1. Beschikking
Een beschikking is een besluit van individuele strekking (art. 1:3 lid 2 Awb). Ook een afwijzing van een
beschikking wordt als beschikking aangemerkt.
Om te bepalen of er sprake is van een beschikking, wordt gekeken naar het persoonscriterium en
zaakscriterium. Bij het persoonscriterium wordt gekeken of het besluit gericht is op een bepaalde
persoon of groep. Bij het zaakscriterium wordt gekeken of het besluit zich richt op een bepaalde
zaak. De persoon, groep of zaak moet dus aan te wijzen zijn (bepaalde).
1.1 Soorten beschikkingen
Er zijn verschillende soorten beschikkingen:
1. Rechtscheppende en rechtvaststellende beschikking
Een rechtscheppende beschikking schept nieuwe rechten of legt nieuwe plichten op aan de
belanghebbende. Bij een rechtvaststellende beschikking wordt een reeds bestaand recht of een
bestaande plicht van een belanghebbende vastgesteld.
2. Begunstigende en belastende beschikking
Een begunstigende beschikking verleent de belanghebbende een gunst die hij nog niet eerder bezat,
het recht om iets te doen of te verkrijgen. Een belastende beschikking levert de belanghebbende een
last op, een verplichting om iets te doen of om dit juist te laten.
3. Gebonden en vrije beschikking
Bij een gebonden beschikking moet het bestuursorgaan zich strikt houden aan normen in de wet. Bij
een vrije beschikking heeft het bestuursorgaan de mogelijkheid om naar eigen inzicht te beslissen.
1.2 Inhoud beschikking
De bestuursorganen zijn gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb).
Motiveringsbeginsel:
Bij de voorbereiding van een beschikking, maar ook bij de inhoud van het beginsel, moet het besluit
berusten op een deugdelijke motivering. De beschikking moet gebaseerd zijn op de juiste feiten en
de redenering van het bestuursorgaan moet duidelijk en begrijpelijk zijn voor degene tot wie de
beschikking is gericht (art. 3:46 Awb).
Verbod van détournement de pouvoir:
Het bestuursorgaan mag geen misbruik maken van zijn bevoegdheid (art. 3:3 Awb).
Verbod van willekeur:
Het bestuursorgaan moet belangen zorgvuldig afwegen en moet daarbij naar evenredigheid
besluiten belangenafweging en redelijkheidsbeginsel (art. 3:4 Awb).
Gelijkheidsbeginsel:
Gelijke gevallen moeten gelijk behandeld worden. Dit komt voort uit het discriminatieverbod in
artikel 1 Grondwet.
,Vertrouwensbeginsel:
Het bestuursorgaan moet de inhoud van een besluit zo helder mogelijk verwoorden en terechte
verwachtingen bij de burger waarmaken. Gewekte vertrouwen moeten dus worden gehonoreerd.
1.3 Bekendmaking en mededeling
Beschikking:
Bekendmaking van een beschikking geschiedt door toezending of uitreiking (art. 3:41 Awb).
Besluit centrale overheid:
Besluiten van de centrale overheid worden bekendgemaakt door publicatie van het besluit in de
Staatscourant.
Besluit niet centrale overheid:
Besluiten worden bekendgemaakt door publicatie daarvan in een huisblad o.i.d.
Hierna kunnen besluiten eventueel medegedeeld worden aan de belanghebbenden.
1.4 Intrekking en wijziging van een beschikking
Bezwaar en beroep is bij een beschikking mogelijk. Indien de termijn voor het indienen van bezwaar
of beroep is verstreken, is de beschikking onherroepelijk geworden en heeft formele rechtskracht
gekregen.
Het intrekken of wijzigen van een beschikking mag alleen als de gegevens onjuist of onvolledig zijn.
, 2. Bezwaarschrift
2.1 Procedure van bezwaar
Bezwaar moet worden ingediend bij hetzelfde bestuursorgaan als die het besluit heeft genomen. Bij
bezwaar vindt er heroverweging van het besluit plaats: rechtmatigheid (recht) en doelmatigheid
(beleid). De heroverweging zal ex tunc plaatsvinden: naar de situatie op het moment van het nemen
van het primaire besluit. Bezwaar is een voorwaarde alvorens beroep ingesteld kan worden.
Daarnaast heeft het bezwaar een zeeffunctie: een zaak wordt helemaal uitgepluisd voordat het bij de
rechter terechtkomt.
Een beschikking is een besluit van individuele strekking (art. 1:3 lid 2 Awb). Ook een afwijzing van een
beschikking wordt als beschikking aangemerkt.
Om te bepalen of er sprake is van een beschikking, wordt gekeken naar het persoonscriterium en
zaakscriterium. Bij het persoonscriterium wordt gekeken of het besluit gericht is op een bepaalde
persoon of groep. Bij het zaakscriterium wordt gekeken of het besluit zich richt op een bepaalde
zaak. De persoon, groep of zaak moet dus aan te wijzen zijn (bepaalde).
1.1 Soorten beschikkingen
Er zijn verschillende soorten beschikkingen:
1. Rechtscheppende en rechtvaststellende beschikking
Een rechtscheppende beschikking schept nieuwe rechten of legt nieuwe plichten op aan de
belanghebbende. Bij een rechtvaststellende beschikking wordt een reeds bestaand recht of een
bestaande plicht van een belanghebbende vastgesteld.
2. Begunstigende en belastende beschikking
Een begunstigende beschikking verleent de belanghebbende een gunst die hij nog niet eerder bezat,
het recht om iets te doen of te verkrijgen. Een belastende beschikking levert de belanghebbende een
last op, een verplichting om iets te doen of om dit juist te laten.
3. Gebonden en vrije beschikking
Bij een gebonden beschikking moet het bestuursorgaan zich strikt houden aan normen in de wet. Bij
een vrije beschikking heeft het bestuursorgaan de mogelijkheid om naar eigen inzicht te beslissen.
1.2 Inhoud beschikking
De bestuursorganen zijn gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb).
Motiveringsbeginsel:
Bij de voorbereiding van een beschikking, maar ook bij de inhoud van het beginsel, moet het besluit
berusten op een deugdelijke motivering. De beschikking moet gebaseerd zijn op de juiste feiten en
de redenering van het bestuursorgaan moet duidelijk en begrijpelijk zijn voor degene tot wie de
beschikking is gericht (art. 3:46 Awb).
Verbod van détournement de pouvoir:
Het bestuursorgaan mag geen misbruik maken van zijn bevoegdheid (art. 3:3 Awb).
Verbod van willekeur:
Het bestuursorgaan moet belangen zorgvuldig afwegen en moet daarbij naar evenredigheid
besluiten belangenafweging en redelijkheidsbeginsel (art. 3:4 Awb).
Gelijkheidsbeginsel:
Gelijke gevallen moeten gelijk behandeld worden. Dit komt voort uit het discriminatieverbod in
artikel 1 Grondwet.
,Vertrouwensbeginsel:
Het bestuursorgaan moet de inhoud van een besluit zo helder mogelijk verwoorden en terechte
verwachtingen bij de burger waarmaken. Gewekte vertrouwen moeten dus worden gehonoreerd.
1.3 Bekendmaking en mededeling
Beschikking:
Bekendmaking van een beschikking geschiedt door toezending of uitreiking (art. 3:41 Awb).
Besluit centrale overheid:
Besluiten van de centrale overheid worden bekendgemaakt door publicatie van het besluit in de
Staatscourant.
Besluit niet centrale overheid:
Besluiten worden bekendgemaakt door publicatie daarvan in een huisblad o.i.d.
Hierna kunnen besluiten eventueel medegedeeld worden aan de belanghebbenden.
1.4 Intrekking en wijziging van een beschikking
Bezwaar en beroep is bij een beschikking mogelijk. Indien de termijn voor het indienen van bezwaar
of beroep is verstreken, is de beschikking onherroepelijk geworden en heeft formele rechtskracht
gekregen.
Het intrekken of wijzigen van een beschikking mag alleen als de gegevens onjuist of onvolledig zijn.
, 2. Bezwaarschrift
2.1 Procedure van bezwaar
Bezwaar moet worden ingediend bij hetzelfde bestuursorgaan als die het besluit heeft genomen. Bij
bezwaar vindt er heroverweging van het besluit plaats: rechtmatigheid (recht) en doelmatigheid
(beleid). De heroverweging zal ex tunc plaatsvinden: naar de situatie op het moment van het nemen
van het primaire besluit. Bezwaar is een voorwaarde alvorens beroep ingesteld kan worden.
Daarnaast heeft het bezwaar een zeeffunctie: een zaak wordt helemaal uitgepluisd voordat het bij de
rechter terechtkomt.
