulen/Lekkerkerker).
6
Asser/Bartels & Van Velten 5 2017/38.
7
Artikel 37 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
1
, aan het onthouden van licht of lucht.8 Om te kijken of wij toepassing kunnen vinden in 5:37
BW, gaan wij kijken of wij de actie van mevrouw Suleiman als onrechtmatig kunnen
aanmerken, in de zin van 6:162 BW.
Valt de actie van mevrouw Suleiman als onrechtmatig aan te merken in de zin van
6:162 BW?
Om te kijken wat als onrechtmatig kan worden aangemerkt, kijken wij naar 6:162 lid 2 BW.
Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht, een doen of nalaten
in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, aldus lid 2. 9 Wij focussen ons echter binnen hinder, en
het daarbij beoordelen van de onrechtmatigheid hoofdzakelijk op de strijdigheid met het
maatschappelijk betamelijke.10
De aspecten die van belang zijn bij de beoordeling of hinder als onrechtmatig moet worden
aangemerkt zijn: a. de aard, de ernst en de duur van de hinder; b. de omvang van de door
de hinder toegebrachte schade; c. andere omstandigheden van het geval waaronder ook de
plaatselijke omstandigheden. 11
Uit de verstrekte gegevens omtrent de overlast die u ondervindt, kan ik opmaken dat de duur
elke namiddag is. Dit betreft dus niet de gehele dag, maar enkele uren op de dag.
Door een tabel met gemiddelde aantallen zonuren per dag per maand in Nederland te
raadplegen zien wij dat slechts de maanden april tot en met augustus een aantal van boven
de vijf zonuren per dag aangeven.12 De resterende maanden hebben aantallen die
verwaarloosbaar zijn13 en daardoor dus te weinig zonuren met zich meebrengen om
onrechtmatige hinder te veroorzaken. Volgens de lagere rechtspraak, is het zo dat wanneer
de reflectie van zonlicht slechts enkele uren op een dag, en gedurende maar een aantal
maanden aanwezig is, dat de aard en ernst dan onvoldoende onderbouwd zijn om van een
onrechtmatige inbreuk op de subjectieve rechten te spreken.14
8
Artikel 37 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
9
Artikel 162, tweede lid van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
10
Asser/Bartels & Van Velten 5 2017/38.
11
HR 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823, NJ 2006/418 (Ludlage/Van Paradijs).
12
‘Zonuren in Nederland’, zonnepanelen-info.nl, 29 december 2023.
13
‘Zonuren in Nederland’, zonnepanelen-info.nl, 29 december 2023.
14
Rb. Noord-Nederland 6 juli 2022, ECLI:NL:RBNNE:2022:2528.
2
U heeft mij gevraagd naar uw zaak te kijken omtrent de zonnepanelen van uw buurvrouw.
Het probleem zoals eerder door u geschetst, vat ik als volgt samen: door de geplaatste
zonnepanelen van mevrouw Suleiman, ervaart u een sterke reflectie van zonlicht die op
verschillende wijzen nadeel geeft aan u en uw woongenot. Hieronder zal ik verder ingaan op
de vermelde situatie en zal ik tot slot concluderen of u conform de wet op kunt treden tegen
uw buurvrouw, zijnde mevrouw Suleiman.
Allereerst is het belangrijk om te vermelden dat mevrouw Suleiman de betreffende woning
waarop de zonnepanelen zijn aangebracht en de zonnepanelen zelf, in eigendom heeft.
Volgens de wet is het zo dat eigendom het meest omvattende recht is wat een persoon op
een zaak kan hebben1, hierbij zou kunnen worden gedacht dat begrenzing vrijwel niet
mogelijk is, omdat de woning en de panelen eigendom van mevrouw Suleiman zijn. Niets is
minder waar: wij zien namelijk in art. 5:1 lid 2 BW dat er wel degelijk een begrenzing aan
eigendom zit.2 Als wij kijken naar dit artikel zien wij dat het de eigenaar vrijstaat om van de
zaak gebruik te maken, mits dit gebruik niet strijdt met andermans rechten en wettelijke
voorschriften en regels van ongeschreven recht.3
Eigendom is dus wel degelijk een belangrijk en alomvattend begrip, maar het staat de
eigenaar niet geheel vrij om te allen tijde te doen wat hij/zij zou willen.
Ik heb van u vernomen dat toen u verhaal heeft gehaald bij mevrouw Suleiman, mevrouw
zich verweerde door te stellen dat zij een vergunning heeft van de gemeente Castricum voor
de plaatsing van de zonnepanelen. Allereerst heb ik de vergunning gecheckt op
onjuistheden en kwam ik tot de conclusie door de wet te raadplegen dat inderdaad door de
samenvoeging van de gemeenten Castricum, Akersloot en Limmen de gemeente Castricum
bevoegd is om hieromtrent vergunningen over uit te geven.4 Daarnaast wil ik vermelden dat
het argument van mevrouw Suleiman uw zaak niet gelijk, geheel aan de kant zet. In een
eerdere uitspraak van de Hoge Raad is er bepaald dat ook als er in lijn met de doelstelling
en regels van de verkregen vergunning wordt gehandeld, er alsnog onrechtmatige hinder
veroorzaakt kan worden.5
Volgens Asser/Bartels & Van Velten moet gekeken worden of hetgeen zich voordoet, het
maatschappelijk betamelijke overschrijdt. 6
Hiervoor kijken wij naar de elementen die 5:37 BW ons voorschrijft. 5:37 BW vertelt ons dat
de eigenaar van een erf geen hinder mag toebrengen aan de eigenaars van andere erven,
op een manier die volgens 6:162 BW onrechtmatig is. 7
Wat de precieze gedragingen zijn, die onder de hinder kunnen vallen, daar geeft de wet
geen gesloten lijst voor. Het is een zogenoemde open norm. Wel geeft de wet enkele
mogelijkheden: het verspreiden van rumoer, trillingen, stank, rook of gassen maar denk ook
1
Artikel 1, eerste lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
2
Artikel 1, tweede lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
3
Artikel 1, tweede lid van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
4
Artikel 2 van de Wet tot samenvoeging van de gemeenten Castricum, Akersloot en Limmen.
5
HR 10 maart 1972, ECLI:NL:HR:1972:AC1311, NJ 1972/278 (Vermeulen/Lekkerkerker).
6
Asser/Bartels & Van Velten 5 2017/38.
7
Artikel 37 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
1
, aan het onthouden van licht of lucht.8 Om te kijken of wij toepassing kunnen vinden in 5:37
BW, gaan wij kijken of wij de actie van mevrouw Suleiman als onrechtmatig kunnen
aanmerken, in de zin van 6:162 BW.
Valt de actie van mevrouw Suleiman als onrechtmatig aan te merken in de zin van
6:162 BW?
Om te kijken wat als onrechtmatig kan worden aangemerkt, kijken wij naar 6:162 lid 2 BW.
Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht, een doen of nalaten
in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, aldus lid 2. 9 Wij focussen ons echter binnen hinder, en
het daarbij beoordelen van de onrechtmatigheid hoofdzakelijk op de strijdigheid met het
maatschappelijk betamelijke.10
De aspecten die van belang zijn bij de beoordeling of hinder als onrechtmatig moet worden
aangemerkt zijn: a. de aard, de ernst en de duur van de hinder; b. de omvang van de door
de hinder toegebrachte schade; c. andere omstandigheden van het geval waaronder ook de
plaatselijke omstandigheden. 11
Uit de verstrekte gegevens omtrent de overlast die u ondervindt, kan ik opmaken dat de duur
elke namiddag is. Dit betreft dus niet de gehele dag, maar enkele uren op de dag.
Door een tabel met gemiddelde aantallen zonuren per dag per maand in Nederland te
raadplegen zien wij dat slechts de maanden april tot en met augustus een aantal van boven
de vijf zonuren per dag aangeven.12 De resterende maanden hebben aantallen die
verwaarloosbaar zijn13 en daardoor dus te weinig zonuren met zich meebrengen om
onrechtmatige hinder te veroorzaken. Volgens de lagere rechtspraak, is het zo dat wanneer
de reflectie van zonlicht slechts enkele uren op een dag, en gedurende maar een aantal
maanden aanwezig is, dat de aard en ernst dan onvoldoende onderbouwd zijn om van een
onrechtmatige inbreuk op de subjectieve rechten te spreken.14
8
Artikel 37 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
9
Artikel 162, tweede lid van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
10
Asser/Bartels & Van Velten 5 2017/38.
11
HR 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823, NJ 2006/418 (Ludlage/Van Paradijs).
12
‘Zonuren in Nederland’, zonnepanelen-info.nl, 29 december 2023.
13
‘Zonuren in Nederland’, zonnepanelen-info.nl, 29 december 2023.
14
Rb. Noord-Nederland 6 juli 2022, ECLI:NL:RBNNE:2022:2528.
2
