HOOFDSTUK 4: BONDIG SCHRIJVEN
4.1 KORTE EN LANGE ZINNEN
LANGE ZINNEN:
- +- 25 woorden, vanaf 40 woorden = te lang
- Aaneenschakeling van korte zinnen
- Meer info + moeilijker
- Lastiger
- Soms verkeerde zinsconstructies
LANGE ZINNEN OPLOSSEN DOOR:
- Splitsen in meerdere korte zinnen
- Gebruik van: verbindingswoorden, verwijswoorden, signaalwoorden
Verbindingswoorden : (leiden een bijzin in)
bv. doordat, aangezien ,omdat, terwijl, nadat, als, wanneer, toen,…
Verwijswoorden : (voorkomen herhaling)
bv. dat, die, hierbij, daarom, daardoor, ze, hij, haar, zijn, hun,..
Signaalwoorden : (maken duidelijk dat er een toelichting, samenvatting of opsomming
volgt)
bv. ten eerste, ten slotte, vervolgens, dus, trouwens, immers, namelijk, dan ook,
enerzijds, anderzijds, bovendien, echter, daarentegen
TIP: Zorg voor variatie in zinslengte, wissel dus af tussen korte + lange zinnen
4.2 TANGCONSTRUCTIES
= Wanneer zinsdelen die bij elkaar horen, te ver uit elkaar staan (moeilijke leesbaarheid)
TANGCONSTRUCTIES KOMEN VOOR:
- TUSSEN WERKWOORDEN OF DELEN VAN WERKWOORDEN
Voorbeeld:
In het nieuwe regeer akkoord worden de oplossingen die de onderhandelaars
uitgedokterd hebben voor de nachtvluchten boven Brussel, heel gedetailleerd
beschreven.
- TUSSEN LIDWOORD EN SUBSTANTIEF
Voorbeeld:
De in ons land sterk gestegen car-en homejackings moeten maar een grondig
worden aangepakt.
- TUSSEN ONDERWERP EN LIDWOORD
Voorbeeld:
De invoering van de energielabels die sinds januari vereist zijn voor diverse
huishoudelijke apparaten en die de consument de mogelijkheid bieden een
geïnformeerde keuze te maken uit het aanbod, onder andere op grond van de
verhouding tussen energieverbruik en prestatie, heeft een gigantisch effect
gehad op de verkoop van bepaalde merken.
,JE KAN ZE VERMIJDEN ALS JE:
- DE WOORDVOLGORDE IN DE ZIN VERANDERT
Voorbeeld:
De oplossingen die de onderhandelaars uitgedokterd hebben in verband met de
nachtvluchten boven Brussel worden heel gedetailleerd beschreven in het
nieuwe regeerakkoord.
- EEN BETREKKELIJKE BIJZIN VORMT EN DIE NA HET SUBSTANTIEF PLAATST
Voorbeeld:
De car-en homejackings, die in ons land het afgelopen jaar sterk gestegen zijn,
moeten maar eens grondig worden aangepakt.
- EEN LANGE ZIN VERDEELT IN 2 (OF MEER) KORTE ZINNEN
Voorbeeld:
Sinds januari zijn energie labels vereist voor diverse huishoudelijke apparaten. Ze
bieden de consument de mogelijkheid om een geïnformeerde keuze te maken uit
het aanbod, onder andere op de grond van de verhouding tussen energieverbruik
en prestaties. De invoering van die energielabels heeft een gigantisch effect
gehad op de verkoop van bepaalde merken.
, HOOFDSTUK 5: HELDER SCHRIJVEN
5.1 SPREEKTAAL
ZAKELIJKE TEKST:
- Helder geschreven + snel te lezen
- Schrijf zoals je spreekt = aantrekkelijker, minder formeel, duidelijker
Vakjargon = Typisch voor een bepaald beroep, moeilijk te begrijpen als “niet in het vak”
Voorbeeld:
Gaarne vernemen wij in een schrijven vanaf wanneer u een samenwerking met ons wilt
aangaan.
Beter: Graag horen wij vanaf wanneer u met ons wil samenwerken
Wij benchmarken onze performance voortdurend en al maanden outperformen we de
markt.
Beter: Door onze werkwijze voortdurend te vergelijken met die van onze concurrenten
behoren wij al maanden tot de top.
SPREEKTAAL:
- Korter
- Nevenschikkende zinnen
- Geen passieve vormen
- Geen tangconstructies
- Lezer direct aanspreken “je”of “u”
5.2 ARCHAÏSMEN
= Verouderde woorden en uitdrukkingen die je nog in geschreven taal vindt
(vaak zakelijk, afstandelijk en stroef)
Voorbeelden:
SUBSTANTIEVEN
Geneesheer Dokter
Leed Leed
Ommezijde Achterkant
Sponde Bed
Eega Vrouw
Noen Middag
WERKWOORDEN
Schrijden Gaan
Zich spoeden Zich haasten
Mededelen Zeggen
Geschieden Gebeuren
Bezigen Gebruiken
Gelasten Bevelen
BIJWOORDEN, VOEGWOORDEN EN VOORZETSELS