Samenvatting geschiedenis module 2
3.1
- Je kunt uitleggen op welke gebieden van de samenleving hervormingen in de
15e eeuw plaatsgevonden hebben.
De hervormers probeerden de cultuur, religie en samenleving van veel Europese
landen te veranderen. Soms gebeurde dit bewust, soms onbewust. Door de
groeiende kennis en welvaart kwam er meer tijd en geld. Hierdoor hadden de
mensen gelegenheid zich met andere zaken dan alleen overleven bezig te
houden. Kunst, cultuur en politiek kwamen, overal waar de welvaart groeide, tot
bloei. Ook het vertrouwen in wat de mens kon en wist groeide. De koningen en
andere machtshebbers kregen meer moeite met het onder controle houden van
de inwoners van hun land. Dit had ook voor Nederland veel gevolgen.
3.5
- Je kunt verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en
uitleggen.
De splitsing in de christelijke kerk in een rooms-katholiek en een protestants deel
als gevolg van het optreden van Luther en andere kerkhervormers in de 16e
eeuw.
Maarten Luther, een monnik en leraar uit het Duitse Wittenberg. Hij schreef in
1517, na een reis naar Rome, over zijn paus en zijn kerk het volgende:
Paus Julius II wil de Sint-Pieterbasiliek in Rome laten opknappen en
verfraaien met kunstwerken. Aflaten moeten het geld opbrengen om dit te
kunnen betalen. Luther noemde dit uitbuiting van arme en goedgelovige
mensen en zei dat alleen God zonden kan vergeven en iemand een plaats
in de hemel kan geven.
Geestelijken leven niet langer volgens de Bijbel, maar gaan zich te buiten
aan rijkdom. Bisschoppen wonen in rijkversierde huizen en leven niet naar
het sobere voorbeeld van Jezus Christus.
Ketters worden gemarteld en streng door de overheid gestraft, nadat
ketters aangegeven zijn door de kerk.
De paus heeft een eigen wetboek bedacht met wetten en regels die niet in
de Bijbel staan.
begrippen:
paus: Paus Franciscus is sinds 13 maart 2013 de paus van de rooms-
katholieke kerk. Deze paus is afkomstig uit Argentinië en is de eerste paus
ooit uit Latijns-Amerika.
, Geestelijken: Verzamelnaam (= geestelijkheid) voor alle mensen die een
functie hebben in de (rooms-)katholieke kerk.
Monnik: Geestelijke die buiten de gewone wereld in een klooster woont en
zijn leven wijdt aan God.
Aflaten: Een aflaat is in de zestiende eeuw een manier om zonden te
laten vergeven. De betaling voor zo’n document geldt namelijk als
boetedoening, samen met de plechtige belofte uit spijt en berouw niet
meer te zondigen. Met een aflaat denkt men gemakkelijker in de hemel te
komen. Doordat burgers deze aflaten graag kopen verdient de kerk
ontzettend veel geld.
Bisschop: Geestelijke die leiding geeft aan een bisdom, een kerkelijk
gebied.
Ketter: Iemand die zich niet houdt aan de officiële geloofsleer van de
religie die is toegestaan en daarom vaak vervolgd wordt.
- Je kunt gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.
Deze en meer klachten van Luther leidden uiteindelijk tot de Hervorming of
Reformatie. Luther schreef zijn punten van kritiek op in 95 stellingen, waarmee
hij de kerk wilde veranderen. Deze stellingen werden al snel breed verspreid met
behulp van de boekdrukkunst. Zo kreeg Luther aanhangers die het met hem eens
waren: de protestanten.
Maar paus Leo X accepteerde Luthers kritiek niet en stuurde hem een bul. Leo X
wilde dat Luther terugkwam op zijn kritiek. Luther weigerde en verbrandde de bul
tegelijk met het nieuwe pauselijk wetboek. De paus was hierover zo boos dat hij
Luther en zijn volgelingen uit de kerk zette. Hiermee kwam een eind aan de
eenheid van het christendom in West-Europa. Voortaan was er een protestants
en rooms-katholiek christendom.
Begrippen:
Hervorming en reformatie: De splitsing in de christelijke kerk in een
rooms-katholiek en een protestants deel als gevolg van het optreden van
Luther en andere kerkhervormers in de 16e eeuw.
95 stellingen: De 95 stellingen bieden een uitvoerig puntsgewijs
overzicht van de kritiek die Luther heeft op de kerk. Hij wil met deze 95
stellingen bereiken dat de kerk hervormt. De paus accepteert de 95
stellingen echter niet en bant Luther als ketter uit de kerk.
Protestanten: Aanhangers van de christelijke richting die zich afscheidt
van de katholieke kerk.
3.1
- Je kunt uitleggen op welke gebieden van de samenleving hervormingen in de
15e eeuw plaatsgevonden hebben.
De hervormers probeerden de cultuur, religie en samenleving van veel Europese
landen te veranderen. Soms gebeurde dit bewust, soms onbewust. Door de
groeiende kennis en welvaart kwam er meer tijd en geld. Hierdoor hadden de
mensen gelegenheid zich met andere zaken dan alleen overleven bezig te
houden. Kunst, cultuur en politiek kwamen, overal waar de welvaart groeide, tot
bloei. Ook het vertrouwen in wat de mens kon en wist groeide. De koningen en
andere machtshebbers kregen meer moeite met het onder controle houden van
de inwoners van hun land. Dit had ook voor Nederland veel gevolgen.
3.5
- Je kunt verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en
uitleggen.
De splitsing in de christelijke kerk in een rooms-katholiek en een protestants deel
als gevolg van het optreden van Luther en andere kerkhervormers in de 16e
eeuw.
Maarten Luther, een monnik en leraar uit het Duitse Wittenberg. Hij schreef in
1517, na een reis naar Rome, over zijn paus en zijn kerk het volgende:
Paus Julius II wil de Sint-Pieterbasiliek in Rome laten opknappen en
verfraaien met kunstwerken. Aflaten moeten het geld opbrengen om dit te
kunnen betalen. Luther noemde dit uitbuiting van arme en goedgelovige
mensen en zei dat alleen God zonden kan vergeven en iemand een plaats
in de hemel kan geven.
Geestelijken leven niet langer volgens de Bijbel, maar gaan zich te buiten
aan rijkdom. Bisschoppen wonen in rijkversierde huizen en leven niet naar
het sobere voorbeeld van Jezus Christus.
Ketters worden gemarteld en streng door de overheid gestraft, nadat
ketters aangegeven zijn door de kerk.
De paus heeft een eigen wetboek bedacht met wetten en regels die niet in
de Bijbel staan.
begrippen:
paus: Paus Franciscus is sinds 13 maart 2013 de paus van de rooms-
katholieke kerk. Deze paus is afkomstig uit Argentinië en is de eerste paus
ooit uit Latijns-Amerika.
, Geestelijken: Verzamelnaam (= geestelijkheid) voor alle mensen die een
functie hebben in de (rooms-)katholieke kerk.
Monnik: Geestelijke die buiten de gewone wereld in een klooster woont en
zijn leven wijdt aan God.
Aflaten: Een aflaat is in de zestiende eeuw een manier om zonden te
laten vergeven. De betaling voor zo’n document geldt namelijk als
boetedoening, samen met de plechtige belofte uit spijt en berouw niet
meer te zondigen. Met een aflaat denkt men gemakkelijker in de hemel te
komen. Doordat burgers deze aflaten graag kopen verdient de kerk
ontzettend veel geld.
Bisschop: Geestelijke die leiding geeft aan een bisdom, een kerkelijk
gebied.
Ketter: Iemand die zich niet houdt aan de officiële geloofsleer van de
religie die is toegestaan en daarom vaak vervolgd wordt.
- Je kunt gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.
Deze en meer klachten van Luther leidden uiteindelijk tot de Hervorming of
Reformatie. Luther schreef zijn punten van kritiek op in 95 stellingen, waarmee
hij de kerk wilde veranderen. Deze stellingen werden al snel breed verspreid met
behulp van de boekdrukkunst. Zo kreeg Luther aanhangers die het met hem eens
waren: de protestanten.
Maar paus Leo X accepteerde Luthers kritiek niet en stuurde hem een bul. Leo X
wilde dat Luther terugkwam op zijn kritiek. Luther weigerde en verbrandde de bul
tegelijk met het nieuwe pauselijk wetboek. De paus was hierover zo boos dat hij
Luther en zijn volgelingen uit de kerk zette. Hiermee kwam een eind aan de
eenheid van het christendom in West-Europa. Voortaan was er een protestants
en rooms-katholiek christendom.
Begrippen:
Hervorming en reformatie: De splitsing in de christelijke kerk in een
rooms-katholiek en een protestants deel als gevolg van het optreden van
Luther en andere kerkhervormers in de 16e eeuw.
95 stellingen: De 95 stellingen bieden een uitvoerig puntsgewijs
overzicht van de kritiek die Luther heeft op de kerk. Hij wil met deze 95
stellingen bereiken dat de kerk hervormt. De paus accepteert de 95
stellingen echter niet en bant Luther als ketter uit de kerk.
Protestanten: Aanhangers van de christelijke richting die zich afscheidt
van de katholieke kerk.
