SAMENVATTING
NIEUWSTE GESCHIEDENIS I
A HISTORY OF THE MODERN WORD – R.R. PALMER
& ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS – M. VAN RIESSEN
,Inhoudsopgave
KENMERKENDE ASPECTEN ...................................................................................................................2
HOOFDSTUK 7: §4 – DEMOCRATISCHE REVOLUTIES .......................................................................... 3
CHAPTER TEN: NAPOLEONIC EUROPE ................................................................................................. 3
§51 – THE OVERTHROW OF NAPOLEON: THE CONGRESS OF VIENNA ............................................ 5
HOOFDSTUK 8: §2 – INDUSTRIËLE REVOLUTIE ................................................................................... 6
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848 ................ 6
§ 52 – THE INDUSTRIAL REVOLUTION IN BRITAN ............................................................................ 7
§4 – DE SOCIALE KWESTIE .................................................................................................................11
HOOFDSTUK 8: §1 – IDEOLOGIEËN EN POLITIEKE STROMINGEN ..................................................... 12
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848 ............... 12
§53 – THE ADVENT OF THE ‘’ISMS’’ .................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 8: §3 – DEMOCRATISERING ........................................................................................... 18
§5 – EMANCIPATIEBEWEGINGEN ..................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 8: §6 – MODERN IMPERIALISME.................................................................................. 20
CHAPTER SIXTEEN – EUROPE’S COLONIAL EMPIRES AND BLOBAL DOMINACE 1871-1914 ............ 20
§75 – IMPERIALISM: THE NATURE AND CAUSES ............................................................................. 22
§78 – IMPERIALISM IN ASIA: THE DUTCH, THE BRITISH ADN THE RUSSIANS...............................23
Nieuwste Geschiedenis I
1
,KENMERKENDE ASPECTEN
Tijdvak 7: Tijd van Pruiken en Revoluties – Vroegmoderne tijd van 1700 tot 1800
Kenmerkende aspecten:
18. Rationeel optimisme en ‘’verlicht denken’’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
19. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur op
eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
20. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de
daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het
abolitionisme.
Onder invloed van de vraag naar grondstoffen ontstonden er plantagekoloniën in overzeese gebieden.
In dezelfde periode ontstond onder invloed van de Verlichting discussie over de slavernij. Deze leidde
in de negentiende eeuw tot afschaffing van de slavenhandel (en later tot afschaffing van de slavernij).
21. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over
grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: Burgers en Stoommachines – Moderne tijd van 1800 - 1900
Kenmerkende aspecten:
31. De industriële revolutie die in de westerse landen de basis legde voor een industriële
samenleving.
32. Discussie over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen
aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme.
Nieuwste Geschiedenis I
2
, ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS & A HISTORY OF THE MODERN WORLD
Wat waren de belangrijkste ontwikkelingen in deze tijd?
HOOFDSTUK 7: §4 – DEMOCRATISCHE REVOLUTIES
CHAPTER TEN: NAPOLEONIC EUROPE
NAPLOEN BONNAPARTE
In tegenstelling tot andere generaals kwam Napoleon in Frankrijk uit de Napoleon
derde stand. Hierdoor kreeg hij een goede connectie met het volk
doordat hij wist wat de burgers meemaakten. Daarnaast was hij een
fantastisch strateeg waardoor hij in erg korte tijd de weg naar boven Strateeg
wist te beklimmen. Ook kwam dit doordat Napoleon samen met zijn
leger op het slagveld mee vocht, iets wat hij had gezien vanuit de
oudheid. Dit diende tot respect en de titel van generaal. Respect
Door de onrust in Frankrijk en de verschillende oorlogen, pleegde
Napoleon een staatsgreep. Hij stelde het Triumviraat in, een Triumviraat
regeringsvorm met consuls. Napoleon benoemde zichzelf als eerste Eerste consul
consul waardoor hij nog vrijwel alle macht in handen had over Frankrijk.
Ondertussen gingen de oorlogen door → Napoleon komt overal,
enorm sterke grip over heel Europa.
HET FRANSE KEIZERRIJK
In 1804 wordt Napoleon gekroond tot keizer in Rome. Dit deed hij Eerste keizer in 1000
echter zelf. Op het moment dat de Paus de kroon op zijn hoofd wilde jaar
zetten, pakte Napoleon deze uit zijn handen en zette de kroon zelf op
zijn hoofd. Zijn reputatie was erg hoog waardoor hij dit kon doen.
Napoleon probeerde zich neer te zetten als keizer, de opvolger van de
grote leider uit het oude Rome. De laatste keizer van Europa was Karel
de Grote → 1000 jaar geleden.
Napoleon was succesvol met zijn veroveringen en gebieden. Hij gaat
compleet tegen de verlichting in, maar hij wel een verlicht denker.
Overal waar hij kwam schafte hij de standenmaatschappij af. De derde Afschaffing Standen-
stand, vond het prima dat Napoleon de leiding nam. Voor hen maatschappij
betekende dit namelijk meer gelijkheid en meer kansen. Al werd het
wel een dictatuur. Telkens was er een korte vrede. Waar tegenstanders Veel vrede, weinig
een kans hadden probeerde e die te pakken om Napoleon te verslaan. oorlog, diplomatiek
Napoleon probeert heel diplomatiek te zijn, door verdragen. Hij wil zo
min mogelijk oorlog voeren. Veel coalitieoorlogen, geen één land heeft Coalitieoorlogen
zelf geprobeerd om Frankrijk te verslaan.
HET FRANSE KEIZERRIJK EN BONDGENOTEN
Er is een gebrekkige samenwerking tussen Europese staten in het
voordeel van Napoleon. Oostenrijk verloor België met invloed van
Italië, de Dalmatische kust invloed van Duitse gebieden (opheffing Opheffing Heilig
Heilig Roomse Rijk) → Rijnbond onder invloed van Frankrijk. Roomse rijk
Rusland verloor de invloed van Polen. Pruisen het militaire
meesterwerk van Frederik de Grote, wordt volledig verslagen. Het
verloor grote gebieden aan Polen. De Britten vochten constant door, Napoleon in oorlog
veel subsidies en enorme vloot. De grootste oorlogsvloot er wereld. met de Britten
Napoleon vond dit helemaal niks.
HET KEIZERRIJK EN CLIËNTSTATEN
In afhankelijke gebieden Napoleontische wetgeving ingevoerd.
Napoleon was een groots staats man. Het feodalisme wordt afgeschaft
en hier kwam een liberaal systeem voor terug → gelijkheid voor de wet.
Nieuwste Geschiedenis I
3
, Grondwet en wetboeken → rechtstaat (maar geen inspraak). Napoleon Afschaffing
was toch de alleenheerser en hij bepaalde wat er ging gebeuren. feodalisme →
De kerk en staat gingen scheiden. Er ontstond tolerantie, een Liberaal
revolutionaire beweging. Men mag geloven wat ze willen. De Gildes
worden afgeschaft, er is ruimte voor vrije beroepen/vrijhandel.
Belasting gerationaliseerd → het systeem wordt eerlijk. Wat men kon Afschaffing Gildes
betalen gingen ze betalen, niet alles op de laagste stand. De Adel wordt
afgeschaft waardoor deze mensen ook moeten betalen.
De adel bleef echter wel grootgrondbezitters in Oost-Europa. Geen invloed Adel,
Veranderingen niet toegespitst op regionale situaties. Code Napoleon, Alleen
alles is voor iedereen het zelfde. grondbezitters
Verlichtdenkers, universele gedachte. Hij wilde makkelijk en snel Code Napoleon
soldaten kunnen optrommelen. Hij moest weten waar alle mensen
woonden en hoeveel mensen er in een dorp of stad woonden en waar.
Straatnamen en nummers werden ingevoerd voor het makkelijk
opzoeken van mensen. Een dienstplicht die eerlijk was doormiddel van
loting.
CONTINENTAAL SYSTEEM
Napoleon verbied alle bondgenoten en plekken waar hij de baas is Verboden handel
handel te doen met Engeland, dit op geen enkele manier. Europese met Engeland
vasteland afgesloten voor Britse goederen.
Neurale schepen in Britse havens worden beschouwd als vijand. Heel
praktisch zodat de handel niet zwarte handel werd. Het doel was om de
Britse economie te verstikken, het afsnijden van de markten.
Opzetten Europese markt, echter slechte wetten en vervoer
produceten werden verhinderd. Er vond wel veel smokkel plaats. Als
gevolg verplaatsen de Britten hun handel. Op papier was het dus een
goed plan om de Britten uit te schakelen, in de werkelijkheid werkte
het dus niet.
PRUISEN
In 1806 werd Pruisen verpletterd verslagen bij Jena en Aurstadt. Lessen
van de Fransen, betrek burgers bij de staat: bestuur, leger, afschaffing
feodalisme.
HET EINDE VAN NAPOLEON
Napoleon en de tsaar van Rusland hadden een deal gesloten. Ze waren
een soort vrienden. Er komst een verbreking van die vriendschap Rusland handelt met
doordat Rusland met Engeland handelt. Napoleon voelt zich verraden. Engeland
Met het grootste leger ooit van Frankrijk rond de 700.000 man viel
Napoleon Rusland binnen. Rusland vocht slim terug door te schieten, Oorlog met Rusland
weg te rennen en alles in de fik te steken. Hierdoor werd het een soort
pick me spelletje en putte de Russen de Fransen erg uit. Na verloop
van tijd was het moeilijk al zijn soldaten te voeden.
Zo trokken de Russen steeds verder terug het land in en lokte de
Fransen uit. Napoleon veroverd de stad Moskou in 1813. Alles in Moskou veroverd in
Moskou was verdwenen. Je zou zeggen dat hij Rusland had 1813
binnengevallen en Moskou zou veroveren hij had gewonnen. Dit was
echter niet geval.
Heel Moskou was leeg, Napoleon kwam in een soort spookstad
terecht. Hij wacht op bericht van de tsaar dat hij had gewonnen om te
onderhandelen. Even later staken Russische soldaten Moskou
Nieuwste Geschiedenis I
4
, compleet in de fik. De Russische winter breekt aan, de winterjas was Russische winter
niet bij de Fransen. Napoleon besluit terug te trekken richting Frankrijk.
Op de weg terug werden de Fransen continu beschoten door de
Russen. Napoleon komt met maar 25.000 man terug. De verhalen
komen terug in Frankrijk. Na de slag bij Leipzig wordt Napoleon Slag bij Leipzig
definitief verslagen. Hij wordt verbannen, maar houd wel zijn adellijke
titels. Napoleon wordt verbannen naar Elba. Verbannen naar Elba
In 1814 ontsnapt Napoleon. Hij verzameld zijn oude soldaten terug door Napoleon ontsnapt
zijn reputatie. Hoe hij dit voor elkaar heeft gekregen was simpelweg in 1814
door te praten. Een enorme strateeg. Na de vergadering van Wenen Ontstaan leger →
ontstond er een leger in Nederland om Napoleon te verslaan. Napoleon verslaan
Napoleon hoorde dit en ging razendsnel naar het noorden om de losse
legers te verslaan.
In 1815 ontmoeten de legers elkaar in Waterloo. Napoleon komt daar 1815 slag bij
aan en ziet dat de Britten de hoge grond hebben. Voorgaand zou hij dit Waterloo
deze keuze niet hebben gemaakt om aan te vallen doordat het
grondgebied niet in het voordeel lag van Napoleon. Hier tegenover
stond dat als hij zich zou terug trekken hij zonder twijfel werd
verslagen, dus Napoleon valt aan.
Het zit hem niet mee. Het veld is erg nat waardoor de kanonnen en de
paarden niet gebruikt konden worden wat Napoleon altijd deed. De
Engelsen schoten de Fransen aan gort. Napoleon wordt verslagen, Verbannen naar Sint
maar hij wordt niet vermoord. Hij wordt verbannen naar Sint Helena. Helena
Hier overlijd hij in 1821. 1821 → Napoleon
overlijd
De periode die hierna komt heet de Restauratie. Alles wat Napoleon De Restauratie
heeft gedaan wordt teruggedraaid. De koningen komen weer aan de
macht, alles moet terug naar het oude. Nederland wordt hierdoor een
monarchie.
Het congres van Wenen → besluiten door grote en kleine machten hoe Het congres van
Europa eruit gaat zien. Het verenigde koninkrijk der Nederlanden werd Wenen
gesticht.
§51 – THE OVERTHROW OF NAPOLEON: THE CONGRESS OF VIENNA
NAPOLEON ZIJN GREEP OP EUROPA (1811) Volgens Palmer:
In 1811 domineerde Napoleon Bonaparte vrijwel heel Europa, met
uitzondering van de brandhaarden op het Iberisch schiereiland en langs
de Donau. Zijn ambitie om het Continentaal Stelsel te handhaven, dat Continentaal Stelsel
bedoeld was om Groot Brittannië economisch te isoleren, faalde echter
jammerlijk. Terwijl Napoleon zijn greep op het Europese continent
verstevigde, wist Groot Brittannië juist haar economie te versterken,
vrijwel ongehinderd door het Continentaal Stelsel.
OPKOMST VAN ANIT-NAPOLEON COALITIE
Tegen Napoleon begon zich een machtige coalitie te vormen, geleid Machtige coalitie
door tsaar Alexander I van Rusland. De tsaar, reeds ontevreden over
zijn alliantie met Frankrijk, kreeg steun van grootgrondbezitters die
verlangden naar herstel van vrijhandel met Engeland, en van 'émigrés'
Nieuwste Geschiedenis I
5
, uit verschillende Europese landen die Napoleon zijn heerschappij
afwezen.
DE FATALE RUCHSSISCHE VELDTOCHT (1812)
Het keerpunt kwam in 1812, toen Napoleon besloot Rusland binnen te
vallen met zijn geduchte 'Grande Armée'. Zijn strategie om een snelle
en beslissende overwinning te behalen mislukte jammerlijk. Het
Russische leger vermeed confrontaties en voerde een tactiek van
verschroeide aarde uit, wat Napoleons troepen uitputte en verzwakte.
De slag bij Borodino eindigde weliswaar in een kostbare overwinning De slag bij Borodino
voor Napoleon, maar tegen een enorme menselijke tol.
DE TERUGTOCHT EN GROTE VERLIEZEN
Na de inname van Moskou, die grotendeels door brand werd verwoest,
begon Napoleon's terugtocht een ware nachtmerrie te worden. Een
vroege, strenge winter maakte de situatie voor zijn troepen nog erger.
Hongersnood, bevriezing en continue Russische aanvallen decimeerden Gedwongen terug te
de eens zo machtige 'Grande Armée'. Deze nederlaag verenigde de keren naar Frankrijk
Europese mogendheden tegen Napoleon en dwong hem terug te
trekken naar Frankrijk.
HET CONGRES VAN WENEN (1814-1815) EN DE RESTAURATIE
Het Congres van Wenen markeerde het einde van Napoleons Einde Napoleons
heerschappij en een herordening van Europa. De geallieerde machten heersappij
streefden naar het herstel van oude monarchieën en de stabiliteit van
Europa na de chaos van de Napoleontische oorlogen. De Quadruple De Quadruple
Alliantie werd gesmeed om Frankrijk in bedwang te houden en een Alliantie
balans van macht te handhaven.
CONCLUSIE ER ERVEN VAN VREDE
Hoewel de Vrede van Wenen een einde maakte aan de onmiddellijke
politieke en militaire onrust in Europa, zou de erfenis van de Franse
Revolutie en de Napoleontische oorlogen een blijvende impact hebben.
Ideeën over mensenrechten, democratie en nationalisme verspreidden
zich, terwijl Europa zich herstelde en opnieuw vormgaf na de
turbulente jaren onder Napoleon Bonaparte.
ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS & A HISTORY OF THE MODERN WORLD
Wat waren de belangrijkste ontwikkelingen in deze tijd?
HOOFDSTUK 8: §2 – INDUSTRIËLE REVOLUTIE
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848
DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE
De industriële revolutie is een snelle omgang in de samenleving van Industriële Revolutie
landbouw en nijverheid naar industrie.
Engeland werd het centrum van de industriële revolutie doormiddel Engeland centrum
van de grote handel in de textiel en bevolkingsgroei. Er is een grote revolutie → textiel
groep mensen om dit voor elkaar te krijgen. en bevolkingsgroei
De industriële revolutie begon als een agrarische revolutie. Om een
grote stad te worden met fabrieken moesten er eerst genoeg middelen
Nieuwste Geschiedenis I
6
, zijn om dit voor elkaar te krijgen, daarom begint het met een
agrarische revolutie: Agrarische revolutie
Enclosure → proces van omheining en ontginning (velden vruchtbaar Enclosure
maken), van keuterboertjes en gemeenschapsgrond naar grote
boerderijen.
Mensen gaan hun land afbakenen, meer handel, grotere Land afbakenen
grondbezitters, grotere boerderijen. Dit spoorde aan tot het gebruiken Minder boeren
van werktuigen. Hier is weer het gevolg van productie toename en nodig → men ging
bevolkingstoename. Er zijn minder boeren nodig → men trok richting naar de steden
de steden, de kleine zelfstandige boeren konden niet meer tegen de
revolutie op.
De industriële revolutie begint door de textielindustrie. Dit evalueert Begonnen door
erg snel. Er ontstond meer productie en er was meer geld. Er was textielindustrie
sprake van bottlenecks (uitvindingen). Bottlenecks
De victoriaanse tijd breekt aan in Engeland. Een periode van enorme Victoriaanse tijd
bloei in het Britse wereldrijk, wat later wordt overgenomen door
andere rijken. Er ontstaan nieuwe sociaaleconomische groepen/klassen
met grote ongelijkheden. Daarnaast ontstaan er nieuwe ideologieën en
politieke stromingen, de zogenaamde ismen → aandacht voor
verbetering ziekte bestrijd. Kapitalisme kent zijn hoogtij.
Waarom Engeland? Overgang landbouw naar grote fabrieken. Veel Waarom Engeland?
grondstoffen aanwezig, textiel etc. Ze hadden goede koloniën om dit
voor elkaar te krijgen → macht, invleod en stabiliteit.
BELANGRIJKE PERSONEN
Thomas Malthus → Essay on the principe of population. Hij maakte een Thomas Malthus
stuk over d egorie van de mensen die erg explosief was in tegenstelling
dat voedselproductie lineair bewoog.
Richard Arikwright → Vond het waterframe uit. Spinmachine Richard Arikwright
aangedreven door een waterrad. Eén waterframe kon 200
spinnenwielen aandraaien. Gevolg → Fabrieken ontstaan aan het water
en huisnijverheid verdwijnt.
James Watt → Betrokken bij de opkomst van stoommachines. Hij was James Watt
niet de uitvinder, maar zette de stoommachine in om spinnenmachines
aan te draaien waardoor er ook fabrieken ontstonden in de steden.
TRANSSPORT REVOLUTIE
Eind 18e eeuw lieten ondernemers in het hele land kanalen graven. Er Kanalen
ontstond een dicht netwerk van vaarwegen. Hierdoor konden de
productie de fabrieken verlaten om te verhalen.
De stoomlocomotief komt op in 1830. De eerste spoorlijn werd gelegd Stoomlocomotief
tussen Manchester en Liverpool. Twintig jaar later werden de 1830 → handel
belangrijkste steden verbonden.
§ 52 – THE INDUSTRIAL REVOLUTION IN BRITAN
Tussen 1780 en 1815 vonden twee belangrijke revoluties plaats in Volgens Palmer:
Europa. Naast de politieke omwenteling van de Franse Revolutie was er
Nieuwste Geschiedenis I
7
, ook een economische Industriële Revolutie gaande, die gericht was op 1780 en 1815
het creëren van rijkdom, verbeterde fabricagetechnieken, het efficiënt belangrijke revolutie
benutten van natuurlijke hulpbronnen, kapitaalgeneratie en de
distributie van goederen. Terwijl politieke vernieuwingen op het
continent achterbleven, stond Engeland juist voorop in industriële
ontwikkeling. Hoewel deze revoluties ogenschijnlijk onafhankelijk
plaatsvonden, zijn ze nauw met elkaar verbonden.
Met de overwinning op Napoleon leek ook de Franse Revolutie en het
Europese conservatisme verslagen te zijn door de 'reactie'. Echter, de Europese
voortgang van de industriële ontwikkeling, aangeduid als 'vooruitgang', conservatisme
die eerst in Engeland begon en zich over het continent verspreidde,
werkte juist tegen politiek conservatisme. Vooruitgang bleek sterker
dan reactie.
De industriële samenlevingen die ontstonden in Europa en de
Verenigde Staten waren gebaseerd op een kapitalistisch systeem, dat
al sinds de late Middeleeuwen evolueerde. Dit systeem onderscheidt Kapitalistisch
zich van niet-kapitalistische samenlevingen, zoals duidelijk werd in 20e- systeem
eeuws Rusland, door wie het kapitaal beheerst wordt. In Europa werd
particulier bezit beschermd door rechtszekerheid, wat gezien werd als
essentieel voor persoonlijke onafhankelijkheid en politieke vrijheid.
Deze traditie van kapitalistisch ondernemerschap ontbrak in niet-
Westerse landen, waar de staat vaak de rol van innovatie, planning,
besluitvorming en controle op zich nam, wat hun industrialisatie anders
vormgaf.
THE AGRICULTURAL REVOLUTION IN BRITAIN Volgens Palmer
De Industriële Revolutie: Van Handkracht naar Machines
Tot het einde van de 18e eeuw werd werk voornamelijk verricht met Industriële Revolutie
handwerktuigen en spierkracht, aangevuld met natuurlijke
energiebronnen zoals water en wind. Vanaf dat moment begon men
steeds meer gebruik te maken van machines die aangedreven werden
door stoom, fossiele brandstoffen en elektriciteit. Deze overgang, die
de kern vormt van de Industriële Revolutie, vond vooral in de halve
eeuw na 1780 in Groot-Brittannië plaats.
Prikkels voor Verandering Kapitalisme
De overgang naar machines vereiste sterke prikkels voor zowel Engeland
arbeiders als kapitaalbezitters om de risico's van deze revolutionaire
ontwikkeling aan te gaan. In tegenstelling tot dwang door de staat,
zoals in sommige andere landen, kende het 18e-eeuwse Engeland een
hoge mate van sociale mobiliteit. Dit maakte de noodzakelijke
verplaatsing van arbeid en kapitaal mogelijk en stimuleerde de
industriële groei.
De Engelse Revolutie en de Transformatie van de Landbouw Transformatie
De Engelse Revolutie van 1688 gaf landeigenaren controle over het landbouw
parlement en de regering, wat leidde tot een grondige transformatie
van de landbouw. Veel landeigenaren begonnen te experimenteren
met nieuwe methoden om hun opbrengsten te verhogen. Om deze
verbeteringen door te voeren, hadden grootgrondbezitters volledige
zeggenschap over hun land nodig, zonder belemmering van oude
systemen zoals gemeenschappelijke landerijen.
Nieuwste Geschiedenis I
8
, Enclosure Acts en Landconcentratie
De gemeenschappelijke rechten van dorpsbewoners, vastgelegd in het Enclosure
gewoonterecht, konden alleen door parlementaire wetgeving worden Groei van het land
aangepast. Hierdoor werden honderden 'enclosure acts' aangenomen, doormiddel van
waardoor veel kleine landeigenaren werden uitgekocht. Dit leidde tot omkoping
een concentratie van landbezit bij een kleine groep rijke
grootgrondbezitters in Engeland, meer dan ergens anders in Europa.
Verhoogde Productiviteit en Sociale Mobiliteit
Dit resulteerde in een forse stijging van de landbouwproductiviteit, Sociale Mobiliteit
waardoor een kleiner percentage van de bevolking steeds grotere
voedselproducties kon realiseren. Steeds meer plattelandsbewoners
werden loontrekkers, werkend voor boeren of in de stad als spinners
en wevers. De werkende klasse werd mobieler, migrerend naar waar
werk en betere lonen waren. In tegenstelling, bleven landarbeiders op
het continent vaak gebonden aan hun land, als horigen in Oost-Europa
of als kleine eigenaren of pachters in Frankrijk.
INDUSTRIALISM IN BRITAIN: INCENTIVES AND INVENTIONS Volgens Palmer:
De Agrarische en Industriële Revoluties in Groot-Brittannië
Terwijl de Agrarische Revolutie voortschreed, veroverden de Britten de Agrarische revolutie
heerschappij ter zee en bouwden ze een koloniaal rijk en een enorme
koopvaardijvloot op, met afzetmarkten over heel Europa en Amerika.
De productie kon echter de vraag niet bijhouden, met name voor
wollen stoffen en potentiële katoenfabrieken. Het benodigde kapitaal
voor uitbreiding was in het rijke Engeland aanwezig.
Technologische Innovaties en de Textielindustrie Technologische
In de 18e eeuw brachten een reeks succesvolle uitvindingen in de innovaties
textielindustrie aanzienlijke verbeteringen in het productieproces. De
introductie van de stoommachine om spinnenwielen aan te drijven,
voltooide deze ontwikkeling, waardoor spinnen en weven steeds meer
in fabrieken plaatsvond. Dit leidde tot een tekort aan ruwe katoen, wat
werd opgelost door de uitvinding van een machine in de Verenigde
Staten die het verwijderen van katoenzaadjes versnelde, wat de
katoenproductie sterk opvoerde.
De Overschakeling naar Kolen en de Stoommachine Stoommachine
Rond 1700 ontstond er in Engeland een schaarste aan hout, wat leidde
tot een overschakeling naar kolen voor de ijzersmelterijen. De grotere
kolenproductie werd mogelijk door de uitvinding van de
stoommachine, die werd ingezet om water uit diepe mijnschachten te
pompen. James Watt verbeterde de stoommachine vanaf 1763,
waardoor deze voor veel toepassingen geschikt werd. Vanaf 1800
werden stoommachines gebruikt om schepen aan te drijven en in 1829
reed George Stephenson's Rocket, de eerste betrouwbare locomotief,
wat het tijdperk van de spoorwegbouw inluidde.
De Langzame Omvang van Veranderingen Verandering
Hoewel de veranderingen door de Industriële Revolutie ingrijpend
waren, werkten in de jaren dertig van de 19e eeuw nog slechts een
klein deel van de arbeiders in fabrieken. Desondanks werd de
Nieuwste Geschiedenis I
9
NIEUWSTE GESCHIEDENIS I
A HISTORY OF THE MODERN WORD – R.R. PALMER
& ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS – M. VAN RIESSEN
,Inhoudsopgave
KENMERKENDE ASPECTEN ...................................................................................................................2
HOOFDSTUK 7: §4 – DEMOCRATISCHE REVOLUTIES .......................................................................... 3
CHAPTER TEN: NAPOLEONIC EUROPE ................................................................................................. 3
§51 – THE OVERTHROW OF NAPOLEON: THE CONGRESS OF VIENNA ............................................ 5
HOOFDSTUK 8: §2 – INDUSTRIËLE REVOLUTIE ................................................................................... 6
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848 ................ 6
§ 52 – THE INDUSTRIAL REVOLUTION IN BRITAN ............................................................................ 7
§4 – DE SOCIALE KWESTIE .................................................................................................................11
HOOFDSTUK 8: §1 – IDEOLOGIEËN EN POLITIEKE STROMINGEN ..................................................... 12
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848 ............... 12
§53 – THE ADVENT OF THE ‘’ISMS’’ .................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 8: §3 – DEMOCRATISERING ........................................................................................... 18
§5 – EMANCIPATIEBEWEGINGEN ..................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 8: §6 – MODERN IMPERIALISME.................................................................................. 20
CHAPTER SIXTEEN – EUROPE’S COLONIAL EMPIRES AND BLOBAL DOMINACE 1871-1914 ............ 20
§75 – IMPERIALISM: THE NATURE AND CAUSES ............................................................................. 22
§78 – IMPERIALISM IN ASIA: THE DUTCH, THE BRITISH ADN THE RUSSIANS...............................23
Nieuwste Geschiedenis I
1
,KENMERKENDE ASPECTEN
Tijdvak 7: Tijd van Pruiken en Revoluties – Vroegmoderne tijd van 1700 tot 1800
Kenmerkende aspecten:
18. Rationeel optimisme en ‘’verlicht denken’’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
19. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur op
eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
20. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de
daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het
abolitionisme.
Onder invloed van de vraag naar grondstoffen ontstonden er plantagekoloniën in overzeese gebieden.
In dezelfde periode ontstond onder invloed van de Verlichting discussie over de slavernij. Deze leidde
in de negentiende eeuw tot afschaffing van de slavenhandel (en later tot afschaffing van de slavernij).
21. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over
grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: Burgers en Stoommachines – Moderne tijd van 1800 - 1900
Kenmerkende aspecten:
31. De industriële revolutie die in de westerse landen de basis legde voor een industriële
samenleving.
32. Discussie over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen
aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme.
Nieuwste Geschiedenis I
2
, ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS & A HISTORY OF THE MODERN WORLD
Wat waren de belangrijkste ontwikkelingen in deze tijd?
HOOFDSTUK 7: §4 – DEMOCRATISCHE REVOLUTIES
CHAPTER TEN: NAPOLEONIC EUROPE
NAPLOEN BONNAPARTE
In tegenstelling tot andere generaals kwam Napoleon in Frankrijk uit de Napoleon
derde stand. Hierdoor kreeg hij een goede connectie met het volk
doordat hij wist wat de burgers meemaakten. Daarnaast was hij een
fantastisch strateeg waardoor hij in erg korte tijd de weg naar boven Strateeg
wist te beklimmen. Ook kwam dit doordat Napoleon samen met zijn
leger op het slagveld mee vocht, iets wat hij had gezien vanuit de
oudheid. Dit diende tot respect en de titel van generaal. Respect
Door de onrust in Frankrijk en de verschillende oorlogen, pleegde
Napoleon een staatsgreep. Hij stelde het Triumviraat in, een Triumviraat
regeringsvorm met consuls. Napoleon benoemde zichzelf als eerste Eerste consul
consul waardoor hij nog vrijwel alle macht in handen had over Frankrijk.
Ondertussen gingen de oorlogen door → Napoleon komt overal,
enorm sterke grip over heel Europa.
HET FRANSE KEIZERRIJK
In 1804 wordt Napoleon gekroond tot keizer in Rome. Dit deed hij Eerste keizer in 1000
echter zelf. Op het moment dat de Paus de kroon op zijn hoofd wilde jaar
zetten, pakte Napoleon deze uit zijn handen en zette de kroon zelf op
zijn hoofd. Zijn reputatie was erg hoog waardoor hij dit kon doen.
Napoleon probeerde zich neer te zetten als keizer, de opvolger van de
grote leider uit het oude Rome. De laatste keizer van Europa was Karel
de Grote → 1000 jaar geleden.
Napoleon was succesvol met zijn veroveringen en gebieden. Hij gaat
compleet tegen de verlichting in, maar hij wel een verlicht denker.
Overal waar hij kwam schafte hij de standenmaatschappij af. De derde Afschaffing Standen-
stand, vond het prima dat Napoleon de leiding nam. Voor hen maatschappij
betekende dit namelijk meer gelijkheid en meer kansen. Al werd het
wel een dictatuur. Telkens was er een korte vrede. Waar tegenstanders Veel vrede, weinig
een kans hadden probeerde e die te pakken om Napoleon te verslaan. oorlog, diplomatiek
Napoleon probeert heel diplomatiek te zijn, door verdragen. Hij wil zo
min mogelijk oorlog voeren. Veel coalitieoorlogen, geen één land heeft Coalitieoorlogen
zelf geprobeerd om Frankrijk te verslaan.
HET FRANSE KEIZERRIJK EN BONDGENOTEN
Er is een gebrekkige samenwerking tussen Europese staten in het
voordeel van Napoleon. Oostenrijk verloor België met invloed van
Italië, de Dalmatische kust invloed van Duitse gebieden (opheffing Opheffing Heilig
Heilig Roomse Rijk) → Rijnbond onder invloed van Frankrijk. Roomse rijk
Rusland verloor de invloed van Polen. Pruisen het militaire
meesterwerk van Frederik de Grote, wordt volledig verslagen. Het
verloor grote gebieden aan Polen. De Britten vochten constant door, Napoleon in oorlog
veel subsidies en enorme vloot. De grootste oorlogsvloot er wereld. met de Britten
Napoleon vond dit helemaal niks.
HET KEIZERRIJK EN CLIËNTSTATEN
In afhankelijke gebieden Napoleontische wetgeving ingevoerd.
Napoleon was een groots staats man. Het feodalisme wordt afgeschaft
en hier kwam een liberaal systeem voor terug → gelijkheid voor de wet.
Nieuwste Geschiedenis I
3
, Grondwet en wetboeken → rechtstaat (maar geen inspraak). Napoleon Afschaffing
was toch de alleenheerser en hij bepaalde wat er ging gebeuren. feodalisme →
De kerk en staat gingen scheiden. Er ontstond tolerantie, een Liberaal
revolutionaire beweging. Men mag geloven wat ze willen. De Gildes
worden afgeschaft, er is ruimte voor vrije beroepen/vrijhandel.
Belasting gerationaliseerd → het systeem wordt eerlijk. Wat men kon Afschaffing Gildes
betalen gingen ze betalen, niet alles op de laagste stand. De Adel wordt
afgeschaft waardoor deze mensen ook moeten betalen.
De adel bleef echter wel grootgrondbezitters in Oost-Europa. Geen invloed Adel,
Veranderingen niet toegespitst op regionale situaties. Code Napoleon, Alleen
alles is voor iedereen het zelfde. grondbezitters
Verlichtdenkers, universele gedachte. Hij wilde makkelijk en snel Code Napoleon
soldaten kunnen optrommelen. Hij moest weten waar alle mensen
woonden en hoeveel mensen er in een dorp of stad woonden en waar.
Straatnamen en nummers werden ingevoerd voor het makkelijk
opzoeken van mensen. Een dienstplicht die eerlijk was doormiddel van
loting.
CONTINENTAAL SYSTEEM
Napoleon verbied alle bondgenoten en plekken waar hij de baas is Verboden handel
handel te doen met Engeland, dit op geen enkele manier. Europese met Engeland
vasteland afgesloten voor Britse goederen.
Neurale schepen in Britse havens worden beschouwd als vijand. Heel
praktisch zodat de handel niet zwarte handel werd. Het doel was om de
Britse economie te verstikken, het afsnijden van de markten.
Opzetten Europese markt, echter slechte wetten en vervoer
produceten werden verhinderd. Er vond wel veel smokkel plaats. Als
gevolg verplaatsen de Britten hun handel. Op papier was het dus een
goed plan om de Britten uit te schakelen, in de werkelijkheid werkte
het dus niet.
PRUISEN
In 1806 werd Pruisen verpletterd verslagen bij Jena en Aurstadt. Lessen
van de Fransen, betrek burgers bij de staat: bestuur, leger, afschaffing
feodalisme.
HET EINDE VAN NAPOLEON
Napoleon en de tsaar van Rusland hadden een deal gesloten. Ze waren
een soort vrienden. Er komst een verbreking van die vriendschap Rusland handelt met
doordat Rusland met Engeland handelt. Napoleon voelt zich verraden. Engeland
Met het grootste leger ooit van Frankrijk rond de 700.000 man viel
Napoleon Rusland binnen. Rusland vocht slim terug door te schieten, Oorlog met Rusland
weg te rennen en alles in de fik te steken. Hierdoor werd het een soort
pick me spelletje en putte de Russen de Fransen erg uit. Na verloop
van tijd was het moeilijk al zijn soldaten te voeden.
Zo trokken de Russen steeds verder terug het land in en lokte de
Fransen uit. Napoleon veroverd de stad Moskou in 1813. Alles in Moskou veroverd in
Moskou was verdwenen. Je zou zeggen dat hij Rusland had 1813
binnengevallen en Moskou zou veroveren hij had gewonnen. Dit was
echter niet geval.
Heel Moskou was leeg, Napoleon kwam in een soort spookstad
terecht. Hij wacht op bericht van de tsaar dat hij had gewonnen om te
onderhandelen. Even later staken Russische soldaten Moskou
Nieuwste Geschiedenis I
4
, compleet in de fik. De Russische winter breekt aan, de winterjas was Russische winter
niet bij de Fransen. Napoleon besluit terug te trekken richting Frankrijk.
Op de weg terug werden de Fransen continu beschoten door de
Russen. Napoleon komt met maar 25.000 man terug. De verhalen
komen terug in Frankrijk. Na de slag bij Leipzig wordt Napoleon Slag bij Leipzig
definitief verslagen. Hij wordt verbannen, maar houd wel zijn adellijke
titels. Napoleon wordt verbannen naar Elba. Verbannen naar Elba
In 1814 ontsnapt Napoleon. Hij verzameld zijn oude soldaten terug door Napoleon ontsnapt
zijn reputatie. Hoe hij dit voor elkaar heeft gekregen was simpelweg in 1814
door te praten. Een enorme strateeg. Na de vergadering van Wenen Ontstaan leger →
ontstond er een leger in Nederland om Napoleon te verslaan. Napoleon verslaan
Napoleon hoorde dit en ging razendsnel naar het noorden om de losse
legers te verslaan.
In 1815 ontmoeten de legers elkaar in Waterloo. Napoleon komt daar 1815 slag bij
aan en ziet dat de Britten de hoge grond hebben. Voorgaand zou hij dit Waterloo
deze keuze niet hebben gemaakt om aan te vallen doordat het
grondgebied niet in het voordeel lag van Napoleon. Hier tegenover
stond dat als hij zich zou terug trekken hij zonder twijfel werd
verslagen, dus Napoleon valt aan.
Het zit hem niet mee. Het veld is erg nat waardoor de kanonnen en de
paarden niet gebruikt konden worden wat Napoleon altijd deed. De
Engelsen schoten de Fransen aan gort. Napoleon wordt verslagen, Verbannen naar Sint
maar hij wordt niet vermoord. Hij wordt verbannen naar Sint Helena. Helena
Hier overlijd hij in 1821. 1821 → Napoleon
overlijd
De periode die hierna komt heet de Restauratie. Alles wat Napoleon De Restauratie
heeft gedaan wordt teruggedraaid. De koningen komen weer aan de
macht, alles moet terug naar het oude. Nederland wordt hierdoor een
monarchie.
Het congres van Wenen → besluiten door grote en kleine machten hoe Het congres van
Europa eruit gaat zien. Het verenigde koninkrijk der Nederlanden werd Wenen
gesticht.
§51 – THE OVERTHROW OF NAPOLEON: THE CONGRESS OF VIENNA
NAPOLEON ZIJN GREEP OP EUROPA (1811) Volgens Palmer:
In 1811 domineerde Napoleon Bonaparte vrijwel heel Europa, met
uitzondering van de brandhaarden op het Iberisch schiereiland en langs
de Donau. Zijn ambitie om het Continentaal Stelsel te handhaven, dat Continentaal Stelsel
bedoeld was om Groot Brittannië economisch te isoleren, faalde echter
jammerlijk. Terwijl Napoleon zijn greep op het Europese continent
verstevigde, wist Groot Brittannië juist haar economie te versterken,
vrijwel ongehinderd door het Continentaal Stelsel.
OPKOMST VAN ANIT-NAPOLEON COALITIE
Tegen Napoleon begon zich een machtige coalitie te vormen, geleid Machtige coalitie
door tsaar Alexander I van Rusland. De tsaar, reeds ontevreden over
zijn alliantie met Frankrijk, kreeg steun van grootgrondbezitters die
verlangden naar herstel van vrijhandel met Engeland, en van 'émigrés'
Nieuwste Geschiedenis I
5
, uit verschillende Europese landen die Napoleon zijn heerschappij
afwezen.
DE FATALE RUCHSSISCHE VELDTOCHT (1812)
Het keerpunt kwam in 1812, toen Napoleon besloot Rusland binnen te
vallen met zijn geduchte 'Grande Armée'. Zijn strategie om een snelle
en beslissende overwinning te behalen mislukte jammerlijk. Het
Russische leger vermeed confrontaties en voerde een tactiek van
verschroeide aarde uit, wat Napoleons troepen uitputte en verzwakte.
De slag bij Borodino eindigde weliswaar in een kostbare overwinning De slag bij Borodino
voor Napoleon, maar tegen een enorme menselijke tol.
DE TERUGTOCHT EN GROTE VERLIEZEN
Na de inname van Moskou, die grotendeels door brand werd verwoest,
begon Napoleon's terugtocht een ware nachtmerrie te worden. Een
vroege, strenge winter maakte de situatie voor zijn troepen nog erger.
Hongersnood, bevriezing en continue Russische aanvallen decimeerden Gedwongen terug te
de eens zo machtige 'Grande Armée'. Deze nederlaag verenigde de keren naar Frankrijk
Europese mogendheden tegen Napoleon en dwong hem terug te
trekken naar Frankrijk.
HET CONGRES VAN WENEN (1814-1815) EN DE RESTAURATIE
Het Congres van Wenen markeerde het einde van Napoleons Einde Napoleons
heerschappij en een herordening van Europa. De geallieerde machten heersappij
streefden naar het herstel van oude monarchieën en de stabiliteit van
Europa na de chaos van de Napoleontische oorlogen. De Quadruple De Quadruple
Alliantie werd gesmeed om Frankrijk in bedwang te houden en een Alliantie
balans van macht te handhaven.
CONCLUSIE ER ERVEN VAN VREDE
Hoewel de Vrede van Wenen een einde maakte aan de onmiddellijke
politieke en militaire onrust in Europa, zou de erfenis van de Franse
Revolutie en de Napoleontische oorlogen een blijvende impact hebben.
Ideeën over mensenrechten, democratie en nationalisme verspreidden
zich, terwijl Europa zich herstelde en opnieuw vormgaf na de
turbulente jaren onder Napoleon Bonaparte.
ORIENTATIE OP GESCHIEDENIS & A HISTORY OF THE MODERN WORLD
Wat waren de belangrijkste ontwikkelingen in deze tijd?
HOOFDSTUK 8: §2 – INDUSTRIËLE REVOLUTIE
CHAPTER ELEVEN: INDUSTRIES, IDEAS, AND THE STRUGGLE FORM REFORM 1815-1848
DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE
De industriële revolutie is een snelle omgang in de samenleving van Industriële Revolutie
landbouw en nijverheid naar industrie.
Engeland werd het centrum van de industriële revolutie doormiddel Engeland centrum
van de grote handel in de textiel en bevolkingsgroei. Er is een grote revolutie → textiel
groep mensen om dit voor elkaar te krijgen. en bevolkingsgroei
De industriële revolutie begon als een agrarische revolutie. Om een
grote stad te worden met fabrieken moesten er eerst genoeg middelen
Nieuwste Geschiedenis I
6
, zijn om dit voor elkaar te krijgen, daarom begint het met een
agrarische revolutie: Agrarische revolutie
Enclosure → proces van omheining en ontginning (velden vruchtbaar Enclosure
maken), van keuterboertjes en gemeenschapsgrond naar grote
boerderijen.
Mensen gaan hun land afbakenen, meer handel, grotere Land afbakenen
grondbezitters, grotere boerderijen. Dit spoorde aan tot het gebruiken Minder boeren
van werktuigen. Hier is weer het gevolg van productie toename en nodig → men ging
bevolkingstoename. Er zijn minder boeren nodig → men trok richting naar de steden
de steden, de kleine zelfstandige boeren konden niet meer tegen de
revolutie op.
De industriële revolutie begint door de textielindustrie. Dit evalueert Begonnen door
erg snel. Er ontstond meer productie en er was meer geld. Er was textielindustrie
sprake van bottlenecks (uitvindingen). Bottlenecks
De victoriaanse tijd breekt aan in Engeland. Een periode van enorme Victoriaanse tijd
bloei in het Britse wereldrijk, wat later wordt overgenomen door
andere rijken. Er ontstaan nieuwe sociaaleconomische groepen/klassen
met grote ongelijkheden. Daarnaast ontstaan er nieuwe ideologieën en
politieke stromingen, de zogenaamde ismen → aandacht voor
verbetering ziekte bestrijd. Kapitalisme kent zijn hoogtij.
Waarom Engeland? Overgang landbouw naar grote fabrieken. Veel Waarom Engeland?
grondstoffen aanwezig, textiel etc. Ze hadden goede koloniën om dit
voor elkaar te krijgen → macht, invleod en stabiliteit.
BELANGRIJKE PERSONEN
Thomas Malthus → Essay on the principe of population. Hij maakte een Thomas Malthus
stuk over d egorie van de mensen die erg explosief was in tegenstelling
dat voedselproductie lineair bewoog.
Richard Arikwright → Vond het waterframe uit. Spinmachine Richard Arikwright
aangedreven door een waterrad. Eén waterframe kon 200
spinnenwielen aandraaien. Gevolg → Fabrieken ontstaan aan het water
en huisnijverheid verdwijnt.
James Watt → Betrokken bij de opkomst van stoommachines. Hij was James Watt
niet de uitvinder, maar zette de stoommachine in om spinnenmachines
aan te draaien waardoor er ook fabrieken ontstonden in de steden.
TRANSSPORT REVOLUTIE
Eind 18e eeuw lieten ondernemers in het hele land kanalen graven. Er Kanalen
ontstond een dicht netwerk van vaarwegen. Hierdoor konden de
productie de fabrieken verlaten om te verhalen.
De stoomlocomotief komt op in 1830. De eerste spoorlijn werd gelegd Stoomlocomotief
tussen Manchester en Liverpool. Twintig jaar later werden de 1830 → handel
belangrijkste steden verbonden.
§ 52 – THE INDUSTRIAL REVOLUTION IN BRITAN
Tussen 1780 en 1815 vonden twee belangrijke revoluties plaats in Volgens Palmer:
Europa. Naast de politieke omwenteling van de Franse Revolutie was er
Nieuwste Geschiedenis I
7
, ook een economische Industriële Revolutie gaande, die gericht was op 1780 en 1815
het creëren van rijkdom, verbeterde fabricagetechnieken, het efficiënt belangrijke revolutie
benutten van natuurlijke hulpbronnen, kapitaalgeneratie en de
distributie van goederen. Terwijl politieke vernieuwingen op het
continent achterbleven, stond Engeland juist voorop in industriële
ontwikkeling. Hoewel deze revoluties ogenschijnlijk onafhankelijk
plaatsvonden, zijn ze nauw met elkaar verbonden.
Met de overwinning op Napoleon leek ook de Franse Revolutie en het
Europese conservatisme verslagen te zijn door de 'reactie'. Echter, de Europese
voortgang van de industriële ontwikkeling, aangeduid als 'vooruitgang', conservatisme
die eerst in Engeland begon en zich over het continent verspreidde,
werkte juist tegen politiek conservatisme. Vooruitgang bleek sterker
dan reactie.
De industriële samenlevingen die ontstonden in Europa en de
Verenigde Staten waren gebaseerd op een kapitalistisch systeem, dat
al sinds de late Middeleeuwen evolueerde. Dit systeem onderscheidt Kapitalistisch
zich van niet-kapitalistische samenlevingen, zoals duidelijk werd in 20e- systeem
eeuws Rusland, door wie het kapitaal beheerst wordt. In Europa werd
particulier bezit beschermd door rechtszekerheid, wat gezien werd als
essentieel voor persoonlijke onafhankelijkheid en politieke vrijheid.
Deze traditie van kapitalistisch ondernemerschap ontbrak in niet-
Westerse landen, waar de staat vaak de rol van innovatie, planning,
besluitvorming en controle op zich nam, wat hun industrialisatie anders
vormgaf.
THE AGRICULTURAL REVOLUTION IN BRITAIN Volgens Palmer
De Industriële Revolutie: Van Handkracht naar Machines
Tot het einde van de 18e eeuw werd werk voornamelijk verricht met Industriële Revolutie
handwerktuigen en spierkracht, aangevuld met natuurlijke
energiebronnen zoals water en wind. Vanaf dat moment begon men
steeds meer gebruik te maken van machines die aangedreven werden
door stoom, fossiele brandstoffen en elektriciteit. Deze overgang, die
de kern vormt van de Industriële Revolutie, vond vooral in de halve
eeuw na 1780 in Groot-Brittannië plaats.
Prikkels voor Verandering Kapitalisme
De overgang naar machines vereiste sterke prikkels voor zowel Engeland
arbeiders als kapitaalbezitters om de risico's van deze revolutionaire
ontwikkeling aan te gaan. In tegenstelling tot dwang door de staat,
zoals in sommige andere landen, kende het 18e-eeuwse Engeland een
hoge mate van sociale mobiliteit. Dit maakte de noodzakelijke
verplaatsing van arbeid en kapitaal mogelijk en stimuleerde de
industriële groei.
De Engelse Revolutie en de Transformatie van de Landbouw Transformatie
De Engelse Revolutie van 1688 gaf landeigenaren controle over het landbouw
parlement en de regering, wat leidde tot een grondige transformatie
van de landbouw. Veel landeigenaren begonnen te experimenteren
met nieuwe methoden om hun opbrengsten te verhogen. Om deze
verbeteringen door te voeren, hadden grootgrondbezitters volledige
zeggenschap over hun land nodig, zonder belemmering van oude
systemen zoals gemeenschappelijke landerijen.
Nieuwste Geschiedenis I
8
, Enclosure Acts en Landconcentratie
De gemeenschappelijke rechten van dorpsbewoners, vastgelegd in het Enclosure
gewoonterecht, konden alleen door parlementaire wetgeving worden Groei van het land
aangepast. Hierdoor werden honderden 'enclosure acts' aangenomen, doormiddel van
waardoor veel kleine landeigenaren werden uitgekocht. Dit leidde tot omkoping
een concentratie van landbezit bij een kleine groep rijke
grootgrondbezitters in Engeland, meer dan ergens anders in Europa.
Verhoogde Productiviteit en Sociale Mobiliteit
Dit resulteerde in een forse stijging van de landbouwproductiviteit, Sociale Mobiliteit
waardoor een kleiner percentage van de bevolking steeds grotere
voedselproducties kon realiseren. Steeds meer plattelandsbewoners
werden loontrekkers, werkend voor boeren of in de stad als spinners
en wevers. De werkende klasse werd mobieler, migrerend naar waar
werk en betere lonen waren. In tegenstelling, bleven landarbeiders op
het continent vaak gebonden aan hun land, als horigen in Oost-Europa
of als kleine eigenaren of pachters in Frankrijk.
INDUSTRIALISM IN BRITAIN: INCENTIVES AND INVENTIONS Volgens Palmer:
De Agrarische en Industriële Revoluties in Groot-Brittannië
Terwijl de Agrarische Revolutie voortschreed, veroverden de Britten de Agrarische revolutie
heerschappij ter zee en bouwden ze een koloniaal rijk en een enorme
koopvaardijvloot op, met afzetmarkten over heel Europa en Amerika.
De productie kon echter de vraag niet bijhouden, met name voor
wollen stoffen en potentiële katoenfabrieken. Het benodigde kapitaal
voor uitbreiding was in het rijke Engeland aanwezig.
Technologische Innovaties en de Textielindustrie Technologische
In de 18e eeuw brachten een reeks succesvolle uitvindingen in de innovaties
textielindustrie aanzienlijke verbeteringen in het productieproces. De
introductie van de stoommachine om spinnenwielen aan te drijven,
voltooide deze ontwikkeling, waardoor spinnen en weven steeds meer
in fabrieken plaatsvond. Dit leidde tot een tekort aan ruwe katoen, wat
werd opgelost door de uitvinding van een machine in de Verenigde
Staten die het verwijderen van katoenzaadjes versnelde, wat de
katoenproductie sterk opvoerde.
De Overschakeling naar Kolen en de Stoommachine Stoommachine
Rond 1700 ontstond er in Engeland een schaarste aan hout, wat leidde
tot een overschakeling naar kolen voor de ijzersmelterijen. De grotere
kolenproductie werd mogelijk door de uitvinding van de
stoommachine, die werd ingezet om water uit diepe mijnschachten te
pompen. James Watt verbeterde de stoommachine vanaf 1763,
waardoor deze voor veel toepassingen geschikt werd. Vanaf 1800
werden stoommachines gebruikt om schepen aan te drijven en in 1829
reed George Stephenson's Rocket, de eerste betrouwbare locomotief,
wat het tijdperk van de spoorwegbouw inluidde.
De Langzame Omvang van Veranderingen Verandering
Hoewel de veranderingen door de Industriële Revolutie ingrijpend
waren, werkten in de jaren dertig van de 19e eeuw nog slechts een
klein deel van de arbeiders in fabrieken. Desondanks werd de
Nieuwste Geschiedenis I
9
