Proeftentamen Bijzonder Bestuursrecht
De Informele aanpak en de Nieuwe zaaksbehandeling
Zoals blijkt uit onderzoek wordt in sommige gemeenten duidelijk vooruitgang geboekt met de
informele aanpak, terwijl bij andere gemeenten sprake is van stilstand of zelfs van achteruitgang.
a. Leg uit hoe de persoonlijke beroepsopvatting van de bezwaarbehandelaar bevorderend of
belemmerend kan werken voor een effectieve inzet van het telefoongesprek met de
bezwaarmaker.
Sommigen - de autonome bezwaarhandelaars - hebben moeite met de oplossingsgerichte
werkwijze. Zij menen dat het oplossingsgericht meedenken in de belfase op gespannen voet
kan komen te staan met hun rol, in een later stadium in de procedure, als onbevangen en
onpartijdig lid van de hoorcommissie. De beroepsopvatting is bij hun meer ‘zaaks- en
procesgericht’. Deze bezwaarbehandelaars laten zich leiden door waarden als
betrouwbaarheid en onpartijdigheid en zijn daardoor geneigd zich terughoudend op stellen.
De professionele vrijheid die hun wordt gegund om in het gesprek met de bezwaarmaker en
de vakafdeling hun eigen werkwijze te bepalen, werkt eerder belemmerend dan stimulerend.
Anderen – de responsieve bezwaarbehandelaars - onderschrijven juist nut en noodzaak van
de informele aanpak en staan daar geheel achter. De beroepsopvatting is bij hun meer
‘mens- en oplossingsgericht’. Deze bezwaarbehandelaars laten zich leiden door waarden als
inlevingsvermogen, vindingrijkheid en doorzettingsvermogen. Onderzoek laat zien dat deze
‘responsieve inslag’ van de bezwaarbehandelaar bevorderend werkt.
b. Ook het belgedrag – wanneer en waarover bellen? – blijkt sterk per bezwaarbehandelaar en per
gemeente te verschillen. Welke tweedeling is daarbij zichtbaar?
Sommige gemeenten maken een schifting tussen bezwaarzaken op basis van een inschatting
van de kans dat het telefoongesprek tot overeenstemming met de bezwaarmaker kan leiden.
Toelichting: Bezwaarbehandelaars die zich laten leiden door het zaakstype beoordelen zaken
waarbij meerdere belanghebbenden zijn betrokken en waarbij ogenschijnlijk grote
(financiële) belangen op het spel staan als minder geschikt om een alternatieve afdoening te
verkennen. Zij menen dat dit tevens geldt voor zaken waarbij een advocaat betrokken is. Die
zou minder open staan voor een oplossingsgerichte werkwijze. Ook in zaken over handhaving
zijn zij geneigd af te zien van bellen omdat die zaken zich niet zouden lenen voor een
oplossingsgerichte benadering.
Andere gemeenten bellen met iedere bezwaarmaker vanuit het idee dat een telefoontje altijd
meerwaarde kan hebben. Omdat het altijd van waarde kan zijn uitleg te geven over de
bezwaarprocedure of om van de bezwaarmaker te horen waarom hij bezwaar heeft
gemaakt, is bellen in beginsel in elke zaak zinvol, aldus deze bezwaarbehandelaars. Het type
zaak is van secundair belang.
De Informele aanpak en de Nieuwe zaaksbehandeling
Zoals blijkt uit onderzoek wordt in sommige gemeenten duidelijk vooruitgang geboekt met de
informele aanpak, terwijl bij andere gemeenten sprake is van stilstand of zelfs van achteruitgang.
a. Leg uit hoe de persoonlijke beroepsopvatting van de bezwaarbehandelaar bevorderend of
belemmerend kan werken voor een effectieve inzet van het telefoongesprek met de
bezwaarmaker.
Sommigen - de autonome bezwaarhandelaars - hebben moeite met de oplossingsgerichte
werkwijze. Zij menen dat het oplossingsgericht meedenken in de belfase op gespannen voet
kan komen te staan met hun rol, in een later stadium in de procedure, als onbevangen en
onpartijdig lid van de hoorcommissie. De beroepsopvatting is bij hun meer ‘zaaks- en
procesgericht’. Deze bezwaarbehandelaars laten zich leiden door waarden als
betrouwbaarheid en onpartijdigheid en zijn daardoor geneigd zich terughoudend op stellen.
De professionele vrijheid die hun wordt gegund om in het gesprek met de bezwaarmaker en
de vakafdeling hun eigen werkwijze te bepalen, werkt eerder belemmerend dan stimulerend.
Anderen – de responsieve bezwaarbehandelaars - onderschrijven juist nut en noodzaak van
de informele aanpak en staan daar geheel achter. De beroepsopvatting is bij hun meer
‘mens- en oplossingsgericht’. Deze bezwaarbehandelaars laten zich leiden door waarden als
inlevingsvermogen, vindingrijkheid en doorzettingsvermogen. Onderzoek laat zien dat deze
‘responsieve inslag’ van de bezwaarbehandelaar bevorderend werkt.
b. Ook het belgedrag – wanneer en waarover bellen? – blijkt sterk per bezwaarbehandelaar en per
gemeente te verschillen. Welke tweedeling is daarbij zichtbaar?
Sommige gemeenten maken een schifting tussen bezwaarzaken op basis van een inschatting
van de kans dat het telefoongesprek tot overeenstemming met de bezwaarmaker kan leiden.
Toelichting: Bezwaarbehandelaars die zich laten leiden door het zaakstype beoordelen zaken
waarbij meerdere belanghebbenden zijn betrokken en waarbij ogenschijnlijk grote
(financiële) belangen op het spel staan als minder geschikt om een alternatieve afdoening te
verkennen. Zij menen dat dit tevens geldt voor zaken waarbij een advocaat betrokken is. Die
zou minder open staan voor een oplossingsgerichte werkwijze. Ook in zaken over handhaving
zijn zij geneigd af te zien van bellen omdat die zaken zich niet zouden lenen voor een
oplossingsgerichte benadering.
Andere gemeenten bellen met iedere bezwaarmaker vanuit het idee dat een telefoontje altijd
meerwaarde kan hebben. Omdat het altijd van waarde kan zijn uitleg te geven over de
bezwaarprocedure of om van de bezwaarmaker te horen waarom hij bezwaar heeft
gemaakt, is bellen in beginsel in elke zaak zinvol, aldus deze bezwaarbehandelaars. Het type
zaak is van secundair belang.
