100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting forensische behandel- en zorgrprogramma's KFP Tilburg Universiteit

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
106
Geüpload op
16-03-2025
Geschreven in
2024/2025

Deze samenvatting bevat alle verplichte literatuur en de college's die bestudeerd moeten worden voor het tentamen. LET OP! Deze samenvatting bevat alleen die delen van de college's die van belang zijn voor het tentamen zoals blijkt uit de voorbeeldvragen. Stefan Bogaerts heeft aangegeven dat de voorbeeldvragen op canvas inclusief de verplichte literatuur onderdeel zijn voor het tentamen, de aanvullende informatie gegeven tijdens de college's zijn daarom grotendeels weggelaten.

Meer zien Lees minder











Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Geüpload op
16 maart 2025
Aantal pagina's
106
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting

Onderwerpen

Voorbeeld van de inhoud

Forensische Behandel- en Zorgprogramma’s
Samenvatting colleges en literatuur aangevuld met
voorbeeldtentamenvragen op canvas


Master Klinische Forensische Psychologie
Tilburg University
2024- 2025



Stefan heeft aangegeven dat de verplichte literatuur en de voorbeeld tentamenvragen op canvas
tentamenstof is. In deze samenvatting staan alleen de onderdelen van de colleges die van belang
zijn voor het studeren van het tentamen. Bij een aantal colleges staat nog wat extra literatuur,
hierbij is specifiek aangegeven dat het niet belangrijk is om te bestuderen voor het tentamen.

,College 1: introductie forensische behandeling
Wat is forensische behandeling?
- Behandeling voor personen die in aanraking zijn gekomen met het strafrecht, gericht op
recidivevermindering en gedragsverandering (en ook samenleving beschermen).
- Belangrijke kenmerken van de behandeling (risicomanagement):
o Gericht op risicovermindering (gericht op de persoon).
o Combinatie van juridische en psychologische interventies (om de persoon te
voorzien van een nieuw instrumentarium om in te zetten in de echte wereld).
- Doelgroep: personen met complexe problematiek (comorbiditeit op As-I en As-II), zoals
antisociale gedragingen en verslaving. Echter, er is wel een groep met één diagnose en dat
is cliënten met een psychotische stoornis (de groep met paranoïde wanen heeft verhoogde
kans op recidive en agressie).

Doelstellingen van de forensische behandeling
- Primaire doel van de behandeling
o Recidive verminderen en de samenleving beschermen (als recidiverisico hoog blijft,
betekent dit automatisch dat de veiligheid van de samenleving in gedrang komt).
- Secundaire doelen. Onderstaande zijn voorbeelden, er zijn er veel meer. Je moet de
secundaire doelen afstemmen op de cliënt, afhankelijk van risicofactoren en beschermende
factoren. Dus gepersonaliseerde behandeling op maat is van belang.
o Sociale re-integratie: werk, huisvesting, sociaal netwerk (hebben een verhoogde
kans op recidive, wanneer iemand bijv. geen huis heeft of geen werk).
 Wanneer deze factoren fout gaan, kan dit een trigger zijn voor de interne
wereld. Dus hoe het mentaal gaat met de cliënt. Dus externe factoren
hebben invloed op de interne wereld (psychopathologie).
o Psychisch functioneren verbeteren: minder verslaving, minder trauma, minder
angst, meer empathisch vermogen etc. (denk aan de risicofactoren van een
risicotaxatie instrument).
 Je moet hieraan werken, want anders kan je de primaire doelen ook niet
bereiken.
o Risicomanagement: gedragscontrole (wordt op in gegaan tijdens college
terugvalpreventie)
 Met risicomanagement wordt verstaan dat de persoon zicht moet hebben
op risicofactoren. Dus dat de persoon op den duur zelf inzicht gaat krijgen
in wanneer de risicofactoren weer gaan opspelen en wat de persoon kan
inzetten om dat risico niet weer zo te laten oplopen als eerst. Niet alle
cliënten slagen hier in (LVB, psychose).
 De eerste twee zijn behandeldomeinen en de tweede is dus risicomanagement.

Theoretische benaderingen in de behandeling
Voorbeelden van therapieën:
- Cognitieve gedragstherapie: denk- en gedragspatronen veranderen
- Inzichtgevende therapie: reflecteren op oorzaken van gedrag
- Agressieregulatietherapie: omgaan met boosheid
- Behandeling seksueel grensoverschrijdend gedrag: zelfcontrole, triggers vermijden
- EMDR: verwerking van trauma
- Systeemtherapie: betrekken van familie en netwerk




 Vanaf hier is het belangrijk om te kennen




2

,Voorwaarden voorafgaand aan behandeling
Dit zijn de drie pijlers van forensische psychopathologie. Het is van belang dat er aan die 3
voorwaarden wordt voldaan voorafgaand aan de behandeling om tot een effectieve behandeling te
kunnen komen. Op die manier zorg je ervoor dat de behandeling aansluit bij de specifieke
behoeften en risicofactoren van de cliënt zodat de kans op succesvolle gedragsverandering en
recidivevermindering toeneemt.
1. Inzicht in criminogene behoeften (needs): voorbeelden zijn impulsiviteit, sociale isolatie,
verslaving. Wanneer deze needs niet worden aangepakt, blijft kans op recidive bestaan.
a. Voorbeeld: een cliënt met een geschiedenis van geweldsmisdrijven die kampt met
impulscontroleproblemen en cocaïneverslaving. Door deze criminogene behoeften
in kaart te brengen, kan een behandeltraject worden opgesteld dat zich richt op het
verbeteren van impulscontrole en het bieden van verslavingszorg. Dit inzicht is
cruciaal, omdat het de basis vormt voor interventies die recidive voorkomen en
bijdragen aan een succesvolle re-integratie in de samenleving.
2. Inzicht in psychopathologie: diagnostiek van stoornissen en gedragsbeïnvloeding. Op die
manier kan je een passende interventie kiezen voor de cliënt. Wanneer je geen goed begrip
hebt van de onderliggende psychopathologie van de cliënt kunnen behandelinterventies
ineffectief zijn waardoor de kans op recidive toeneemt.
a. Voorbeeld: een cliënt bij wie een dergelijke stoornis wordt vastgesteld. Dit inzicht
stelt behandelaren in staat om gerichte therapieën in te zetten die zich richten op
het ontwikkelen van empathie, verantwoordelijkheidsbesef en pro-sociaal gedrag.
3. Inzicht in delictpatronen: hierbij wordt gekeken naar de omstandigheden, triggers en
gedachten die hebben geleid tot het delict. Op die manier kan je
terugvalpreventieprogramma’s op maat maken voor de cliënt.
a. Voorbeeld: een cliënt die geweld pleegde na overmatig alcoholgebruik en conflicten
in relaties. Door deze patronen te analyseren, kan de behandeling zich richten op
het aanleren van vaardigheden voor emotieregulatie en het vermijden van
risicosituaties. Het begrijpen van delictpatronen maakt het mogelijk om strategieën
te ontwikkelen die het recidiverisico verkleinen en de cliënt ondersteunen bij
gedragsverandering.

Risicotaxatie en behandelplanning
Waarom risicotaxatie?
- Identificeert risico’s en op basis van de risico’s (en psychopathologie) bepaalt het de
interventies (dus welke behandeling je moet inzetten)
- Behandelplanning
- Maatwerk: afgestemd op risico’s en behoeften (maatwerk is superbelangrijk! Stel meetbare
doelen op)
- Meetbare doelen afgestemd op de cliënt (is heel belangrijk): focus op impulscontrole en
gedrag. Dus constructen die meetbaar zijn.
- Nazorg: overgang naar re-integratie.

Om te beginnen wordt een behandelplan opgesteld dat aansluit bij het risicoprofiel van een cliënt.
Bij een cliënt met een dergelijke achtergrond (in het voorbeeld is dat seksueel grensoverschrijdend
gedrag) is een zorgvuldige risicotaxatie van cruciaal belang om het recidiverisico te minimaliseren
en een effectief behandelplan op te stellen.

Doel van forensische assessment: objectieve beoordeling van risico’s, behoeften en
behandelbaarheid (o.a. motivatie; readiness). Je wilt uiteindelijk weten wat er aan de hand is met
iemand, daarvoor ga je het volgende doen:
1. Risicotaxatie: de eerste stap in de risicotaxatie is het gebruik van gespecialiseerde
risicotaxatie-instrumenten. Hierbij wordt de Static-99 ingezet om statische risicofactoren te
beoordelen, zoals de aard en frequentie van eerdere delicten. Daarnaast worden
dynamische factoren geëvalueerd met behulp van instrumenten zoals de HCR-20v3 of de
HKT-T. Deze instrumenten beoordelen veranderlijke factoren, zoals zelfcontrole en attitudes
die van invloed zijn op het recidiverisico (gewelddadig recidive).
2. Diagnostiek: vervolgens wordt uitgebreide diagnostiek uitgevoerd, waaronder
psychologische tests en interviews, om eventuele stoornissen vast te stellen die het
risicoprofiel beïnvloeden.
3. Delictanalyse: de laatste stap in de risicotaxatie is de delictanalyse, waarbij de
omstandigheden, triggers en gedachten die aan het delict voorafgingen, worden
onderzocht. Dit helpt om inzicht te krijgen in risicovolle situaties en gedragsmatige
valkuilen (je wil dus inzicht krijgen in de patronen van het delict). De 5G’s staan centraal in
de delictanalyse om inzicht te krijgen in het delict; gebeurtenis, gedachte, gevoel, gedrag,
gevolg.


3

, Op basis van bovenstaande wordt een behandelplan opgesteld dat uit meerdere componenten
bestaat.
- De eerste component is therapie gericht op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Deze
behandeling richt zich op het vergroten van inzicht in triggers en het ontwikkelen van
zelfcontrole. Specifieke technieken, zoals CGT of SFT kunnen worden ingezet om
disfunctionele denkpatronen te doorbreken en alternatieve gedragsstrategieën aan te
leren.
- De tweede component is systeemtherapie, gericht op het versterken van het sociale
netwerk van de cliënt. Een sterk sociaal netwerk biedt sociale steun en verkleint de kans op
terugval.
- De derde component bestaat uit ambulante nazorg waarbij de cliënt wordt begeleid tijdens
de re-integratie in de samenleving. Dit omvat begeleiding bij het vinden van werk en
huisvesting, evenals het onderhouden van sociale relaties.
- Tot slot bevat het behandelplan meetbare doelen, zoals het verbeteren van impulscontrole
en het vergroten van sociale vaardigheden.

Uitdagingen in de forensische behandeling
- Meervoudige psychische, sociale en juridische factoren
- Andere uitdagingen
o Motivatieproblemen bij cliënten: verplichte behandeling
Samenwerking tussen justitie/ zorginstellingen/ maatschappelijke organisaties vormt een belangrijk
onderdeel van de forensische behandeling. Forensische cliënten kampen vaak met complexe
problemen. De complexe problematiek vereist een integrale benadering waarbij verschillende
disciplines samenwerken om een samenhangend behandeltraject te waarborgen. De ketelveldnorm
speelt hierin een belangrijke rol.
De ketelveldnorm biedt richtlijnen om de samenwerking tussen de partijen te structureren en
stroomlijnen (zodat de zorg zoveel mogelijk sluitend wordt georganiseerd, op die manier is het de
bedoeling dat niemand tussen wal en schip valt). Belangrijk aspect is het maken van duidelijke
afspraken over belangrijke onderdelen van de behandeling zoals risicotaxatie, behandelplanning en
nazorg. Wanneer deze samenwerking ontbreekt of gebrekkig is, ontstaan er risico’s en het risico
dat cliënten tussen wal en schip kunnen raken, wat de kans op recidive aanzienlijk vergroot.
 Bijvoorbeeld, een cliënt die vrijkomt zonder een gedegen nazorgplan loopt een verhoogd risico
om terug te vallen in oud gedrag vanwege gebrek aan begeleiding en ondersteuning na detentie.
Daarnaast kan gebrekkige samenwerking leiden tot inefficiënte behandelingstrajecten, waarbij
inspanningen van verschillende partijen elkaar overlappen of juist tegenwerken.

Toekomst van forensische behandeling
Twee belangrijke innovaties binnen forensische behandeling zijn VR en AI die de effectiviteit van
behandeltrajecten kunnen vergroten.
- Virtual reality (VR) voor gedragsverandering: VR biedt mogelijkheden voor gedragstraining
en gecontroleerde, maar realistische omgevingen. Op deze manier kan de cliënt
copingvaardigheden aanleren en alternatieve gedragsstrategieën in risicovolle situaties
zonder dat er daadwerkelijk gevaar ontstaat.
o Voordelen: realistische trainingsomgeving, verhoogde motivatie door interactieve
sessies en kan gedrag in realistische contexten observeren.
o Nadelen: hoge kosten en technische complexiteit (en uit het artikel over Klein-
Tuente over VRAPT blijkt dat VR niet leidde tot een betere behandeluitkomst op
lange termijn, alleen had het invloed op woedecontrole vaardigheden, impulsiviteit
en vijandigheid op de korte termijn).
- AI-verbeterde risicotaxatie: AI kan risicobeoordelingen nauwkeuriger maken. AI kan
patronen in grote datasets herkennen en op basis daarvan voorspellingen over
recidiverisico maken. AI kan dynamische factoren, zoals gedragsveranderingen tijdens de
behandeling, in real-time monitoren en integreren in de risicobeoordeling wat leidt tot een
snellere en objectievere beoordelingen.
o Risico’s: ethiek en privacy zijn belangrijke discussiepunten. Het moet vrij van bias
zijn (algoritme-bias). En er is het gevaar dat er teveel vertrouwen wordt gesteld in
technologie, waardoor menselijke beoordelingskracht ondermijnd kan worden.
- Samenwerking: sterkere verbinding tussen justitie, zorg en maatschappelijke organisaties




4

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
brittgruntjes Tilburg University
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
169
Lid sinds
8 jaar
Aantal volgers
80
Documenten
8
Laatst verkocht
1 maand geleden

3,2

25 beoordelingen

5
3
4
9
3
5
2
7
1
1

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen