Biodistributie: de verdeling van stoffen over het lichaam. Dit gebeurd intracellulair en extracellulair, in
de extracellulaire ruimte (milieu) en in het bloedplasma. Het gebeurd via de transportmechanismen
diffusie (passief transport), actief transport via eiwitten en osmose.
Diffusie → gelijke verdeling van moleculen over een bepaalde ruimte via een langzaam natuurkundig
proces. Door een concentratiegradiënt is het doel van diffusie het evenwicht bewaren in de
concentratie van moleculen binnen dit volume. Het is afhankelijk van de temperatuur,
molecuulmassa, afstand en het medium. Dit proces komt vooral voor bij de transport van gassen.
Osmose → dit is een soort zelfde principe als diffusie, echter gaat dit om water in plaats van
moleculen. Water is hier in evenwicht is met zoutgehalte. Water verplaatst zich naar een hoge
concentratie zout. Zout verplaatst zich naar een hoge concentratie water.
Actief transport via transporteiwitten → er is een energie nodig om moleculen te transporteren door
de membraankanaaltjes van cellen. Transporteiwitten binden zich aan moleculen en passeren zo de
celmembranen. Voor wateroplosbare stofjes is dit transport noodzakelijk.
- Primair actief transport: kost energie in de vorm van ATP
- Secundair actief transport: wanneer een ion van hoge naar lage concentratie beweegt komt
er energie vrij, die energie wordt gebruikt voor transport van een stof (uphill transport).
De 2 nieren produceren urine (water, ionen en opgeloste stoffen). Dit stroomt via de urethers naar de
vesica urinaria. Vanaf hier loopt de urine door de urethra naar buiten.
De cortex is de schors van de nier en wordt nog omgeven door een kapsel. Deze bevat medulla, dit is
het binnenste niermerg. Deze bevat gebiedjes die bestaan uit nefronen. De ureters (uitgaande
urineleiders) en vas efferens (aanvoerende bloedvaten) komen samen in het nierbekken.
Nefronen: de functionele eenheid van de nier. De belangrijkste taak is het uitscheiden van de
afvalstoffen ureum, creatinine en urinezuur.
Een nefron bestaat uit:
- Een lichaampje van Malpighii: glomerulus en kapsel van Bowman
- Een tubulus contortus 1 (proximaal)
- De lis van Henle
- Een tubulus contortus 2 (distaal)
, Wanneer bloed via de vas efferens aankomt bij de nefronen gaan ze als eerst naar de glomerulus.
Hier wordt de voorurine geproduceerd. Er wordt water met opgeloste stoffen uit het bloed geperst.
Het kapsel van Bowman is een eencellige epitheellaag om de glomerulus heen waardoor de druk
omhoog gaat in de glomerulus.
Hierna gaat de voorurine door de tubulus contortus 1. Er worden hier grote hoeveelheden water uit
het nefron verwijderd door middel van osmose. Er treed actieve resorptie op van glucose, zouten en
aminozuren.
De overgebleven gemaakte urine gaat naar de lis van Henle, omlaag en omhoog. Hier wordt gebruik
gemaakt van het tegenstroomprincipe. Er worden opgeloste stoffen teruggewonnen en water weer
geresorbeerd.
Het urine gaat naar de tubulus contorus 2. In de urine is er sprake van een Na+ en waterbalans die
filtratie en reabsorptie ondergaan.
Eenmaal in de blaas komt via de urether openingen de urine binnen. Om het urine soepel te
vervoeren is de binnenkant van de blaas glad weefsel. D.m.v. spiertrekkingen verplaatst de urine zich
en beide geslachten hebben interne kringspieren in de urethra. Hierdoor gaat de urine na
samentrekking van de blaas de plasbuis in. De externe kringspier van de urethra gaat over de
urinelozing.
De functies van de nieren
1. Glomerulaire filtratie: bij filtratie forceert de bloeddruk in de glomulaire capillairen water en
opgeloste stoffen door de membranen de kapselholte in. Afhankelijk van osmose.
2. Tubulaire reabsorptie: transporteiwitten transporteren water met opgeloste stoffen door het
tubulaire epitheel heen op basis van diffusie. Beland in peritubulaire ruimte.
3. Tubulaire secretie: dit proces is het omgekeerde van reabsorptie. Secretie = uitscheiding.
De glomerulaire filtratiesnelheid is de hoeveelheid voorurine die per minuut in de nieren wordt
gevormd. Alle factoren die van invloed zijn op de filtratiedruk (bloeddruk) zullen invloed hebben op
de glomerulaire filtratiesnelheid en op de nierfunctie. Hoe meer druk, hoe meer filtratie. Clearance is
een volume dat het plasmavolume dat in 1 uur volledig ‘schoongemaakt’ wordt van stof X aangeeft.
RAAS: hormoon-gereguleerd systeem wat zorgt dat je bloeddruk op peil blijft. Het maakt renine
(eiwit) wat bij de bijnieren terecht komt. Hier wordt er Aldosteron gewonnen d.m.v. secretie. Door dit
hormoon reabsorbeer je meer zout en water terug het bloed in.
ANP: hormoon gemaakt in het hart die bij een te hoge bloeddruk zorgt dat vocht verloren wordt.
Hierdoor raak je meer zout kwijt waardoor de bloeddruk verlaagd.
ADH: hormoon vanuit de hersenen waardoor vasopressine naar de nieren gaat en de nieren meer
water terugresorbeert.
Pathologieën van de nier
Nefrolithiasis: nierstenen bestaan vooral uit zouten. Nieren filteren en concentreren zouten waarna
een te hoge concentratie zout er voor kan zorgen dat het kristaliseert in plaats van oplost. De
klachten van nierstenen ontstaan na een verstopping van de urinewegen. Het veroorzaakt
koliekaanvallen, misselijkheid en braken en de acute klachten zitten vaak aan 1 kant. Je kunt hierbij
helpen door weinig te drinken en buscopan of diclofenac toedienen. Nierstenen kunnen vanzelf
verdwijnen, verguist worden (shockwave) of operatief verwijderd worden (nefrostomie).
Bloedonderzoek: schoon = geen infectie of steen. Erytrocyten = mogelijk steen, cysten, tumoren.
Leukocyten = mogelijke infectie of steen.
de extracellulaire ruimte (milieu) en in het bloedplasma. Het gebeurd via de transportmechanismen
diffusie (passief transport), actief transport via eiwitten en osmose.
Diffusie → gelijke verdeling van moleculen over een bepaalde ruimte via een langzaam natuurkundig
proces. Door een concentratiegradiënt is het doel van diffusie het evenwicht bewaren in de
concentratie van moleculen binnen dit volume. Het is afhankelijk van de temperatuur,
molecuulmassa, afstand en het medium. Dit proces komt vooral voor bij de transport van gassen.
Osmose → dit is een soort zelfde principe als diffusie, echter gaat dit om water in plaats van
moleculen. Water is hier in evenwicht is met zoutgehalte. Water verplaatst zich naar een hoge
concentratie zout. Zout verplaatst zich naar een hoge concentratie water.
Actief transport via transporteiwitten → er is een energie nodig om moleculen te transporteren door
de membraankanaaltjes van cellen. Transporteiwitten binden zich aan moleculen en passeren zo de
celmembranen. Voor wateroplosbare stofjes is dit transport noodzakelijk.
- Primair actief transport: kost energie in de vorm van ATP
- Secundair actief transport: wanneer een ion van hoge naar lage concentratie beweegt komt
er energie vrij, die energie wordt gebruikt voor transport van een stof (uphill transport).
De 2 nieren produceren urine (water, ionen en opgeloste stoffen). Dit stroomt via de urethers naar de
vesica urinaria. Vanaf hier loopt de urine door de urethra naar buiten.
De cortex is de schors van de nier en wordt nog omgeven door een kapsel. Deze bevat medulla, dit is
het binnenste niermerg. Deze bevat gebiedjes die bestaan uit nefronen. De ureters (uitgaande
urineleiders) en vas efferens (aanvoerende bloedvaten) komen samen in het nierbekken.
Nefronen: de functionele eenheid van de nier. De belangrijkste taak is het uitscheiden van de
afvalstoffen ureum, creatinine en urinezuur.
Een nefron bestaat uit:
- Een lichaampje van Malpighii: glomerulus en kapsel van Bowman
- Een tubulus contortus 1 (proximaal)
- De lis van Henle
- Een tubulus contortus 2 (distaal)
, Wanneer bloed via de vas efferens aankomt bij de nefronen gaan ze als eerst naar de glomerulus.
Hier wordt de voorurine geproduceerd. Er wordt water met opgeloste stoffen uit het bloed geperst.
Het kapsel van Bowman is een eencellige epitheellaag om de glomerulus heen waardoor de druk
omhoog gaat in de glomerulus.
Hierna gaat de voorurine door de tubulus contortus 1. Er worden hier grote hoeveelheden water uit
het nefron verwijderd door middel van osmose. Er treed actieve resorptie op van glucose, zouten en
aminozuren.
De overgebleven gemaakte urine gaat naar de lis van Henle, omlaag en omhoog. Hier wordt gebruik
gemaakt van het tegenstroomprincipe. Er worden opgeloste stoffen teruggewonnen en water weer
geresorbeerd.
Het urine gaat naar de tubulus contorus 2. In de urine is er sprake van een Na+ en waterbalans die
filtratie en reabsorptie ondergaan.
Eenmaal in de blaas komt via de urether openingen de urine binnen. Om het urine soepel te
vervoeren is de binnenkant van de blaas glad weefsel. D.m.v. spiertrekkingen verplaatst de urine zich
en beide geslachten hebben interne kringspieren in de urethra. Hierdoor gaat de urine na
samentrekking van de blaas de plasbuis in. De externe kringspier van de urethra gaat over de
urinelozing.
De functies van de nieren
1. Glomerulaire filtratie: bij filtratie forceert de bloeddruk in de glomulaire capillairen water en
opgeloste stoffen door de membranen de kapselholte in. Afhankelijk van osmose.
2. Tubulaire reabsorptie: transporteiwitten transporteren water met opgeloste stoffen door het
tubulaire epitheel heen op basis van diffusie. Beland in peritubulaire ruimte.
3. Tubulaire secretie: dit proces is het omgekeerde van reabsorptie. Secretie = uitscheiding.
De glomerulaire filtratiesnelheid is de hoeveelheid voorurine die per minuut in de nieren wordt
gevormd. Alle factoren die van invloed zijn op de filtratiedruk (bloeddruk) zullen invloed hebben op
de glomerulaire filtratiesnelheid en op de nierfunctie. Hoe meer druk, hoe meer filtratie. Clearance is
een volume dat het plasmavolume dat in 1 uur volledig ‘schoongemaakt’ wordt van stof X aangeeft.
RAAS: hormoon-gereguleerd systeem wat zorgt dat je bloeddruk op peil blijft. Het maakt renine
(eiwit) wat bij de bijnieren terecht komt. Hier wordt er Aldosteron gewonnen d.m.v. secretie. Door dit
hormoon reabsorbeer je meer zout en water terug het bloed in.
ANP: hormoon gemaakt in het hart die bij een te hoge bloeddruk zorgt dat vocht verloren wordt.
Hierdoor raak je meer zout kwijt waardoor de bloeddruk verlaagd.
ADH: hormoon vanuit de hersenen waardoor vasopressine naar de nieren gaat en de nieren meer
water terugresorbeert.
Pathologieën van de nier
Nefrolithiasis: nierstenen bestaan vooral uit zouten. Nieren filteren en concentreren zouten waarna
een te hoge concentratie zout er voor kan zorgen dat het kristaliseert in plaats van oplost. De
klachten van nierstenen ontstaan na een verstopping van de urinewegen. Het veroorzaakt
koliekaanvallen, misselijkheid en braken en de acute klachten zitten vaak aan 1 kant. Je kunt hierbij
helpen door weinig te drinken en buscopan of diclofenac toedienen. Nierstenen kunnen vanzelf
verdwijnen, verguist worden (shockwave) of operatief verwijderd worden (nefrostomie).
Bloedonderzoek: schoon = geen infectie of steen. Erytrocyten = mogelijk steen, cysten, tumoren.
Leukocyten = mogelijke infectie of steen.
