Hoorcollege 9 – Time-space & inequality
Spacetime
Ruimte en tijd vormen een geheel binnen spacetime, tijd bestaat niet zonder ruimte. Maar is heel natuurkundig
ik snap er niks van hihaho. Spacetime geeft aan dat tijd en ruimte met elkaar verbonden zijn. Bij hogere
snelheden is er sprake van spacecontraction waardoor de tijd langzamer gaat, dit wordt ingezet met
bijvoorbeeld technologieën om sneller te kunnen reizen.
Time-space (geografie)
Ruimte en tijd zijn zonder elkaar van weinig waarde, in de geografie wordt de term time-space gebruikt in
plaats van spacetime, het gaat om een vierdimensionale dimensie (3D en tijd).
- Timing of space -> het creëren van tijd door spacing activities zoals het openbaar vervoer
(institutioneel)
- Spacing of time -> Hoe brengen we onze tijd door? (Individueel)
Places (Lefebvre) = ritmes en activiteiten die de stad vormen, hoe tijd de ruimte vormt. De stad kan opas
hervormd of veranderd worden als begrepen wordt dat de stad een product van tijd is.
Time geography
Activiteiten liggen vast in tijd en ruimte en zijn hierdoor beperkt, je hebt slechts 24 uur per dag.
Time-space paths = hoe iemand de dag doorloopt, wanneer mensen elkaar treffen tijdens dit pad is er sprake
van time-space bundles.
Pegs = plekken waar we slapen: ‘stille plekken’.
Prisms = mogelijkheden waartoe men kan bewegen (potential path space).
Hägerstrand (humanistisch perspectief)
Hägerstrand beschrijft een aantal beperkingen die mensen kennen met betrekking tot time-space, met is
beperkt in bewegingsmogelijkheden op de volgende manieren:
- Capability constraint (natuurlijk/fysiek)
- Authority contraint (wettelijke/economische/sociale grenzen waardoor je ergens niet naar toe kan
of juist naartoe moet)
- Coupling constraint (coördinatie en samenvallen van activiteiten)
- Packing constraint (harmonisatie, mensen in dezelfde omgevingen passen hun gedrag aan om
conflict te vermijden)
Deze beperkingen zorgen er ook voor dat en ongelijkheden zijn tussen mensen en hun timespace. Echter wordt
in het denkbeeld van Hägerstrand geen rekening gehouden met mogelijkheden die mensen hebben.
Giddens: Embodied experiences gaan over het verband tussen structure en agency.
Harvey: Geld speelt ook een rol. Tijd en ruimte kunnen niet los van social action gezien worden, macht is altijd
een factor in tijd/ruimte praktijken.
Kwan bespreekt ook de ongelijkheden die ontstaan door timespace: toegang tot voorzieningen, raciale en
ethnische segregatie en blootstelling aan het milieu. Tijdruimte wordt niet alleen beïnvloed door waar mensen
wonen maar ook door welke plekken ze wanneer en hoelang bezoeken.
Lindegaard: mobiliteit is een resource maar ook een risico.
Motility = structurele en culturele dimensie van beweging en actie waardoor de capaciteit tot mobiliteit
bepaald wordt en verschild in verschillende socio-culturele omgevingen.
Ongelijkheden in het dagelijks leven leidden tot verschillende tijdruimte paden maar ook ongelijkheden in de
levensloop leiden tot verschillen in residentiele mobiliteit. Ongelijkheden in de historie van geografie leidt tot
ingebedde patronen van segregatie.
Kwan Spacetime measures & genderbias
, (1999) Conventionele toegankelijkheidsmaten erkennen reisgedrag, gender-bias en beperkingen niet
bij individuele toegankelijkheid (vrouwen blijken minder urbane kansen te hebben).
Conventionele toegankelijkheid wordt bepaald door referentielocatie vanuit waar toegang
bepaald wordt, set bestemmingen met relevante mogelijkheden (werk/voorzieningen) en
effect fysieke bepalingen referentielocatie en mogelijkheden.
Twee maten: integral measures (hoe zijn referentielocatie en mogelijkheden
interconnected?) en relative measures (in hoeverre zijn twee locaties verbonden?).
Cumulative opportunity measure: hoeveel mogelijkheden binnen bepaalde reistijd vanaf
referentielocatie?
Kwan Towards temporally integrated geographies of segregation, health & accessibility
(1999) Rekening houden met tijd en human mobility -> beter begrip ervaren van raciale/ethnische
segregatie, blootstelling milieuinvloeden en toegang sociale faciliteiten.
Etnische en raciale segregatie vindt ook plaats op dagelijkse plekken zoals werk, hierdoor zegt
residentiele segregatie onvoldoende. Bij het kijken naar contextuele en milieu-invloeden moet
rekening gehouden worden met tijd en human mobility. Accessibility = opportunity! Bij
accessibility moet men kijken naar afstand en kosten maar ook human mobility en tijd
(openingstijden vb). Individuele toegankelijkheid -> plekken die mensen binnen hoe lang
kunnen bereiken.
Lindegaar Transitory mobility, cultural heterogenity & criminalization risk
d Raciale en economische stratificatie maakt het moeilijk voor gekleurde jongeren. Transitory
mobility = tijdelijke toegnag voor jongeren tot culturele plekken buiten de eigen
woonomgeving (biedt de mogelijkheid tot vergroten lokale identiteit jongeren). De mobility
turn kijkt steeds meer naar relatie residentie, mobiliteit, misdaad e.d. Hoge efficiancy ->
flexible cultural repertoires.
Hoorcollege 10 – Maps, scales and measurements of inequality
Measures
Global poverty gap neemt af, de levensverwachting neemt toe en het sterftecijfer neemt af. De grafiek die
hierbij hoort schetst een onjuist beeld, omdat alleen de arme mensen besproken worden, geen rijke mensen.
Ook toont de grafiek niet waar deze mensen zich bevinden.
Kritieken:
1. Armoede is willekeurig bepaald en middels politieke bemoeienis. Voor elk land zou een andere
armoede grens moeten gelden, de huidige armoedelijn geeft alleen extreme armoede weer.
2. Armoede is meer dan alleen consumptie en inkomen maar ook gezondheid, onzekerheid e.d. Door het
ontbreken van data van sommige landen is er sprake van data deprivatie. Er worden hierdoor ook
conclusies getrokken op basis van satellietbeelden, hoe lichter hoe welvarender een gebied is.
3. Armoede is geen ongelijkheid. Gini is slechts relatief, met relatieve stijgingen of dalingen blijdt de
gelijkheid gelijk, tenzij de rijken meer krijgen dan de armen. Gini is niet geschikt om 2 landen te
vergelijken of over tijd te vergelijken, de gini is niet veranderd terwijl de gap wel groter is geworden.
Om dit op te lossen kan gebruik gemaakt worden van de absolute gini: Gini * gemiddelde van
inkomen/welvaart.
Er zijn 3 concepten aan de hand waarvan global inequality bepaald kan worden: landen, landen aangepast voor
populatie of individuen. Geografie is van groter belang geworden voor ontwikkeling. Vroeger werd ongelijkheid
bepaald door klasse, tegenwoordig door locatie, mensen in West-Europa zijn bvb rijker dan mensen in Zuid-
Amerika.
Schaal
Drie opvattingen over schaal:
Size (meetbaar maken)
Level (fenomenen classificeren aan de hand van hun maat)
Relation (relaties tussen processen op verschillende niveaus)
Operational scale -> causale relaties, wat kan de ongelijkheid tussen twee factoren tussen mensen op
verschillende schalen verklaren?
Observational scale -> ruimtelijke resolutie en maat
Spacetime
Ruimte en tijd vormen een geheel binnen spacetime, tijd bestaat niet zonder ruimte. Maar is heel natuurkundig
ik snap er niks van hihaho. Spacetime geeft aan dat tijd en ruimte met elkaar verbonden zijn. Bij hogere
snelheden is er sprake van spacecontraction waardoor de tijd langzamer gaat, dit wordt ingezet met
bijvoorbeeld technologieën om sneller te kunnen reizen.
Time-space (geografie)
Ruimte en tijd zijn zonder elkaar van weinig waarde, in de geografie wordt de term time-space gebruikt in
plaats van spacetime, het gaat om een vierdimensionale dimensie (3D en tijd).
- Timing of space -> het creëren van tijd door spacing activities zoals het openbaar vervoer
(institutioneel)
- Spacing of time -> Hoe brengen we onze tijd door? (Individueel)
Places (Lefebvre) = ritmes en activiteiten die de stad vormen, hoe tijd de ruimte vormt. De stad kan opas
hervormd of veranderd worden als begrepen wordt dat de stad een product van tijd is.
Time geography
Activiteiten liggen vast in tijd en ruimte en zijn hierdoor beperkt, je hebt slechts 24 uur per dag.
Time-space paths = hoe iemand de dag doorloopt, wanneer mensen elkaar treffen tijdens dit pad is er sprake
van time-space bundles.
Pegs = plekken waar we slapen: ‘stille plekken’.
Prisms = mogelijkheden waartoe men kan bewegen (potential path space).
Hägerstrand (humanistisch perspectief)
Hägerstrand beschrijft een aantal beperkingen die mensen kennen met betrekking tot time-space, met is
beperkt in bewegingsmogelijkheden op de volgende manieren:
- Capability constraint (natuurlijk/fysiek)
- Authority contraint (wettelijke/economische/sociale grenzen waardoor je ergens niet naar toe kan
of juist naartoe moet)
- Coupling constraint (coördinatie en samenvallen van activiteiten)
- Packing constraint (harmonisatie, mensen in dezelfde omgevingen passen hun gedrag aan om
conflict te vermijden)
Deze beperkingen zorgen er ook voor dat en ongelijkheden zijn tussen mensen en hun timespace. Echter wordt
in het denkbeeld van Hägerstrand geen rekening gehouden met mogelijkheden die mensen hebben.
Giddens: Embodied experiences gaan over het verband tussen structure en agency.
Harvey: Geld speelt ook een rol. Tijd en ruimte kunnen niet los van social action gezien worden, macht is altijd
een factor in tijd/ruimte praktijken.
Kwan bespreekt ook de ongelijkheden die ontstaan door timespace: toegang tot voorzieningen, raciale en
ethnische segregatie en blootstelling aan het milieu. Tijdruimte wordt niet alleen beïnvloed door waar mensen
wonen maar ook door welke plekken ze wanneer en hoelang bezoeken.
Lindegaard: mobiliteit is een resource maar ook een risico.
Motility = structurele en culturele dimensie van beweging en actie waardoor de capaciteit tot mobiliteit
bepaald wordt en verschild in verschillende socio-culturele omgevingen.
Ongelijkheden in het dagelijks leven leidden tot verschillende tijdruimte paden maar ook ongelijkheden in de
levensloop leiden tot verschillen in residentiele mobiliteit. Ongelijkheden in de historie van geografie leidt tot
ingebedde patronen van segregatie.
Kwan Spacetime measures & genderbias
, (1999) Conventionele toegankelijkheidsmaten erkennen reisgedrag, gender-bias en beperkingen niet
bij individuele toegankelijkheid (vrouwen blijken minder urbane kansen te hebben).
Conventionele toegankelijkheid wordt bepaald door referentielocatie vanuit waar toegang
bepaald wordt, set bestemmingen met relevante mogelijkheden (werk/voorzieningen) en
effect fysieke bepalingen referentielocatie en mogelijkheden.
Twee maten: integral measures (hoe zijn referentielocatie en mogelijkheden
interconnected?) en relative measures (in hoeverre zijn twee locaties verbonden?).
Cumulative opportunity measure: hoeveel mogelijkheden binnen bepaalde reistijd vanaf
referentielocatie?
Kwan Towards temporally integrated geographies of segregation, health & accessibility
(1999) Rekening houden met tijd en human mobility -> beter begrip ervaren van raciale/ethnische
segregatie, blootstelling milieuinvloeden en toegang sociale faciliteiten.
Etnische en raciale segregatie vindt ook plaats op dagelijkse plekken zoals werk, hierdoor zegt
residentiele segregatie onvoldoende. Bij het kijken naar contextuele en milieu-invloeden moet
rekening gehouden worden met tijd en human mobility. Accessibility = opportunity! Bij
accessibility moet men kijken naar afstand en kosten maar ook human mobility en tijd
(openingstijden vb). Individuele toegankelijkheid -> plekken die mensen binnen hoe lang
kunnen bereiken.
Lindegaar Transitory mobility, cultural heterogenity & criminalization risk
d Raciale en economische stratificatie maakt het moeilijk voor gekleurde jongeren. Transitory
mobility = tijdelijke toegnag voor jongeren tot culturele plekken buiten de eigen
woonomgeving (biedt de mogelijkheid tot vergroten lokale identiteit jongeren). De mobility
turn kijkt steeds meer naar relatie residentie, mobiliteit, misdaad e.d. Hoge efficiancy ->
flexible cultural repertoires.
Hoorcollege 10 – Maps, scales and measurements of inequality
Measures
Global poverty gap neemt af, de levensverwachting neemt toe en het sterftecijfer neemt af. De grafiek die
hierbij hoort schetst een onjuist beeld, omdat alleen de arme mensen besproken worden, geen rijke mensen.
Ook toont de grafiek niet waar deze mensen zich bevinden.
Kritieken:
1. Armoede is willekeurig bepaald en middels politieke bemoeienis. Voor elk land zou een andere
armoede grens moeten gelden, de huidige armoedelijn geeft alleen extreme armoede weer.
2. Armoede is meer dan alleen consumptie en inkomen maar ook gezondheid, onzekerheid e.d. Door het
ontbreken van data van sommige landen is er sprake van data deprivatie. Er worden hierdoor ook
conclusies getrokken op basis van satellietbeelden, hoe lichter hoe welvarender een gebied is.
3. Armoede is geen ongelijkheid. Gini is slechts relatief, met relatieve stijgingen of dalingen blijdt de
gelijkheid gelijk, tenzij de rijken meer krijgen dan de armen. Gini is niet geschikt om 2 landen te
vergelijken of over tijd te vergelijken, de gini is niet veranderd terwijl de gap wel groter is geworden.
Om dit op te lossen kan gebruik gemaakt worden van de absolute gini: Gini * gemiddelde van
inkomen/welvaart.
Er zijn 3 concepten aan de hand waarvan global inequality bepaald kan worden: landen, landen aangepast voor
populatie of individuen. Geografie is van groter belang geworden voor ontwikkeling. Vroeger werd ongelijkheid
bepaald door klasse, tegenwoordig door locatie, mensen in West-Europa zijn bvb rijker dan mensen in Zuid-
Amerika.
Schaal
Drie opvattingen over schaal:
Size (meetbaar maken)
Level (fenomenen classificeren aan de hand van hun maat)
Relation (relaties tussen processen op verschillende niveaus)
Operational scale -> causale relaties, wat kan de ongelijkheid tussen twee factoren tussen mensen op
verschillende schalen verklaren?
Observational scale -> ruimtelijke resolutie en maat
