Week 1
3 september 2024
Kennisclip 1: Introductie
Communicatie Cognitie Begrijpelijkheid
Uitwisselen van informatie Mentale activiteit Wat verstaan we
op een interactieve daaronder?
manier
Zenden en ontvangen Verwerven en verwerken Gaan we in week 2 over
reageren op elkaar van informatie nadenken
Transcript Trump
Begrijpelijkheid scoren op een schaal van 1-5 → 1
Welke score zou ik geven en wat heeft dat bepaald? → Hij zegt veel, maar eigenlijk
niets. Veel loze woorden, veel omschrijvingen, maar geen statements.
Tekst van Jacques De Rida (1972)
,Fragment uit een brief van iemand met Schizofrenie
Verschillende elementen die invloed hebben op de begrijpelijkheid van een tekst.
❖ Wat is begrijpelijkheid?
❖ Wat maakt iets (on)begrijpelijk?
❖ Welke cognitieve processen spelen een rol bij begrijpelijkheid?
❖ Hoe begrijpen we plaatjes?
❖ Hoe kun je begrijpelijkheid meten?
Leerdoelen van de cursus
➔ Hoe verwerken we tekst en beeld? Welke theorieën zijn hierover?
➔ Wat is begrijpelijkheid en hoe kun je dit onderzoeken?
➔ Wat is multipele regressie?
➔ Hoe analyseer je de begrijpelijkheid van een tekst?
Dossier
Bestaat uit weekopdrachten en aanwezigheid/participatie bij werkcolleges
Kennisclip 2: Cognitieve processen bij begrijpend lezen
(Helder et al., 2020)
Tijdens het lezen van een tekst gebeurt er veel in het hoofd van een lezer. Wat hij/zij
met de inhoud doet, bepaalt wat er wordt opgeslagen in het geheugen.
Naast verbanden in een tekst, legt een lezer ook verbanden tussen de inhoud van
de tekst en zijn/haar achtergrondkennis. Als dat goed gaat ontstaat er een
coherente mentale representatie van de tekst in het hoofd van de lezer. Dat is de
basis van goed tekstbegrip en kennisopbouw.
,Voor een lezer is het belangrijk om te weten welke cognitieve processen op welk
moment nodig zijn. Welke processen toegepast worden hangt af van hoe veel
moeite een lezer wil doen om de tekst te begrijpen (standaard coherentie).
Voorbeeld: Standaard coherentie
Standaard niet behaald?
❖ Delen van de tekst opnieuw lezen
❖ Bewust ophalen van achtergrondkennis
Hoe vaker en hoe beter actieve processen worden toegepast tijdens het lezen van
een tekst, hoe dieper het begrip van de tekst en dus hoe meer coherent hun mentale
representatie wordt.
Drie factoren die cognitieve processen tijdens het lezen beïnvloeden:
1) De (beperkte) cognitieve capaciteit van de lezer
2) Kenmerken van de tekst
3) Betrokkenheid van de lezer bij de tekst
, Kennisclip 3: Embodied Cognition
(Peeters & Dijkstra, 2024)
Specifieke stroming binnen de cognitieve psychologie die zich bezighoudt met de
interactie tussen ons brein, ons lichaam en de wereld eromheen. Ze bestuderen de
invloed van deze interactie op allerlei cognitieve processen, waaronder taalbegrip.
Deze stroming heet embodied cognition.
→ Belangrijkste aspecten van taal
3 september 2024
Kennisclip 1: Introductie
Communicatie Cognitie Begrijpelijkheid
Uitwisselen van informatie Mentale activiteit Wat verstaan we
op een interactieve daaronder?
manier
Zenden en ontvangen Verwerven en verwerken Gaan we in week 2 over
reageren op elkaar van informatie nadenken
Transcript Trump
Begrijpelijkheid scoren op een schaal van 1-5 → 1
Welke score zou ik geven en wat heeft dat bepaald? → Hij zegt veel, maar eigenlijk
niets. Veel loze woorden, veel omschrijvingen, maar geen statements.
Tekst van Jacques De Rida (1972)
,Fragment uit een brief van iemand met Schizofrenie
Verschillende elementen die invloed hebben op de begrijpelijkheid van een tekst.
❖ Wat is begrijpelijkheid?
❖ Wat maakt iets (on)begrijpelijk?
❖ Welke cognitieve processen spelen een rol bij begrijpelijkheid?
❖ Hoe begrijpen we plaatjes?
❖ Hoe kun je begrijpelijkheid meten?
Leerdoelen van de cursus
➔ Hoe verwerken we tekst en beeld? Welke theorieën zijn hierover?
➔ Wat is begrijpelijkheid en hoe kun je dit onderzoeken?
➔ Wat is multipele regressie?
➔ Hoe analyseer je de begrijpelijkheid van een tekst?
Dossier
Bestaat uit weekopdrachten en aanwezigheid/participatie bij werkcolleges
Kennisclip 2: Cognitieve processen bij begrijpend lezen
(Helder et al., 2020)
Tijdens het lezen van een tekst gebeurt er veel in het hoofd van een lezer. Wat hij/zij
met de inhoud doet, bepaalt wat er wordt opgeslagen in het geheugen.
Naast verbanden in een tekst, legt een lezer ook verbanden tussen de inhoud van
de tekst en zijn/haar achtergrondkennis. Als dat goed gaat ontstaat er een
coherente mentale representatie van de tekst in het hoofd van de lezer. Dat is de
basis van goed tekstbegrip en kennisopbouw.
,Voor een lezer is het belangrijk om te weten welke cognitieve processen op welk
moment nodig zijn. Welke processen toegepast worden hangt af van hoe veel
moeite een lezer wil doen om de tekst te begrijpen (standaard coherentie).
Voorbeeld: Standaard coherentie
Standaard niet behaald?
❖ Delen van de tekst opnieuw lezen
❖ Bewust ophalen van achtergrondkennis
Hoe vaker en hoe beter actieve processen worden toegepast tijdens het lezen van
een tekst, hoe dieper het begrip van de tekst en dus hoe meer coherent hun mentale
representatie wordt.
Drie factoren die cognitieve processen tijdens het lezen beïnvloeden:
1) De (beperkte) cognitieve capaciteit van de lezer
2) Kenmerken van de tekst
3) Betrokkenheid van de lezer bij de tekst
, Kennisclip 3: Embodied Cognition
(Peeters & Dijkstra, 2024)
Specifieke stroming binnen de cognitieve psychologie die zich bezighoudt met de
interactie tussen ons brein, ons lichaam en de wereld eromheen. Ze bestuderen de
invloed van deze interactie op allerlei cognitieve processen, waaronder taalbegrip.
Deze stroming heet embodied cognition.
→ Belangrijkste aspecten van taal
