Samenvatting - Bestuurlijke Organisatie en Crisisbeheersing H4

BOC samenvatting

Week 1

Kennisclip 1 – inrichting van het openbaar bestuur
Openbaar bestuur = het geheel van organisaties en activiteiten, gericht op besturing van de
maatschappij
 Is dus ook: politie, CBR, DUO en APK keuringen
Overzicht Trias politica (wetgevende-, uitvoerende- en rechtelijke macht):


Herhaling
Het huis van Thorbecke:
 Rijk – provincies – gemeenten
 Autonomie gemeenten en
provincies
 Medebewind gemeenten en
provincies
 Nationaal belang voor lokaal belang: toezicht
We noemen dit:
Gedecentraliseerde eenheidsstaat

Nederland kent uniformiteit:
 Driedeling: rijk–provincie–gemeente
 Gemeentewet regelt bestuurlijke organisatie binnen gemeenten
 Alle gemeenten en provincies hebben (in principe) dezelfde taken

Algemeen bestuur
 Onbeperkt takenpakket
 Rijk, provincies, gemeenten

Functioneel bestuur
 Afgebakend takenpakket
Voorbeelden: waterschap, politie, veiligheidsregio, regionale arbeidsvoorziening, vervoersregio
 Voordelen functioneel bestuur:
- Effectiviteit: ruimtelijke schaal sluit beter aan bij beleidsveld
- Bestuursrol voor maatschappelijke organisaties en deskundigen
 Nadelen functioneel bestuur:
- Geen afweging tussen beleidsvelden
- Beperkte democratische verantwoording
- Meer bestuursorganen: bestuurlijke verdichting (wie is waar verantwoordelijk voor)

Decentralisatie, omdat:
 Dicht bij burgers (democratisch)
 Lokaal niveau is effectiever en efficiënter
 Minder overbelasting en overregulering rijk (niet alles hoeft geregeld te worden door het rijk)

Centralisatie, omdat:
 Uniformiteit beleid, gelijkheid burgers
 Beleidsvelden met (inter)nationale reikwijdte
 Grotere schaal is efficiënter
Het is DUS een afweging tussen democratie en beheersbaarheid

, Kennisclip 2




Kennisclip 3 – schaalgrootte, congruentie en opschaling
Keuze in schaalgrootte: ruimtelijk, bedrijfseconomisch, actoren of beleidsproblemen?
 Op welke schaal kun je het beste iets regelen?

Congruentie:
 Het verschil in schaal grootte
- Hoe donkerder gekleurd, hoe meer congruent de regio’s komen meer met elkaar overeen.
- Weinig congruentie nadeel: je moet continu schakelen tussen de verschillen tussen
instanties. Voordeel: de instanties zijn meer lokaal gericht, dus meer toegepast op de
specifieke problemen.

De juiste schaal door regionalisering
Regionalisering kan oplossing zijn om schaalgrootte-problemen (keuze inschaal) op te lossen:
1. Samenwerking:
- Privaatrechtelijk (oprichting rechtspersoon, gemeenten zijn aandeelhouder of vormen
bestuur)
- Publiekrechtelijk:
A. Vrijblijvende samenwerking
B. Gemeenschappelijke regeling (‘Wgr’)
1. Biedt gemeenten mogelijkheid tot samenwerken voor specifieke taak
2. Bestuur: vertegenwoordigers gemeenten (bv. wethouders en/of raadsleden)
3. Financiën afkomstig van gemeenten
4. Verlengd lokaal bestuur  Veiligheidsregio’s
C. Vorming van een ‘openbaar lichaam’
D. Bovenlokaal ambtelijk apparaat

2. Gemeentelijke herindeling
De rijksoverheid kan regionale samenwerking tussen lokale besturen stimuleren door:
- economische prikkels = stimuleren
- juridische instrumenten = afdwingen



Regionalisering, 4 beleidsvragen:
 Mag het?
- Gemeenschappelijke regeling
- Wettelijke aanwijzing  vb. veiligheidsregio (Wet Veiligheidsregio)
 Werkt het?