SCHEMAS
Rechtspersonen
De wettelijke regelingen staan in Boek 2 BW, Handelsregisterwet 2007,
Handelsregisterbesluit 2008 & Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Daarnaast
gelden de statuten.
Een rechtspersoon staat wat het vermogen betreft gelijk met een natuurlijk
persoon, art. 2:5 BW. De rechtspersoon kan slechts in het maatschappelijke leven
optreden wanneer andere personen als vertegenwoordiger voor hem optreden.
Bij notariële akte opgericht (ontstaansvoorwaarde – straffe
nietig/vernietigbaar). De akte bevat de eerste statuten. Te onderscheiden van
oprichtingsvoorwaarde/-gebrek, waarbij de rp wel rechtens bestaat maar voor
ontbinding vatbaar is. Zie art. 2:21 en 2:19. Rechtbank kan tijd vergunnen om een
oprichtingsgebrek te herstellen.
In beginsel geen persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden voor de
rechtspersoon. Schulden kunnen alleen worden verhaald op afgescheiden
vermogen van de rechtspersoon.
De bepalingen in titel 1 boek 2 zijn van dwingend recht, tenzij expliciet
aangegeven in een bepaling uit Boek 2 dat hiervan mag worden afgeweken – art.
2:25 BW: “van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken voor
zover dat uit de wet blijkt.”
Ubo-registratie: art. 15a Handelsregisterwet. Geen ontstaansvoorwaarde. UBO is in
ieder geval degene die direct of indirect meer dan 25% van de aandelen in de
vennootschap houdt.
Niet-bestaande rechtspersonen: art. 2:4 BW.
Jaarrekeningenrecht
Het jaarrekeningenrecht kent ook uiteenlopende inrichtings- en openbaarmakingsregimes
naar gelang de grootte van de rechtspersonen die onder titel 9 van Boek 2 BW vallen. Zie
art. 2:395a-398 BW.
Handelsregisterwet
Rp dient in handelsregister ingeschreven te worden (art. 6 Handelsregisterwet). Iedere
bestuurder gehouden tot het doen van opgaaf (art. 18 Handelsregisterwet). Gegevens
zijn in beginsel openbaar (art. 21 en 22 Handelsregisterwet).
Art. 25 Handelsregisterwet bevat twee belangrijke regels:
1. Degene aan wie een onderneming/rp toebehoort, kan zich niet beroepen op de
onjuistheid of onvolledigheid van een ingeschreven feit jegens iemand die van
deze onvolledigheid onkundig is. Deze mag afgaan op hetgeen in het
handelsregister is te vinden.
2. Als een feit had moeten worden ingeschreven maar dit is niet gebeurd, kan
degene aan wie de onderneming/rp toebehoort dit feit niet beroepen jegens
iemand die het feit niet kende.
Het is niet verplicht dat de derde ook daadwerkelijk het handelsregister heeft
geraadpleegd. Dit is moeilijk te bewijzen en vond de HR onevenredig belemmerend als
iemand op voorhand het register moet inzien om een beroep te kunnen doen op onjuiste
inschrijving.
WOR
Iedere ondernemer met 50 of meer werknemers moet een ondernemingsraad instellen,
art. 2 lid 1 WOR. De leden van de ondernemingsraad worden door de werknemers uit hun
,midden gekozen, art. 6 lid 1 WOR. Aan de ondernemingsraden komen belangrijke
inspraakrechten toe. Deze inspraakrechten zijn met name geregeld in art. 25, 26 en 27
WOR.
, Ontbinding
Art. 2:19 BW geeft aan wanneer een rp ontbonden kan worden:
a) Door een daartoe strekkend besluit van de algemene vergadering;
b) Door gebeurtenis die ingevolge statuten de ontbinding tot gevolg heeft, zoals het
bereiken van een bepaald doel (doet zich in de praktijk niet voor);
c) Na faillietverklaring door opheffing faillissement wegens de toestand van de
boedel of door insolventie (art. 173 Fw).
Kan ook door beschikking van de KvK (art. 2:19a). Dit is gericht op het ontbinden van lege
vennootschappen, dus met geen of heel weinig vermogen en zonder activiteiten. Ook de
rechtbank kan in bepaalde omstandigheden op verzoek een vennootschap ontbinden
(bijv. art. 2:20, 21, 74/185).
Bij art. 2:20 – doel of werkzaamheden in strijd met openbare orde; verboden verklaring en
ontbinding van verenigingen (of andere rechtspersonen) op deze grond komen alleen in
exceptionele, ernstige gevallen voor. Dit houdt verband met de vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van vereniging. In genoemd artikel staan een aantal gevallen
waarin dit onweerlegbaar in strijd met de openbare orde wordt geacht te zijn.
- Bestuurders treden op als vereffenaars. Statuten kunnen hiervan afwijken. Als de
rechter de rp ontbindt benoemt hij vereffenaars.
- Schuldeisers van de vennootschap moeten als eerste worden voldaan.
Aandeelhouders hebben een achtergestelde positie.
- Wanneer er geen baten zijn; turboliquidatie. Versnelt het proces, kan leiden tot
benadeling schuldeisers.
- Herleving is mogelijk als een schuldeiser of gerechtigde zich meldt of als er nog
bestaan van baten blijkt.
Bv én nv
Doel is het drijven van een onderneming gericht op het behalen van
winst/vermogensrechtelijk voordeel.
Komt aan geld door aandelen uit te geven. Dit vormt de eerste aanzet om
investeringen te bekostigen.
Jaarrekeningenrecht: micro en kleine nv’s en bv’s mogen een zeer summiere
jaarrekening opmaken. Zij hoeven deze slechts ten dele openbaar te maken.
Middelgrote nv’s en bv’s hoeven geen volledige jaarrekening openbaar te maken,
maar wel een die uitgebreider is dan die van de kleine.
Mag bij haar handelen niet uitsluitend het belang van de aandeelhouders
behartigen, maar dient telkens een pluraliteit van belangen in aanmerking te
nemen. Als de aandeelhoudersvergadering besluit tot het doen van een grote
winstuitkering, dient zij hierbij rekening te houden met het belang van
schuldeisers bij betaling van hun vorderingen.
Structuurvennootschap
Wanneer een nv of bv een geplaatst kapitaal plus reserves van ten minste € 16 miljoen,
meer dan 100 werknemers en een verplicht ingestelde ondernemingsraad heeft geldt het
structuurregime. De RvC is dan een verplicht orgaan en neemt belangrijke bevoegdheden
over die onder het gewone regime aan aandeelhouders toebehoren. Sommige nv’s en
bv’s zijn vrijgesteld van zo’n structuurregime, ook al voldoen zij wel aan alle eisen. Er
bestaat ook een verzwakt regime waarbij vennootschappen slechts deels aan het
Rechtspersonen
De wettelijke regelingen staan in Boek 2 BW, Handelsregisterwet 2007,
Handelsregisterbesluit 2008 & Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Daarnaast
gelden de statuten.
Een rechtspersoon staat wat het vermogen betreft gelijk met een natuurlijk
persoon, art. 2:5 BW. De rechtspersoon kan slechts in het maatschappelijke leven
optreden wanneer andere personen als vertegenwoordiger voor hem optreden.
Bij notariële akte opgericht (ontstaansvoorwaarde – straffe
nietig/vernietigbaar). De akte bevat de eerste statuten. Te onderscheiden van
oprichtingsvoorwaarde/-gebrek, waarbij de rp wel rechtens bestaat maar voor
ontbinding vatbaar is. Zie art. 2:21 en 2:19. Rechtbank kan tijd vergunnen om een
oprichtingsgebrek te herstellen.
In beginsel geen persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden voor de
rechtspersoon. Schulden kunnen alleen worden verhaald op afgescheiden
vermogen van de rechtspersoon.
De bepalingen in titel 1 boek 2 zijn van dwingend recht, tenzij expliciet
aangegeven in een bepaling uit Boek 2 dat hiervan mag worden afgeweken – art.
2:25 BW: “van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken voor
zover dat uit de wet blijkt.”
Ubo-registratie: art. 15a Handelsregisterwet. Geen ontstaansvoorwaarde. UBO is in
ieder geval degene die direct of indirect meer dan 25% van de aandelen in de
vennootschap houdt.
Niet-bestaande rechtspersonen: art. 2:4 BW.
Jaarrekeningenrecht
Het jaarrekeningenrecht kent ook uiteenlopende inrichtings- en openbaarmakingsregimes
naar gelang de grootte van de rechtspersonen die onder titel 9 van Boek 2 BW vallen. Zie
art. 2:395a-398 BW.
Handelsregisterwet
Rp dient in handelsregister ingeschreven te worden (art. 6 Handelsregisterwet). Iedere
bestuurder gehouden tot het doen van opgaaf (art. 18 Handelsregisterwet). Gegevens
zijn in beginsel openbaar (art. 21 en 22 Handelsregisterwet).
Art. 25 Handelsregisterwet bevat twee belangrijke regels:
1. Degene aan wie een onderneming/rp toebehoort, kan zich niet beroepen op de
onjuistheid of onvolledigheid van een ingeschreven feit jegens iemand die van
deze onvolledigheid onkundig is. Deze mag afgaan op hetgeen in het
handelsregister is te vinden.
2. Als een feit had moeten worden ingeschreven maar dit is niet gebeurd, kan
degene aan wie de onderneming/rp toebehoort dit feit niet beroepen jegens
iemand die het feit niet kende.
Het is niet verplicht dat de derde ook daadwerkelijk het handelsregister heeft
geraadpleegd. Dit is moeilijk te bewijzen en vond de HR onevenredig belemmerend als
iemand op voorhand het register moet inzien om een beroep te kunnen doen op onjuiste
inschrijving.
WOR
Iedere ondernemer met 50 of meer werknemers moet een ondernemingsraad instellen,
art. 2 lid 1 WOR. De leden van de ondernemingsraad worden door de werknemers uit hun
,midden gekozen, art. 6 lid 1 WOR. Aan de ondernemingsraden komen belangrijke
inspraakrechten toe. Deze inspraakrechten zijn met name geregeld in art. 25, 26 en 27
WOR.
, Ontbinding
Art. 2:19 BW geeft aan wanneer een rp ontbonden kan worden:
a) Door een daartoe strekkend besluit van de algemene vergadering;
b) Door gebeurtenis die ingevolge statuten de ontbinding tot gevolg heeft, zoals het
bereiken van een bepaald doel (doet zich in de praktijk niet voor);
c) Na faillietverklaring door opheffing faillissement wegens de toestand van de
boedel of door insolventie (art. 173 Fw).
Kan ook door beschikking van de KvK (art. 2:19a). Dit is gericht op het ontbinden van lege
vennootschappen, dus met geen of heel weinig vermogen en zonder activiteiten. Ook de
rechtbank kan in bepaalde omstandigheden op verzoek een vennootschap ontbinden
(bijv. art. 2:20, 21, 74/185).
Bij art. 2:20 – doel of werkzaamheden in strijd met openbare orde; verboden verklaring en
ontbinding van verenigingen (of andere rechtspersonen) op deze grond komen alleen in
exceptionele, ernstige gevallen voor. Dit houdt verband met de vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van vereniging. In genoemd artikel staan een aantal gevallen
waarin dit onweerlegbaar in strijd met de openbare orde wordt geacht te zijn.
- Bestuurders treden op als vereffenaars. Statuten kunnen hiervan afwijken. Als de
rechter de rp ontbindt benoemt hij vereffenaars.
- Schuldeisers van de vennootschap moeten als eerste worden voldaan.
Aandeelhouders hebben een achtergestelde positie.
- Wanneer er geen baten zijn; turboliquidatie. Versnelt het proces, kan leiden tot
benadeling schuldeisers.
- Herleving is mogelijk als een schuldeiser of gerechtigde zich meldt of als er nog
bestaan van baten blijkt.
Bv én nv
Doel is het drijven van een onderneming gericht op het behalen van
winst/vermogensrechtelijk voordeel.
Komt aan geld door aandelen uit te geven. Dit vormt de eerste aanzet om
investeringen te bekostigen.
Jaarrekeningenrecht: micro en kleine nv’s en bv’s mogen een zeer summiere
jaarrekening opmaken. Zij hoeven deze slechts ten dele openbaar te maken.
Middelgrote nv’s en bv’s hoeven geen volledige jaarrekening openbaar te maken,
maar wel een die uitgebreider is dan die van de kleine.
Mag bij haar handelen niet uitsluitend het belang van de aandeelhouders
behartigen, maar dient telkens een pluraliteit van belangen in aanmerking te
nemen. Als de aandeelhoudersvergadering besluit tot het doen van een grote
winstuitkering, dient zij hierbij rekening te houden met het belang van
schuldeisers bij betaling van hun vorderingen.
Structuurvennootschap
Wanneer een nv of bv een geplaatst kapitaal plus reserves van ten minste € 16 miljoen,
meer dan 100 werknemers en een verplicht ingestelde ondernemingsraad heeft geldt het
structuurregime. De RvC is dan een verplicht orgaan en neemt belangrijke bevoegdheden
over die onder het gewone regime aan aandeelhouders toebehoren. Sommige nv’s en
bv’s zijn vrijgesteld van zo’n structuurregime, ook al voldoen zij wel aan alle eisen. Er
bestaat ook een verzwakt regime waarbij vennootschappen slechts deels aan het
