Het artikel ??? is geschreven vanuit de positivistische stroming. Het positivisme is de
opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren. Dit houdt in dat
alleen directe waarnemingen als geldige kennis tellen. De sociale verschijnselen die worden
waargenomen, worden met dezelfde methode bestudeerd die worden gebruikt om natuurlijke
verschijnselen te bestuderen, dit wordt ook wel naturalisme genoemd. De centrale methode
die bij deze stroming wordt gebruikt is dan ook observatie. Hierbij worden er zoveel mogelijk
waarnemingen verzameld om op die manier met die kwantitatieve gegevens ruimtelijke
patronen en causale verbanden te identificeren. Dit wordt gedaan om universele
wetmatigheden te onthullen. Het doel van het positivisme is namelijk om een generaliserende
theorie te vormen zodat aan de hand daarvan voorspellingen kunnen worden gedaan. De rol
van de onderzoeker is dan ook objectief. De structuur van een positivistisch artikel volgt de
empirische cyclus, waarbij er wordt vertrokken vanuit een observatie. Het positivisme is dan
ook inductief. Het gaat hier om kennis verifiëren (Couper, 2015).
Positivisme: Positivistisch onderzoek is een kwantitatieve stroming, waarbij kennis wordt
vergaard door middel van empirische data die verkregen is uit observaties (Couper, 2015).
Waar nodig, wordt er gebruik gemaakt van een statistische analyse van de verzamelde data.
De methode is gedetailleerd beschreven. De structuur is inductief, dus er wordt vertrokken
vanuit de waarnemingen. Hierdoor kunnen patronen of trends naar voren komen die
gegeneraliseerd kunnen worden, waardoor de rol van de onderzoeker objectief is. Deze
worden ten slotte omgezet in een voorspelling en de hypothese wordt geverifieerd.
Couper P. (2015) A Student’s Introduction to Geographical Thought. Chapter 2 Positivism,
roughly, what you see is the knowledge you get. First Edition, Sage Publications. Pp. 17-39
KRITISCH RATIONALISME
Het artikel ??? is geschreven vanuit de kritisch rationalistische stroming. Het kritisch
rationalisme stelt dat theorieën nooit empirisch verifieerbaar zijn. De logische basis voor de
groei van kennis in de wetenschap zou namelijk de falsificatie van theorieën op basis van
deductief redeneren zijn. Deductie houdt in dat er van een universele theorie naar een
enkelvoudige waarneming wordt gegaan. Zo krijgt de structuur van een kritisch
rationalistisch artikel de vorm van een voorgestelde theorie, vervolgens worden hier
voorspellingen over gedaan. Dan wordt er empirisch onderzoek gedaan en informatie
verzameld. Om vervolgens die informatie te analyseren en vast te stellen of de voorspellingen
juist of onjuist waren, om op die manier de voorspellingen te bevestigen of te weerleggen. Dit
wordt ook wel falsificatie genoemd. De structuur van het artikel krijgt dus de vorm van een
empirische cyclus, maar dan vertrokken vanuit de theorie. Een kenmerk van een kritisch
rationalistisch artikel is dat er vaak een uitgebreide methodologie te vinden is. De methoden
die bij dit onderzoek worden gebruikt omvatten vaak observatie en kwantitatieve gegevens.
De rol van de onderzoeker is in deze stroming minimaal en objectief (Couper, 2015).
Kritisch rationalisme is een kwantitatieve stroming, waarbij kennis wordt vergaard door
middel van empirische data die verkregen is uit theorie en observaties (Couper, 2015). Er
wordt gebruik gemaakt van een deductieve structuur, dus een empirische cyclus, waarbij
vertrokken wordt vanuit theorie en waarbij de hypothese gefalsifieerd wordt en
gegeneraliseerd wordt. Hierdoor is de rol van de onderzoeker objectief. Voor de methode is
veel aandacht. Daarnaast is er veel aandacht voor modelvorming en alternatieve verklaringen.
, Couper P. (2015) A Student’s Introduction to Geographical Thought. Chapter 3 Critical
rationalism: learning from our mistakes. First Edition, Sage Publications. Pp. 40-60.
MARXISME
Het artikel ??? is geschreven vanuit de Marxistische stroming. Het Marxisme houdt zich
bezig met het identificeren van de structuren achter gebeurtenissen in de wereld. Hierbij
probeert de stromingen waarnemingen te verklaren in plaats van deze alleen te beschrijven.
Het Marxisme gaat ervan uit dat de samenleving wordt gevormd door haar materiële
omstandigheden, dit wordt ook wel materialisme genoemd. Er is veel aandacht voor
productieprocessen, kapitalistische productiewijze, accumulatie, machtsrelaties en
ongelijkheid. Methodologisch gezien is de sleutel tot het werk van Marx zijn
abstractieproces. Dit is een proces waarbij we een bepaald aspect van een fenomeen in het
denken isoleren en het diepgaand analyseren. Ook wordt er door middel van tegenstellingen/
contradicties naar de waarheid gezocht, ook wel dialectiek genoemd. Verder heeft het
Marxisme geen specifieke methode, maar vereist wel zorgvuldige aandacht voor de
methodologie. De rol van de onderzoeker staat in het Marxisme centraal. Door middel van
zijn gedachtegang uit te werken, probeert de onderzoeker de lezer te overtuigen van zijn of
haar standpunt (Couper, 2015).
Marxisme: Marxisme is vooral het aannemelijk maken van onderliggende processen, waarbij
een focus ligt op economische relaties, klassenrelaties en de kapitalistische productiewijze
(Couper, 2015). Het Marxisme identificeert onderliggende processen en probeert daarmee
observaties te verklaren, dus het gaat verder dan alleen observeren. De gedachtegang van de
onderzoeker staat centraal, maar de onderzoeker is niet objectief. Daarnaast wordt er geen
methodologisch stuk verwacht bij een marxistisch artikel. De rol van de theorie zit hem in het
abstraheren en het zoeken naar dialectiek.
Couper P. 2015. A Student’s Introduction to Geographical Thought. Chapter 4 Marxism and
Critival Realism: Seeking what lies beneath. First Edition, Sage Publications. Pp. 61-83
KRITISCH REALISME
Het artikel ??? past binnen de kritisch realistische stroming. Het kritisch realisme houdt zich
bezig met het identificeren van de structuren achter gebeurtenissen in de wereld. Het probeert
deze structuren en gebeurtenissen te verklaren. Het kritisch realisme accepteert de realiteit
dus niet zoals men deze observeert en onderzoekt daarom de diepere mechanismen. De
nadruk ligt dan ook op de ontologie, het ‘echte’ of ‘werkelijke’. In deze stroming stelt de
wetenschapper dat de sociale verschijnselen echt anders zijn dan de natuurwetenschappen.
Natuurwetenschappen gaan altijd één richting op, terwijl de sociale structuren elkaar
beïnvloeden en heen en weer bewegen.
De structuur van een kritisch realistisch onderzoek krijgt de vorm van een regelmaat die
wordt geïdentificeerd op basis van empirische ervaring. Voor deze wordt vervolgens een
mogelijke verklaring (causaal mechanisme) voorgesteld. De realtiet van deze verklaring
wordt dan nog getoetst aan verder empirisch bewijs. Omdat er wordt vertrokken vanuit
empirische ervaringen, is het onderzoek inductief. Methodologisch vereist dit een combinatie
van abstractie met zowel intensief als uitgebreid empirisch onderzoek. Abstractie houdt in dat
er een bepaald aspect, of een bepaalde dimensie van het object van interesse, in het denken
wordt geïsoleerd waardoor een onderscheid wordt gemaakt tussen de essentiële en incidentele
kenmerken ervan. Het onderzoek verschuift van concreet naar abstract en abstract naar