TOETSSTOF THEMA 2
Lodewijks,Celina C.
,Inhoudsopgave
Rekenen vakdidactiek .............................................................................................................................. 3
Artikelen .............................................................................................................................................. 3
Getal beelden en het rekenrek ........................................................................................................ 3
De kralenketting............................................................................................................................... 4
Discussie rekenen-wiskunde onderwijs ........................................................................................... 5
Met sprongen vooruit...................................................................................................................... 6
Tussendoelen rekenen wiskunde voor het po ................................................................................. 7
De staartdeling is nooit weggeweest............................................................................................. 10
Hele getallen ...................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4 ................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 5 ................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 7 ................................................................................................................................... 21
Rekenen kennisbasis .............................................................................................................................. 24
Kennisclips ......................................................................................................................................... 24
Lessen ................................................................................................................................................ 25
Nederlands kennisbasis ......................................................................................................................... 30
Basiskennis taalonderwijs.................................................................................................................. 30
H8 .................................................................................................................................................. 30
Nederlands vakdidactiek ....................................................................................................................... 33
Iedereen kan leren schrijven ............................................................................................................. 33
H1 .................................................................................................................................................. 33
H2 .................................................................................................................................................. 36
H4 .................................................................................................................................................. 44
H6 .................................................................................................................................................. 47
H7 .................................................................................................................................................. 51
H9 .................................................................................................................................................. 59
H10 ................................................................................................................................................ 61
H11 ................................................................................................................................................ 63
H12 ................................................................................................................................................ 65
H13 ................................................................................................................................................ 68
Techniek ................................................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 7 ................................................................................................................................... 70
Hoofdstuk 8 ................................................................................................................................... 73
1
, Hoofdstuk 9 ................................................................................................................................... 77
Hoofdstuk 10 ................................................................................................................................. 82
Hoofdstuk 11 ................................................................................................................................. 90
Beeldende vorming ............................................................................................................................... 97
Laat maar zien ................................................................................................................................... 97
H3 .................................................................................................................................................. 97
H4 .................................................................................................................................................. 99
H5 ................................................................................................................................................ 101
Menswetenschappen .......................................................................................................................... 104
Doelen formuleren .......................................................................................................................... 104
Evalueren ......................................................................................................................................... 105
Ontwerpen van onderwijs ............................................................................................................... 107
Hoofdstuk 1 ................................................................................................................................. 107
Hoofdstuk 2 ................................................................................................................................. 107
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................. 108
Reader leertheorieën ...................................................................................................................... 109
Behaviorisme ............................................................................................................................... 109
Cognitivisme ................................................................................................................................ 111
Handelingspsychologie ................................................................................................................ 112
Metacognitie................................................................................................................................ 114
Constructivisme ........................................................................................................................... 117
2
, Rekenen vakdidactiek
Artikelen
Getal beelden en het rekenrek
Doel van het Rekenrek en Getalbeelden: Het rekenrek wordt gebruikt om getalbeelden te vormen,
een essentiële basis voor het ontwikkelen van rekenvaardigheden zoals optellen en aftrekken tot 10
en 20. Het gaat om het ondersteunen van leerlingen bij het visualiseren van hoeveelheden en het
begrijpen van wiskundige relaties.
Vorming van Getalbeelden
• Handelingspsychologie en Cognitieve Psychologie: Deze benadrukken dat werken met
concreet materiaal (zoals het rekenrek) moet leiden tot mentale voorstelling en niet beperkt
mag blijven tot fysieke handelingen.
• Voorbeeld: Een leerling zet bijvoorbeeld vijf kralen op in één beweging zonder te tellen, wat
de basis legt voor flexibel denken en rekenen.
Didactische Aanpak
1. Gebruik van Structuren: Leerlingen leren getalbeelden te begrijpen via structuren zoals de
vijf- en tienstructuur. Bijvoorbeeld, bij 9 zien ze dat dit 10 min 1 is.
2. Afdekken: Met een strook worden delen van het rekenrek bedekt, waardoor leerlingen
getallen in hun hoofd moeten reconstrueren.
3. Flitsen: Getalbeelden worden kort getoond, zodat leerlingen leren snel patronen en
hoeveelheden te herkennen.
Dubbelzetters en Bijna-dubbelzetters
• Dubbelzetters zijn paren zoals 4 (2+2) of 6 (3+3).
• Bijna-dubbelzetters zijn getallen die net boven of onder een dubbel liggen, zoals 7 (1 meer
dan 6).
Praktische Oefeningen
• Tweetalwerk: Eén leerling zet kralen op het rekenrek, de ander verwoordt wat er gebeurt.
• Contexten: De leerkracht introduceert alledaagse situaties, zoals trossen ballonnen, om het
begrip te vergroten.
• Reflectie: Leerlingen worden aangemoedigd hun aanpak en redeneringen te delen.
Belangrijke Aandachtspunten
• Oefeningen met het rekenrek mogen niet langer dan 10 minuten duren om de aandacht vast
te houden.
• De ideale volgorde bij het aanleren van getalbeelden: manipuleren, verwoorden, afdekken,
flitsen.
Kritische Reflectie Leerkrachten moeten erop letten dat leerlingen niet alleen handelingen imiteren,
maar ook begrip ontwikkelen. Het doel is dat leerlingen wiskundige formules en relaties vanuit hun
eigen verwoording begrijpen.
3
Lodewijks,Celina C.
,Inhoudsopgave
Rekenen vakdidactiek .............................................................................................................................. 3
Artikelen .............................................................................................................................................. 3
Getal beelden en het rekenrek ........................................................................................................ 3
De kralenketting............................................................................................................................... 4
Discussie rekenen-wiskunde onderwijs ........................................................................................... 5
Met sprongen vooruit...................................................................................................................... 6
Tussendoelen rekenen wiskunde voor het po ................................................................................. 7
De staartdeling is nooit weggeweest............................................................................................. 10
Hele getallen ...................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4 ................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 5 ................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 7 ................................................................................................................................... 21
Rekenen kennisbasis .............................................................................................................................. 24
Kennisclips ......................................................................................................................................... 24
Lessen ................................................................................................................................................ 25
Nederlands kennisbasis ......................................................................................................................... 30
Basiskennis taalonderwijs.................................................................................................................. 30
H8 .................................................................................................................................................. 30
Nederlands vakdidactiek ....................................................................................................................... 33
Iedereen kan leren schrijven ............................................................................................................. 33
H1 .................................................................................................................................................. 33
H2 .................................................................................................................................................. 36
H4 .................................................................................................................................................. 44
H6 .................................................................................................................................................. 47
H7 .................................................................................................................................................. 51
H9 .................................................................................................................................................. 59
H10 ................................................................................................................................................ 61
H11 ................................................................................................................................................ 63
H12 ................................................................................................................................................ 65
H13 ................................................................................................................................................ 68
Techniek ................................................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 7 ................................................................................................................................... 70
Hoofdstuk 8 ................................................................................................................................... 73
1
, Hoofdstuk 9 ................................................................................................................................... 77
Hoofdstuk 10 ................................................................................................................................. 82
Hoofdstuk 11 ................................................................................................................................. 90
Beeldende vorming ............................................................................................................................... 97
Laat maar zien ................................................................................................................................... 97
H3 .................................................................................................................................................. 97
H4 .................................................................................................................................................. 99
H5 ................................................................................................................................................ 101
Menswetenschappen .......................................................................................................................... 104
Doelen formuleren .......................................................................................................................... 104
Evalueren ......................................................................................................................................... 105
Ontwerpen van onderwijs ............................................................................................................... 107
Hoofdstuk 1 ................................................................................................................................. 107
Hoofdstuk 2 ................................................................................................................................. 107
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................. 108
Reader leertheorieën ...................................................................................................................... 109
Behaviorisme ............................................................................................................................... 109
Cognitivisme ................................................................................................................................ 111
Handelingspsychologie ................................................................................................................ 112
Metacognitie................................................................................................................................ 114
Constructivisme ........................................................................................................................... 117
2
, Rekenen vakdidactiek
Artikelen
Getal beelden en het rekenrek
Doel van het Rekenrek en Getalbeelden: Het rekenrek wordt gebruikt om getalbeelden te vormen,
een essentiële basis voor het ontwikkelen van rekenvaardigheden zoals optellen en aftrekken tot 10
en 20. Het gaat om het ondersteunen van leerlingen bij het visualiseren van hoeveelheden en het
begrijpen van wiskundige relaties.
Vorming van Getalbeelden
• Handelingspsychologie en Cognitieve Psychologie: Deze benadrukken dat werken met
concreet materiaal (zoals het rekenrek) moet leiden tot mentale voorstelling en niet beperkt
mag blijven tot fysieke handelingen.
• Voorbeeld: Een leerling zet bijvoorbeeld vijf kralen op in één beweging zonder te tellen, wat
de basis legt voor flexibel denken en rekenen.
Didactische Aanpak
1. Gebruik van Structuren: Leerlingen leren getalbeelden te begrijpen via structuren zoals de
vijf- en tienstructuur. Bijvoorbeeld, bij 9 zien ze dat dit 10 min 1 is.
2. Afdekken: Met een strook worden delen van het rekenrek bedekt, waardoor leerlingen
getallen in hun hoofd moeten reconstrueren.
3. Flitsen: Getalbeelden worden kort getoond, zodat leerlingen leren snel patronen en
hoeveelheden te herkennen.
Dubbelzetters en Bijna-dubbelzetters
• Dubbelzetters zijn paren zoals 4 (2+2) of 6 (3+3).
• Bijna-dubbelzetters zijn getallen die net boven of onder een dubbel liggen, zoals 7 (1 meer
dan 6).
Praktische Oefeningen
• Tweetalwerk: Eén leerling zet kralen op het rekenrek, de ander verwoordt wat er gebeurt.
• Contexten: De leerkracht introduceert alledaagse situaties, zoals trossen ballonnen, om het
begrip te vergroten.
• Reflectie: Leerlingen worden aangemoedigd hun aanpak en redeneringen te delen.
Belangrijke Aandachtspunten
• Oefeningen met het rekenrek mogen niet langer dan 10 minuten duren om de aandacht vast
te houden.
• De ideale volgorde bij het aanleren van getalbeelden: manipuleren, verwoorden, afdekken,
flitsen.
Kritische Reflectie Leerkrachten moeten erop letten dat leerlingen niet alleen handelingen imiteren,
maar ook begrip ontwikkelen. Het doel is dat leerlingen wiskundige formules en relaties vanuit hun
eigen verwoording begrijpen.
3
