Samenvatting Inspannings- en sportfysiologie - H11

Hoofdstuk 11: Effecten van aerobe en anaerobe training

Aerobe training of cardiorespiratoire duurtraining verbetert de cardiale functie en perifere
doorbloeding en verhoogt het vermogen van de spiervezels om ATP te genereren.
Anaerobe training verbetert het anaerobe metabolisme, het kortdurende, hoogintensieve
uithoudingsvermogen, de tolerantie voor zuur-basenveranderingen en mogelijk de
spierkracht.

Effect van aerobe training

Spieruithoudingsvermogen en cardiorespiratoir uithoudingsvermogen
Spieruithoudingsvermogen = het vermogen van 1 spier of 1 spiergroep om een herhaalde, of
statische, hoogintensieve activiteit vol te kunnen houden.
Cardiorespiratoir uithoudingsvermogen = de mogelijkheid van het gehele lichaam om
langdurige inspanning met veel spiermassa vol te kunnen houden (aeroob
uithoudingsvermogen).

Het meten van cardiorespiratoir uithoudingsvermogen

Maximaal duurvermogen VO2max
De hoogst haalbare zuurstofopname tijdens maximale uitputtende inspanning.
Afhankelijk van het maximale hertminuutvolume en het maximale arterioveneuze
zuurstofverschil (vergelijking van Fick).

Submaximaal uithoudingsvermogen
Steady state submaximale hartfrequentie bij dezelfde intensiteit van inspanning, gemeten
voor en na de trainingsperiode = submaximaal uithoudingsvermogen
 lastiger te meten

Cardiovasculaire aanpassing door training
 Hartgrootte
 Slagvolume
 Hartfrequentie
 Hartminuutvolume
 Doorbloeding
 Bloeddruk
 Bloedvolume

Zuurstoftransportsysteem
Vergelijking van Fick (zie hoofdstuk 8)

Hartgrootte
Hypertrofie van het hart – sporthart.

Linkerventrikel is de hardst werkende hartruimte en ondergaat de grootste verandering door
training.
Krachttraining: hartspier wordt groter  contractiekracht neemt toe.

1

, Duurtraining: grootte van het linkerventrikel neemt toe  meer vulling en dus hoger
slagvolume (vooral hoger plasmavolume).

Slagvolume
Na duurtraining neemt het slagvolume toe. Zowel in rust als tijdens submaximale arbeid en
bij maximale inspanning.
Belangrijke factoren
 toegenomen einddiastolisch volume veroorzaakt door een toename in het
bloedplasmavolume en een grotere diastolische vultijd.
 Toegenomen contractiekracht van het linkerventrikel (zie bij hartgrootte).

Hartfrequentie
Aerobe training heeft een grote impact op de hartfrequentie in rust, tijdens submaximale
inspanning en tijdens de herstelperiode na inspanning.
Aerobe training heeft een verwaarloosbaar effect op de maximale hartfrequentie.

Rusthartslag
Aerobe training leidt tot een lagere rusthartslag.

Submaximale hartfrequentie
Aerobe training leidt tot een lagere submaximale hartfrequentie op dezelfde intensiteit. De
afname door training is groter op hogere intensiteiten.

Maximale hartfrequentie
Opvallend: sporters van boven de 60 jaar hebben nogal eens een hogere maximale
hartfrequentie dan ongetrainde van dezelfde leeftijd.

Interactie tussen hartfrequentie en slagvolume
Hartfrequentie en slagvolume samen vormen het hartminuutvolume.
Wat komt er eerst? Maakt een vergroot slagvolume een lagere hartfrequentie mogelijk of
staat een lagere hartfrequentie een hoger slagvolume toe?  onbeantwoord
 combinatie van beide (lagere hartfrequentie en hoger slagvolume) is een zeer efficiënte
manier voor het hart om aan de metabole vraag van het lichaam te voldoen.

Hartfrequentie tijdens herstel
Na training gaat de hartslag sneller terug naar de rustwaarde.
Wordt gebruikt als index voor cardiorespiratoire fitheid.

Hartslagherstelcurve mag niet gebruikt worden om personen met elkaar te vergelijken!
Vanwege de mogelijke invloed van andere factoren

Hartminuutvolume
Het hartminuutvolume in rust of tijdens submaximele inspanning blijft onveranderd of
neemt licht af na duurtraining.
Het hartminuutvolume bij maximale inspanning neemt aanzienlijk toe en is grotendeels
verantwoordelijk voor de toename in de VO2max  gevolg van toename in het maximale
slagvolume.

2