Antwoordmodel algemeen: punten aftrek voor onjuiste toegevoegde informatie
Vraag 1
A
In de bereidingsapotheek komt een verzoek voor oogdruppels in een combinatie van dexamethason 0,1% met
neomycinesulfaat 0,5% (vervallen FNA voorschrift); ivm de vele tekorten is dit volgens de oogarts de enige
overgebleven optie voor een patient met een hardnekkige oogontsteking. De apotheek heeft, naast
neomycinesulfaat als farmacon, uitsluitend dexamethason 4 mg/ml injectie van CF in de apotheek. Er kunnen
voldoende veiligheidsmaatregelen genomen worden in de apotheek.
Hulpstoffen kunnen meerdere functies hebben. Het is niet altijd even evident welke functie beoogd is door de
de fabrikant. Geef aan wat de meest waarschijnlijke functie van de hulpstoffen in de dexamethason injectie
van CF 4mg/ml (zie bijlage) is, waar nodig met onderbouwing als er meerdere mogelijkheden zouden kunnen
zijn. (10 ptn)
1 punt per juiste functie (farmacon niet meegeteld) en voor glycerol resp benzylalcohol 2 punten
Glycerol: co-solvent om evt dexamethason base op te lossen, ontstaan door ontleding. Andere functies niet
waarschijnlijk (conserveermiddel resp osmolariteit)
Benzylalcohol: mogelijk tegen pijn; mogelijk maar minder waarschijnlijk als conserveermiddel (betreft injectie
voor eenmalig gebruik) en co-solvens (bij neerslaan dexamethason, maar ook al glycerol aanwezig).
Natriummetabisulfiet: anti-oxidans
Edetaat-Di natrium-0-water: anti-oxidans via complexvorming met metalen die oxidatie katalyseren.
Trinatriumcitraat 2-water: pH verhoger
Natriumhydroxide: pH aanpassing
Stikstof: als headspace voor het verwijderen van zuurstof waardoor minder kans op oxidatie
Water voor injectie: oplosmiddel
B
Zou zowel de Dexamethason-injectie CF als de ORADEXON-injectie gebruikt mogen worden voor de bereiding
van de oogdruppels? Waarom wel/niet? Betrek de eisen die gesteld worden aan oogdruppels in je antwoord. (
10 ptn)
Per injectie: Oradexon resp CF 5 punten
1 punt voor juiste antwoord ja/nee en dan 1 punt voor resp juiste overwegingen mbt osmolariteit, pH,
hulpstoffen, steriliteit
CF: nee ivm hoge osmotische waarde (eis tussen 65 en 220 % vd iso-osmotische waarde voor oogdruppels; hier
2057/300= 7x de osmotische waarde; bij verdunnen wellicht net binnen grens afhankelijk van de verdunning.
Ook voor het oog ongebruikelijke hulpstof (benzylalcohol). Wel op grond van pH (eis: tussen 5 en 8,5) en
steriliteit.
Oradexon: zou kunnen ivm hulpstoffen, osmotische waarde, steriliteit en pH
C
Ongeacht het antwoord uit de vorige vraag: geef de kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling van 10 ml
oogdruppels met een concentratie 0,1% dexamethason en 0,5% neomycinesulfaat. Doe dit uitgaande van de
dexamethason CF injectievloeistof.En wat wordt de samenstelling als je de ORADEXON- injectievloeistof
neemt? Onderbouw de eventuele verschillen met de formulering uitgaande van de dexamethason CF
injectievloeistof. ( 15 ptn)
CF injectie: 2,5 ml (1 staat tot 4 verdunnen want injectie bevat 4 mg/ml dexamethason) 3 punten
50 mg neomycinesulfaat 1 punt
, Buffer:
dinatriphosphas dodecahydricus naar 2H2O ipv 12 H2O dus ipv
0,4 g voor 10 ml wordt het minder afwegen:
M = 141,96 voor dinatriumwaterstoffosfaat anhydraat
Met 2 H20 M= 141,96 + 36 = M=177,96
Met 12 H20 M = 141,96 + 216= M=357,96
Dus 0,4x 177,96:357,96= 0,2g dinatriumwaterstoffosfaat.2H2O 3 punten
Natri dyhydrogenophosphas dihydricus: 27 mg voor 10 ml 1 punt
Conserveermiddel: 2 punten
Voor CF: in ieder geval geen oplossing gebruiken die de osmotische waarde kan verhogen dus geen toevoeging
boorzuur Zie vervallen oogdruppels: hier zit gewoon Benzalkoniumchloride in
Oradexon injectie: 3 punten
2,6 ml want injectie bevat 5 mg/ml dexamethasondinatriumfosfaat, wat overeenkomt met 5/1,32=3,8 mg/ml
dexamethason dus voor 10 mg 10/3,8=2,63ml
Conserveermiddel: 2 punten
Voor oradexon kunnen beide vormen van de conserveermiddelen gebruikt worden aangezien in vervallen
oogdruppels ook uitsluitend Benzalkoniumchloride zit en oplossing is al isotoon dus al dan niet met boorzuur is
oke.
Rest hetzelfde als bij CF
Vraag 2
Marieke (7 jaar, 25 kg) wordt al jarenlang behandeld met clonazepam i.v.m. epilepsie. De huidige dosering is 5
mg per dag verdeeld in 3 doses; 2 maal daags 1,5 mg en 2 mg voor de nacht. Ze gebruikt de Rivotril druppels
2,5 mg/ml.
Helaas zijn deze druppels voorlopig niet leverbaar door de groothandel, en naburige apotheken hebben deze
druppels ook niet meer op voorraad. Er moet een oplossing gezocht worden.
In de bijlage staat de samenstelling van de handelspreparaten.
A
Benoem de functie in deze tabletten van de samenstellende delen van de tabletten.
En wat voor soort afgifte hebben deze tabletten (bijv. IR, msr, mva etc.). Motiveer. (10 punten).
Clonazepam; farmacon
Lactose-1-water; wateroplosbare vulstof
Cellulose microkristallijn = vulstof met goede stromingseigenschappen, heeft ook desintegrerende
eigenschappen.
Carboxymethylzetmeel natrium; bindmiddel, sterk desintegrans
Magnesiumstearaat = glijmiddel, smeermiddel
Beide tabletten bevatten vulstof, (super) desintegrans, glijmiddel/smeermiddel; ze mogen ook gedeeld
worden, hetgeen bij veel tabletten met bijzondere kenmerken niet kan. Er zijn geen stoffen aanwezig die
duiden op een coating of bijzondere tabletkenmerken. Allemaal aanwijzingen voor normale IR tabletten.
B.
Ook de tabletten zijn moeilijk leverbaar, maar gelukkig heeft de apotheek nog een voorraad van beide sterktes
van de tabletten. Overweeg of de tabletten geschikt zijn voor de behandeling van dit kind, en overdenk welke
consequenties omzetting naar tabletten kan hebben. Noteer je overwegingen. (10 punten).
Vraag 1
A
In de bereidingsapotheek komt een verzoek voor oogdruppels in een combinatie van dexamethason 0,1% met
neomycinesulfaat 0,5% (vervallen FNA voorschrift); ivm de vele tekorten is dit volgens de oogarts de enige
overgebleven optie voor een patient met een hardnekkige oogontsteking. De apotheek heeft, naast
neomycinesulfaat als farmacon, uitsluitend dexamethason 4 mg/ml injectie van CF in de apotheek. Er kunnen
voldoende veiligheidsmaatregelen genomen worden in de apotheek.
Hulpstoffen kunnen meerdere functies hebben. Het is niet altijd even evident welke functie beoogd is door de
de fabrikant. Geef aan wat de meest waarschijnlijke functie van de hulpstoffen in de dexamethason injectie
van CF 4mg/ml (zie bijlage) is, waar nodig met onderbouwing als er meerdere mogelijkheden zouden kunnen
zijn. (10 ptn)
1 punt per juiste functie (farmacon niet meegeteld) en voor glycerol resp benzylalcohol 2 punten
Glycerol: co-solvent om evt dexamethason base op te lossen, ontstaan door ontleding. Andere functies niet
waarschijnlijk (conserveermiddel resp osmolariteit)
Benzylalcohol: mogelijk tegen pijn; mogelijk maar minder waarschijnlijk als conserveermiddel (betreft injectie
voor eenmalig gebruik) en co-solvens (bij neerslaan dexamethason, maar ook al glycerol aanwezig).
Natriummetabisulfiet: anti-oxidans
Edetaat-Di natrium-0-water: anti-oxidans via complexvorming met metalen die oxidatie katalyseren.
Trinatriumcitraat 2-water: pH verhoger
Natriumhydroxide: pH aanpassing
Stikstof: als headspace voor het verwijderen van zuurstof waardoor minder kans op oxidatie
Water voor injectie: oplosmiddel
B
Zou zowel de Dexamethason-injectie CF als de ORADEXON-injectie gebruikt mogen worden voor de bereiding
van de oogdruppels? Waarom wel/niet? Betrek de eisen die gesteld worden aan oogdruppels in je antwoord. (
10 ptn)
Per injectie: Oradexon resp CF 5 punten
1 punt voor juiste antwoord ja/nee en dan 1 punt voor resp juiste overwegingen mbt osmolariteit, pH,
hulpstoffen, steriliteit
CF: nee ivm hoge osmotische waarde (eis tussen 65 en 220 % vd iso-osmotische waarde voor oogdruppels; hier
2057/300= 7x de osmotische waarde; bij verdunnen wellicht net binnen grens afhankelijk van de verdunning.
Ook voor het oog ongebruikelijke hulpstof (benzylalcohol). Wel op grond van pH (eis: tussen 5 en 8,5) en
steriliteit.
Oradexon: zou kunnen ivm hulpstoffen, osmotische waarde, steriliteit en pH
C
Ongeacht het antwoord uit de vorige vraag: geef de kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling van 10 ml
oogdruppels met een concentratie 0,1% dexamethason en 0,5% neomycinesulfaat. Doe dit uitgaande van de
dexamethason CF injectievloeistof.En wat wordt de samenstelling als je de ORADEXON- injectievloeistof
neemt? Onderbouw de eventuele verschillen met de formulering uitgaande van de dexamethason CF
injectievloeistof. ( 15 ptn)
CF injectie: 2,5 ml (1 staat tot 4 verdunnen want injectie bevat 4 mg/ml dexamethason) 3 punten
50 mg neomycinesulfaat 1 punt
, Buffer:
dinatriphosphas dodecahydricus naar 2H2O ipv 12 H2O dus ipv
0,4 g voor 10 ml wordt het minder afwegen:
M = 141,96 voor dinatriumwaterstoffosfaat anhydraat
Met 2 H20 M= 141,96 + 36 = M=177,96
Met 12 H20 M = 141,96 + 216= M=357,96
Dus 0,4x 177,96:357,96= 0,2g dinatriumwaterstoffosfaat.2H2O 3 punten
Natri dyhydrogenophosphas dihydricus: 27 mg voor 10 ml 1 punt
Conserveermiddel: 2 punten
Voor CF: in ieder geval geen oplossing gebruiken die de osmotische waarde kan verhogen dus geen toevoeging
boorzuur Zie vervallen oogdruppels: hier zit gewoon Benzalkoniumchloride in
Oradexon injectie: 3 punten
2,6 ml want injectie bevat 5 mg/ml dexamethasondinatriumfosfaat, wat overeenkomt met 5/1,32=3,8 mg/ml
dexamethason dus voor 10 mg 10/3,8=2,63ml
Conserveermiddel: 2 punten
Voor oradexon kunnen beide vormen van de conserveermiddelen gebruikt worden aangezien in vervallen
oogdruppels ook uitsluitend Benzalkoniumchloride zit en oplossing is al isotoon dus al dan niet met boorzuur is
oke.
Rest hetzelfde als bij CF
Vraag 2
Marieke (7 jaar, 25 kg) wordt al jarenlang behandeld met clonazepam i.v.m. epilepsie. De huidige dosering is 5
mg per dag verdeeld in 3 doses; 2 maal daags 1,5 mg en 2 mg voor de nacht. Ze gebruikt de Rivotril druppels
2,5 mg/ml.
Helaas zijn deze druppels voorlopig niet leverbaar door de groothandel, en naburige apotheken hebben deze
druppels ook niet meer op voorraad. Er moet een oplossing gezocht worden.
In de bijlage staat de samenstelling van de handelspreparaten.
A
Benoem de functie in deze tabletten van de samenstellende delen van de tabletten.
En wat voor soort afgifte hebben deze tabletten (bijv. IR, msr, mva etc.). Motiveer. (10 punten).
Clonazepam; farmacon
Lactose-1-water; wateroplosbare vulstof
Cellulose microkristallijn = vulstof met goede stromingseigenschappen, heeft ook desintegrerende
eigenschappen.
Carboxymethylzetmeel natrium; bindmiddel, sterk desintegrans
Magnesiumstearaat = glijmiddel, smeermiddel
Beide tabletten bevatten vulstof, (super) desintegrans, glijmiddel/smeermiddel; ze mogen ook gedeeld
worden, hetgeen bij veel tabletten met bijzondere kenmerken niet kan. Er zijn geen stoffen aanwezig die
duiden op een coating of bijzondere tabletkenmerken. Allemaal aanwijzingen voor normale IR tabletten.
B.
Ook de tabletten zijn moeilijk leverbaar, maar gelukkig heeft de apotheek nog een voorraad van beide sterktes
van de tabletten. Overweeg of de tabletten geschikt zijn voor de behandeling van dit kind, en overdenk welke
consequenties omzetting naar tabletten kan hebben. Noteer je overwegingen. (10 punten).
