Samenvatting - Pathologie van het kraambed: moeder en neonaat (deel neonaat)

PATHOLOGIE VAN HET KRAAMBED –
NEONAAT (DR BIESBROUCK)




1

,1. PARAMETERS BIJ GEBOORTE
1.1 GESTATIONELE LEEFTIJD
1.1.1 PREMATURITEIT
 Prematuriteit wordt gedefinieerd als een zwangerschapsduur van minder dan 37 weken,
geteld vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie.
 De WHO onderscheidt de volgende categorieën van prematuriteit:
o Matig tot late prematuriteit: 32 tot en met 37 weken (de grootste groep),
o Vroege prematuriteit: 28 tot en met 32 weken,
o Extreme prematuriteit: tot en met 28 weken.
 Prevalentie in België: De totale prevalentie van prematuriteit wordt geschat op 7,8%.
 Prematuriteit is de belangrijkste oorzaak van neonatale sterfte.
 Doordat er groeiverschillen tussen beide baby’s kunnen zijn, komt prematuriteit vaker voor
bij meerlingen.
 Er zijn zeer grote regionale verschillen in het voorkomen van prematuriteit en de
overlevingskansen van deze kinderen. Het grootste aantal neonatale overlijdens vindt plaats
waar er gebrekkige medische zorg is.
 Gestationele leeftijd en neonatale mortaliteit:
o Er is een duidelijk verband tussen de gestationele leeftijd en de neonatale
mortaliteit.
o Uit de Belgische EPIBEL-studie bleek dat de neonatale overlevingskansen dalen met
de gestationele leeftijd en onder de 24 weken zo goed als nihil zijn.
 Belangrijkste doodsoorzaken in de EPIBEL-studie:
 Hersenbloedingen,
 Respiratoire insufficiëntie.




Wat leren we uit deze grafiek?

- Er is meer kans dat de neonaten
overleven vanaf 24 weken.
- De overlevingskans bij 22 weken is
0%.




 Er is een verband tussen gestationele leeftijd en neonatale morbiditeit.
o Overlevers van preterme geboorte hebben vaak blijvende medische problemen,
zoals:
 Groei- en ontwikkelingsvertraging,
 Oogproblemen.
o Hoe korter de zwangerschapsduur, hoe groter de kans op ernstige en meervoudige
handicaps.

2

,Waar ligt de grens voor levensvatbaarheid?
Ergens rond de 24 weken. Het is onwaarschijnlijk dat deze grens nog verder zou opschuiven. Pas
rond 22 à 24 weken vinden immes bepaalde fysiologische veanderingen in de foetale longen plaats,
essentieel voor het extra-uteriene leven. De alveolen beginnen pas te ontwikkelen rond 24 weken.
Als er geen ontwikkelen is van longblaasjes, betekent dit dat de baby niet zelfstandig kan ademen en
ook niet kan beademend worden.

Wat zijn risciofactoren voor premature geboorte?
Gekende risicofactoren zijn:
- Maternale factoren
o Leeftijd (onder 16 jaar, meer dan 35 jaar)
o Ziekte (infecties, pre-eclampsie, diabetes)
o Middelengebruik, obesitas
- Foetale factoren
o Congenitale afwijkingen
o Meerlingzwangerschap
 Vaak geen duidelijke, aanwijsbae verklaring!

Prematuriteit verhoogt de kans op heel wat complicaties (morbiditeit):  niet vanbuiten kennen
 Gestoorde thermoregulatie (couveuse)
 Ademhalingsproblemen (apnoe, RDS, ...zie H2)
 Neuromotorische stoornissen (cerebral palsy,...zie H5)
 Oogproblemen (retinopathie, ...zie H5)
 Cardiovasculaire problemen (patente d. arteriosus,...zie 3e jaar)
 GI-problemen (voeding, NEC, icterus, ...zie H3,4)
 Gehoorproblemen (slechthorendheid, doofheid)
 Immuniteitsproblemen (sepsis, ... zie H2)
 Chronische afwijkingen of beperkingen, leer- en ontwikkelingsproblemen, invaliditeit
=> De kans hierop neemt toe naarmate de zwangerschapsduur afneemt


1.1.2 SERONITEIT
Seroniteit = een zwangerschapsduur van meer dan of gelijk aan 42 weken, geteld vanaf de eeste dag
van de laatste menstruatie
 Seroniteit kan het gevolg zijn van
o verkeerde zwangerschapsdatering
o idiopathisch (geen oorzaak)

Complicaties seroniteit:
- Meconiumaspiratie (MAS) (zie H5)
- Macrosomie
- Infecties
- Placentair insufficiëntie

De term postmatuur = voor neonaten die klinisch een duidelijk overdragen aspect hebben.


3

, 1.1.3 UITWENDIG ASPECT VAN DE PREMATURE EN POSTMATURE NEONAAT
Prematuur Postmatuur
- Kleine baby, relatief groot hoofd - Grote baby’s, vaak macrosoom
- Erg dunne, glanzende en doorzichtige - Droge, gebarsten, rimpelige huid
huid - Weinig vernix, weinig lanugo-beharing
- Uitgesproken lanugo-beharing - Weinig onderhuids vetweefsel (door
- Geen onderhuids vetweefsel verlies in de laatste weken)
- Lage lichaamstonus - Lange nagels
- Testes niet ingedaald - Huid en nagels kunnen verkleurd zijn bij
meconiaal vruchtwater


1.2 GEBOORTEGEWICHT
1.2.1 LAAG GEBOORTEGEWICHT
Laag geboortegewicht = geboortegewicht onder 2500 gram
Onderscheid tussen:
- Low Birth Weight (LBW)
o Onder 2500g
- Very Low Birth Weight (VLBW)
o Onder 1500g
- Extremely Low Birth Weight (ELBW)
o Onder 1000g
- Incredibely Low Birth Weight (ILBW)
o Onder 750g

Er is een duidelijk verband tussen geboortegewicht en neonatale mortaliteit.

Wat leren we uit deze grafiek?
- Onder de 500 gram is de
overlevingskans 0%.
- Vanaf 2500 gram zitten we
tegen de 100%
overlevingskans.
- De grafiek stijgt heel sterk!
- Maar ook een hoog
geboortegewicht doet de
overlevingskansen dalen.
- Hoe lager het
geboortegewicht, hoe hoger
de kans op sterfte.
- Een paar 100 gram heeft al
een sterkte invloed op de
overleving.

De belangrijkste oorzaak van een laag geboortegewicht is uiteraard prematuriteit. Hoe lager het
geboortegewicht, hoe hoger de kans op neonatale sterfte (of ziekte).



4