Samenvatting week 1 t/m 4 – Statistiek III
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2 en 3 van Field ............................................................................................................ 3
Artikel van Munafo et al. (2017): Reproduceerbare wetenschap ................................................... 7
Week 2...........................................................................................................................................10
Week 3...........................................................................................................................................18
Opdracht 1 – theorie................................................................................................................... 18
Samenvatting samenvatting voor tentamen ................................................................................. 20
Opdracht 1 – opdracht ............................................................................................................... 21
Opdracht 2 ................................................................................................................................ 23
Belangrijke leerpunten voor je tentamen ..................................................................................... 25
Week 4...........................................................................................................................................26
Samenvatting van de belangrijkste leerpunten voor je tentamen .................................................. 34
Samenvatting van hoorcolleges ................................................................................................... 35
Hoorcollege 1.................................................................................................................................35
Hoorcollege 2 deel 1 .......................................................................................................................41
Hoorcollege 2 deel 2 .......................................................................................................................52
Hoorcollege 3.................................................................................................................................63
Hoorcollege 4.................................................................................................................................74
Literatuur week 1 ......................................................................................................................... 78
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................78
Belangrijke termen ..................................................................................................................... 78
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................91
Belangrijke termen ..................................................................................................................... 91
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................. 100
Belangrijke termen ................................................................................................................... 100
Munafo et al. Problemen in Wetenschappelijk Onderzoek .............................................................. 115
Literatuur week 2 ....................................................................................................................... 118
Hoofdstuk 8 (niet 8.6) ................................................................................................................... 118
Belangrijke begrippen ............................................................................................................... 130
Hoofdstuk 9 (niet 9.13).................................................................................................................. 132
Literatuur week 3 en 4: H11 - Moderatie en interactie-effecten in statistische modellen ............... 161
SPSS ......................................................................................................................................... 181
SPSS Basics:............................................................................................................................ 181
Week 1......................................................................................................................................... 182
Theorie .................................................................................................................................... 182
Univariate regressie ............................................................................................................... 182
Multivariate regressie ............................................................................................................. 182
1
, Analyse van residuen.............................................................................................................. 183
Stappen ................................................................................................................................... 184
Week 2......................................................................................................................................... 186
Stappen ................................................................................................................................... 186
Week 3......................................................................................................................................... 198
Opdracht 2- algemeen .................................................................................................................. 200
Wat is Moderatie? = Moderatie verwijst naar de situatie waarbij de sterkte of richting van de relatie
tussen twee variabelen wordt beïnvloed door een derde variabele, de moderator. ..................... 200
Wat is Mediatie? = Mediatie verwijst naar het proces waarbij de relatie tussen een onafhankelijke
variabele en een afhankelijke variabele wordt verklaard door een mediator................................ 201
Opdracht 2. – specifiek de opdracht .............................................................................................. 202
Week 4......................................................................................................................................... 208
2
,Samenvatting van huiswerkopdrachten (!!)
Week 1
Hoofdstuk 2 en 3 van Field
Betrouwbaarheidsinterval
= als je een experiment 100 keer doet, dan is in 95% van de gevallen het gemiddelde wat je vindt
binnen dit betrouwbaarheidsinterval
Ø Effect van het veranderen van het betrouwbaarheidsinterval
v Wanneer het betrouwbaarheidsinterval wordt verhoogd naar 90%, wordt het interval
groter.
v Dit komt doordat een groter interval meer zekerheid biedt dat de werkelijke waarde
binnen dat interval valt.
Ø 𝐹𝑜𝑟𝑚𝑢𝑙𝑒
v Z* +/- M
v T* +/- M
𝑠
v 𝑀 = 𝜎𝑥̅ =
√𝑛
Ø Regel bij steekproefgrootte (n)
v Als n kleiner is dan 5, gebruik je de z-waarde.
Ø Verschil tussen z- en t-verdeling
v T-verdeling heeft dikkere staarten (tails) bij kleine steekproeven.
= Dit betekent dat de t-verdeling conservatiever is en bredere
betrouwbaarheidsintervallen oplevert dan de z-verdeling.
v Als je niet zeker weet welke te gebruiken, is de t-verdeling veiliger, vooral bij kleine
steekproeven.
1D. Waarom gebruiken we steekproeven?
We kunnen niet altijd gegevens verzamelen van een hele populatie. Daarom gebruiken we
steekproeven als een kleine representatieve subset om conclusies over de populatie te
trekken.
1E. Wat is het gemiddelde en hoe beoordelen we of het representatief is?
Het gemiddelde
= een schatting van de 'typische' score in een dataset. Het is een eenvoudig statistisch model
van het midden van een scoreverdeling.
Hoe weten we of het gemiddelde representatief is?
= De standaarddeviatie (s) en variantie(s2) geven aan hoe goed het gemiddelde de gegevens
vertegenwoordigt. Dit is namelijk een maatstaf voor hoeveel fout er geassocieerd is met het
gemiddelde
Ø Hoe kleiner de standaarddeviatie, hoe nauwkeuriger het gemiddelde de dataset
weerspiegelt.
3
, 1F. Wat is het verschil tussen standaarddeviatie en standaard-error?
Ø Standaard-error is de standaarddeviatie van de steekproefverdeling van een statistiek
Ø Standaarddeviatie
= Geeft aan hoe sterk de individuele observaties in een steekproef variëren ten opzichte
van het steekproefgemiddelde. Geeft iets over de steekproef.
Ø Standaard-error
= Geeft aan hoe goed het steekproefgemiddelde het werkelijke populatiegemiddelde
vertegenwoordigt. Is afhankelijk van de steekproefgrootte, omdat het op basis van een
steekproef iets zegt over de populatie.
Ø Een kleinere standaard-error betekent een betrouwbaarder steekproefgemiddelde.
1G. Hoe bereken je de som van kwadraten, variantie, standaarddeviatie en standaard-error
van gemiddelde?
Begrip Afkorting Formule
Som van kwadraten SS .(𝑥 − 𝑥̅ )$
#
Variantie 𝒔𝟐 ∑(𝑥# − 𝑥̅ )$
𝑛−1
Standaarddeviatie S 6𝑠 $
Standaard-error 9
SE𝒙 𝑠
√𝑛
𝑥# Een score
Gemiddelde 𝑥̅ Alles optellen : N
1H. Wat vertegenwoordigen de som van kwadraten, variantie en standaarddeviatie?
Alle drie zijn spreidingsmaten die aangeven hoe goed het gemiddelde de dataset past.
Ø Som van kwadraten
= De totale variabiliteit, beïnvloed door het aantal datapunten.
Ø
Variantie
= De gemiddelde variabiliteit in gekwadrateerde eenheden.
Ø
Standaarddeviatie
= De spreiding/ gemiddelde variabiliteit omgerekend naar de oorspronkelijke
meeteenheden, waardoor deze makkelijker te interpreteren is en kan worden vergeleken
met het gemiddelde.
1I. Wat is een teststatistiek en wat vertelt deze ons?
Een teststatistiek
= statistiek waarvan we weten hoe vaak verschillende waarden voorkomen
Ø Wordt gebruikt om hypothesen te testen of om vast te stellen of een model een
representatie is van wat er in de populatie gebeurt
4
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2 en 3 van Field ............................................................................................................ 3
Artikel van Munafo et al. (2017): Reproduceerbare wetenschap ................................................... 7
Week 2...........................................................................................................................................10
Week 3...........................................................................................................................................18
Opdracht 1 – theorie................................................................................................................... 18
Samenvatting samenvatting voor tentamen ................................................................................. 20
Opdracht 1 – opdracht ............................................................................................................... 21
Opdracht 2 ................................................................................................................................ 23
Belangrijke leerpunten voor je tentamen ..................................................................................... 25
Week 4...........................................................................................................................................26
Samenvatting van de belangrijkste leerpunten voor je tentamen .................................................. 34
Samenvatting van hoorcolleges ................................................................................................... 35
Hoorcollege 1.................................................................................................................................35
Hoorcollege 2 deel 1 .......................................................................................................................41
Hoorcollege 2 deel 2 .......................................................................................................................52
Hoorcollege 3.................................................................................................................................63
Hoorcollege 4.................................................................................................................................74
Literatuur week 1 ......................................................................................................................... 78
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................78
Belangrijke termen ..................................................................................................................... 78
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................91
Belangrijke termen ..................................................................................................................... 91
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................. 100
Belangrijke termen ................................................................................................................... 100
Munafo et al. Problemen in Wetenschappelijk Onderzoek .............................................................. 115
Literatuur week 2 ....................................................................................................................... 118
Hoofdstuk 8 (niet 8.6) ................................................................................................................... 118
Belangrijke begrippen ............................................................................................................... 130
Hoofdstuk 9 (niet 9.13).................................................................................................................. 132
Literatuur week 3 en 4: H11 - Moderatie en interactie-effecten in statistische modellen ............... 161
SPSS ......................................................................................................................................... 181
SPSS Basics:............................................................................................................................ 181
Week 1......................................................................................................................................... 182
Theorie .................................................................................................................................... 182
Univariate regressie ............................................................................................................... 182
Multivariate regressie ............................................................................................................. 182
1
, Analyse van residuen.............................................................................................................. 183
Stappen ................................................................................................................................... 184
Week 2......................................................................................................................................... 186
Stappen ................................................................................................................................... 186
Week 3......................................................................................................................................... 198
Opdracht 2- algemeen .................................................................................................................. 200
Wat is Moderatie? = Moderatie verwijst naar de situatie waarbij de sterkte of richting van de relatie
tussen twee variabelen wordt beïnvloed door een derde variabele, de moderator. ..................... 200
Wat is Mediatie? = Mediatie verwijst naar het proces waarbij de relatie tussen een onafhankelijke
variabele en een afhankelijke variabele wordt verklaard door een mediator................................ 201
Opdracht 2. – specifiek de opdracht .............................................................................................. 202
Week 4......................................................................................................................................... 208
2
,Samenvatting van huiswerkopdrachten (!!)
Week 1
Hoofdstuk 2 en 3 van Field
Betrouwbaarheidsinterval
= als je een experiment 100 keer doet, dan is in 95% van de gevallen het gemiddelde wat je vindt
binnen dit betrouwbaarheidsinterval
Ø Effect van het veranderen van het betrouwbaarheidsinterval
v Wanneer het betrouwbaarheidsinterval wordt verhoogd naar 90%, wordt het interval
groter.
v Dit komt doordat een groter interval meer zekerheid biedt dat de werkelijke waarde
binnen dat interval valt.
Ø 𝐹𝑜𝑟𝑚𝑢𝑙𝑒
v Z* +/- M
v T* +/- M
𝑠
v 𝑀 = 𝜎𝑥̅ =
√𝑛
Ø Regel bij steekproefgrootte (n)
v Als n kleiner is dan 5, gebruik je de z-waarde.
Ø Verschil tussen z- en t-verdeling
v T-verdeling heeft dikkere staarten (tails) bij kleine steekproeven.
= Dit betekent dat de t-verdeling conservatiever is en bredere
betrouwbaarheidsintervallen oplevert dan de z-verdeling.
v Als je niet zeker weet welke te gebruiken, is de t-verdeling veiliger, vooral bij kleine
steekproeven.
1D. Waarom gebruiken we steekproeven?
We kunnen niet altijd gegevens verzamelen van een hele populatie. Daarom gebruiken we
steekproeven als een kleine representatieve subset om conclusies over de populatie te
trekken.
1E. Wat is het gemiddelde en hoe beoordelen we of het representatief is?
Het gemiddelde
= een schatting van de 'typische' score in een dataset. Het is een eenvoudig statistisch model
van het midden van een scoreverdeling.
Hoe weten we of het gemiddelde representatief is?
= De standaarddeviatie (s) en variantie(s2) geven aan hoe goed het gemiddelde de gegevens
vertegenwoordigt. Dit is namelijk een maatstaf voor hoeveel fout er geassocieerd is met het
gemiddelde
Ø Hoe kleiner de standaarddeviatie, hoe nauwkeuriger het gemiddelde de dataset
weerspiegelt.
3
, 1F. Wat is het verschil tussen standaarddeviatie en standaard-error?
Ø Standaard-error is de standaarddeviatie van de steekproefverdeling van een statistiek
Ø Standaarddeviatie
= Geeft aan hoe sterk de individuele observaties in een steekproef variëren ten opzichte
van het steekproefgemiddelde. Geeft iets over de steekproef.
Ø Standaard-error
= Geeft aan hoe goed het steekproefgemiddelde het werkelijke populatiegemiddelde
vertegenwoordigt. Is afhankelijk van de steekproefgrootte, omdat het op basis van een
steekproef iets zegt over de populatie.
Ø Een kleinere standaard-error betekent een betrouwbaarder steekproefgemiddelde.
1G. Hoe bereken je de som van kwadraten, variantie, standaarddeviatie en standaard-error
van gemiddelde?
Begrip Afkorting Formule
Som van kwadraten SS .(𝑥 − 𝑥̅ )$
#
Variantie 𝒔𝟐 ∑(𝑥# − 𝑥̅ )$
𝑛−1
Standaarddeviatie S 6𝑠 $
Standaard-error 9
SE𝒙 𝑠
√𝑛
𝑥# Een score
Gemiddelde 𝑥̅ Alles optellen : N
1H. Wat vertegenwoordigen de som van kwadraten, variantie en standaarddeviatie?
Alle drie zijn spreidingsmaten die aangeven hoe goed het gemiddelde de dataset past.
Ø Som van kwadraten
= De totale variabiliteit, beïnvloed door het aantal datapunten.
Ø
Variantie
= De gemiddelde variabiliteit in gekwadrateerde eenheden.
Ø
Standaarddeviatie
= De spreiding/ gemiddelde variabiliteit omgerekend naar de oorspronkelijke
meeteenheden, waardoor deze makkelijker te interpreteren is en kan worden vergeleken
met het gemiddelde.
1I. Wat is een teststatistiek en wat vertelt deze ons?
Een teststatistiek
= statistiek waarvan we weten hoe vaak verschillende waarden voorkomen
Ø Wordt gebruikt om hypothesen te testen of om vast te stellen of een model een
representatie is van wat er in de populatie gebeurt
4
