Casus 12; nasleep van een vakantieliefde
Leerdoelen
1) Wat is een virus
- Opbouw/structuur
- Classificatie
- Deling
2) Virus behandeling
- Anti-virale middelen
3) Virus preventie
- Vaccinatie
4) Soorten hepatitis
- Kort uitleggen hoe ze overdraagbaar zijn, wat ze veroorzaken
5) Wat is hepatitis B
- Wat voor soort virus
- Structuur
- Replicatie
- Transmissie
- Inwerking op hepatocyten en gevolgen
- Symptomen (bilirubine hoog, koorts, moeheid)
- Diagnose
- Behandeling
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is een virus
- Opbouw/structuur
- Classificatie
- Deling
Structuur
Het virion (virusdeeltje buiten de gastheercel) bestaat uit een nucleïnezuurgenoom verpakt
in een eiwitmantel (capside) of een membraan (envelop). Het virion kan ook bepaalde
essentiële of bijkomende enzymen en of andere eiwitten bevatten om de initiële replicatie in
de cel te vergemakkelijken. Capside- of nucleïnezuurbindende eiwitten kunnen zich
associëren met het genoom om een nucleocapside te vormen. Het genoom van het virus
bestaat uit DNA of RNA. Het DNA kan enkelstrengs (ssDNA) of dubbelstrengs (dsDNA),
lineair of circulair zijn. Het RNA kan positieve sense (+) (zoals mRNA) of negatieve sense
(-), dubbelstrengs (+/-, dsRNA) of ambisense (met + en - regio’s) zijn. Het positief sense
RNA kan direct worden gebruikt als template voor de eiwitsynthese door ribosomen.
Negatief sense RNA moet eerst worden omgezet naar positief sense RNA door een
RNA-polymerase voordat het kan worden gebruikt voor eiwitsynthese. Het RNA genoom kan
ook in stukken worden gesegmenteerd, waarbij elk stuk codeert voor een of meer genen. Als
het in mRNA vorm is is het positief, als het nog omgezet moet worden is het negatief RNA
(figuur 1, 2 en 3).
De buitenste laag van het virion is de capside of envelop. Deze structuur zijn het pakket, de
bescherming en het transportmiddel tijdens de overdracht van het virus van de ene gastheer
naar de andere en voor verspreiding binnen de gastheer naar de doelcel. De
oppervlaktestructuren van het capside en de envelop mediëren de interactie van het virus
, met de doelcel via het viraal geassocieerd hechtingseiwit (VAP). Door verwijdering of
verstoring van de buitenverpakking wordt het virus geïnactiveerd. Antilichamen die tegen
VAP worden gegenereerd voorkomen virusinfectie.
De capside is een stijve structuur die bestand is tegen zware omgevingsomstandigheden.
Net als een voetbal hebben naakte capside virussen ook een taaie buitenkant en zijn ze
over het algemeen resistent tegen uitdroging, zuur en detergenten, inclusief het zuur en de
gal van het darmkanaal. Veel van deze virussen worden overgedragen via de fecaal orale
route en kunnen zelfs in rioolwater worden overgedragen.
De envelop is een membraan dat is samengesteld uit lipiden, eiwitten en glycoproteïnen. De
vliezige structuur van de envelop kan alleen in waterige oplossingen worden behouden. Het
wordt gemakkelijk verstoord door uitdroging, zure omstandigheden, detergenten en
oplosmiddelen zoals ether, wat resulteert in inactivering van het virus. Als gevolg daarvan
moeten omhulde virussen nat blijven en over het algemeen worden overgedragen via
vloeistoffen, ademhaling druppels, bloed en weefsel. De meesten kunnen de barre
omstandigheden van het maag-darmkanaal niet overleven.
Classificatie
Virussen variëren van structureel eenvoudige en kleine parvovirussen tot grote en complexe
pokkenvirussen. Virussen kunnen worden gegroepeerd op kenmerken als ziekte
(bijvoorbeeld hepatitis), doelwit weefsel, transmissie middelen of vector. De meeste
consistente en huidige manier van classificeren is op basis van fysiologische en
biochemische kenmerken, zoals grootte, morfologie, type genoom en replicatie middel. De
capside zijn er in vele vormen, maar ze nemen vaak een van de volgende vormen aan
(figuur 4);
- Icosaëder → Hebben twintig zijden en zijn ook vernoemd naar deze vorm.
- Filamenteus → Zijn genoemd naar hun lineaire, dunne, draadachtige uiterlijk. Ze
kunnen ook staafvormig of spiraalvormig worden genoemd.
- Head tail → Zijn een hybride tussen beide andere soorten. Ze bestaan uit een
icosaëdrische kop die aan een filamenteuze staart is bevestigd.
Overdracht
Virussen kunnen via verschillende manieren worden overgedragen;
- Orale-fecale route.
- Druppels of aerosol.
- Seksueel contact.
- Blood transmissie.
- Vector gemedieerd, bijvoorbeeld via een mug of teek.
- Verticaal, van moeder op kind.
Replicatie
De belangrijkste stappen in virale replicatie zijn voor alle virussen hetzelfde. De cel fungeert
als een fabriek en levert substraten, energie en machines die nodig zijn voor de synthese
van virale eiwitten en replicatie van het genoom. Processen die niet door de cel worden
geleverd, moeten worden gecodeerd in het genoom van het virus. De manier waarop elk
virus deze stappen uitvoert en de biochemische beperkingen van de cel, is verschillend voor
verschillende structuren van het genoom en van het virion.
Leerdoelen
1) Wat is een virus
- Opbouw/structuur
- Classificatie
- Deling
2) Virus behandeling
- Anti-virale middelen
3) Virus preventie
- Vaccinatie
4) Soorten hepatitis
- Kort uitleggen hoe ze overdraagbaar zijn, wat ze veroorzaken
5) Wat is hepatitis B
- Wat voor soort virus
- Structuur
- Replicatie
- Transmissie
- Inwerking op hepatocyten en gevolgen
- Symptomen (bilirubine hoog, koorts, moeheid)
- Diagnose
- Behandeling
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is een virus
- Opbouw/structuur
- Classificatie
- Deling
Structuur
Het virion (virusdeeltje buiten de gastheercel) bestaat uit een nucleïnezuurgenoom verpakt
in een eiwitmantel (capside) of een membraan (envelop). Het virion kan ook bepaalde
essentiële of bijkomende enzymen en of andere eiwitten bevatten om de initiële replicatie in
de cel te vergemakkelijken. Capside- of nucleïnezuurbindende eiwitten kunnen zich
associëren met het genoom om een nucleocapside te vormen. Het genoom van het virus
bestaat uit DNA of RNA. Het DNA kan enkelstrengs (ssDNA) of dubbelstrengs (dsDNA),
lineair of circulair zijn. Het RNA kan positieve sense (+) (zoals mRNA) of negatieve sense
(-), dubbelstrengs (+/-, dsRNA) of ambisense (met + en - regio’s) zijn. Het positief sense
RNA kan direct worden gebruikt als template voor de eiwitsynthese door ribosomen.
Negatief sense RNA moet eerst worden omgezet naar positief sense RNA door een
RNA-polymerase voordat het kan worden gebruikt voor eiwitsynthese. Het RNA genoom kan
ook in stukken worden gesegmenteerd, waarbij elk stuk codeert voor een of meer genen. Als
het in mRNA vorm is is het positief, als het nog omgezet moet worden is het negatief RNA
(figuur 1, 2 en 3).
De buitenste laag van het virion is de capside of envelop. Deze structuur zijn het pakket, de
bescherming en het transportmiddel tijdens de overdracht van het virus van de ene gastheer
naar de andere en voor verspreiding binnen de gastheer naar de doelcel. De
oppervlaktestructuren van het capside en de envelop mediëren de interactie van het virus
, met de doelcel via het viraal geassocieerd hechtingseiwit (VAP). Door verwijdering of
verstoring van de buitenverpakking wordt het virus geïnactiveerd. Antilichamen die tegen
VAP worden gegenereerd voorkomen virusinfectie.
De capside is een stijve structuur die bestand is tegen zware omgevingsomstandigheden.
Net als een voetbal hebben naakte capside virussen ook een taaie buitenkant en zijn ze
over het algemeen resistent tegen uitdroging, zuur en detergenten, inclusief het zuur en de
gal van het darmkanaal. Veel van deze virussen worden overgedragen via de fecaal orale
route en kunnen zelfs in rioolwater worden overgedragen.
De envelop is een membraan dat is samengesteld uit lipiden, eiwitten en glycoproteïnen. De
vliezige structuur van de envelop kan alleen in waterige oplossingen worden behouden. Het
wordt gemakkelijk verstoord door uitdroging, zure omstandigheden, detergenten en
oplosmiddelen zoals ether, wat resulteert in inactivering van het virus. Als gevolg daarvan
moeten omhulde virussen nat blijven en over het algemeen worden overgedragen via
vloeistoffen, ademhaling druppels, bloed en weefsel. De meesten kunnen de barre
omstandigheden van het maag-darmkanaal niet overleven.
Classificatie
Virussen variëren van structureel eenvoudige en kleine parvovirussen tot grote en complexe
pokkenvirussen. Virussen kunnen worden gegroepeerd op kenmerken als ziekte
(bijvoorbeeld hepatitis), doelwit weefsel, transmissie middelen of vector. De meeste
consistente en huidige manier van classificeren is op basis van fysiologische en
biochemische kenmerken, zoals grootte, morfologie, type genoom en replicatie middel. De
capside zijn er in vele vormen, maar ze nemen vaak een van de volgende vormen aan
(figuur 4);
- Icosaëder → Hebben twintig zijden en zijn ook vernoemd naar deze vorm.
- Filamenteus → Zijn genoemd naar hun lineaire, dunne, draadachtige uiterlijk. Ze
kunnen ook staafvormig of spiraalvormig worden genoemd.
- Head tail → Zijn een hybride tussen beide andere soorten. Ze bestaan uit een
icosaëdrische kop die aan een filamenteuze staart is bevestigd.
Overdracht
Virussen kunnen via verschillende manieren worden overgedragen;
- Orale-fecale route.
- Druppels of aerosol.
- Seksueel contact.
- Blood transmissie.
- Vector gemedieerd, bijvoorbeeld via een mug of teek.
- Verticaal, van moeder op kind.
Replicatie
De belangrijkste stappen in virale replicatie zijn voor alle virussen hetzelfde. De cel fungeert
als een fabriek en levert substraten, energie en machines die nodig zijn voor de synthese
van virale eiwitten en replicatie van het genoom. Processen die niet door de cel worden
geleverd, moeten worden gecodeerd in het genoom van het virus. De manier waarop elk
virus deze stappen uitvoert en de biochemische beperkingen van de cel, is verschillend voor
verschillende structuren van het genoom en van het virion.
