uitgebreide college Samenvatting - Inleiding onderwijswetenschappen (SOW-PWB1050)

Inleiding
Onderwijswetenschappen
BACHELOR 1 BLOK 2 PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN




Nathalie Groothuis
RADBOUD UNIVERSITEIT | NIJMEGEN

,Hoorcollege 1: Inleiding


Onderwijs en opvoeding zijn nauw verwant  ouders en opvoeders spelen een steeds
actievere rol
 Leerkrachten spelen een steeds actievere rol in de opvoeding
 Kerndoelen voor hygiëne, sociale redzaamheid, wederzijds respect en zorg voor het
milieu
 Leerkrachten volgen kinderen in hun ontwikkeling
 Leerkrachten signaleren mogelijke stoornissen en problemen
 Schoolpsycholoog of pedagoog diagnosticeert
 Leerkracht communiceert met de ouders en hulpverleners
 Dingen die vroeger thuis werd geleerd, worden nu op school geleerd  zorgt voor
twijfel over goed opleiding onder studenten pabo




Bronfenbenner: onderwijs neemt belangrijke plaats (mesosysteem)
Leerling: micro
 Leren en instructie
 Toetsing
 Individuele verschillen
Leeromgeving en leraar: mesoniveau
 Leraar en lerarenopleiding
 Functies van het onderwijs, curriculum en onderwijsinhoud
Onderwijs en samenleving: macro
 Onderwijsvrijheid, segregatie en emancipatie
 Selectie en differentiatie in het onderwijssysteem

Leren: leren is een proces dat leidt tot een blijvende verandering van kennis, vaardigheid of
houding
 Leren kan intentioneel of incidenteel zijn

,  Intentioneel: er worden activiteiten uitgevoerd met het doel om iets te leren
 Incidenteel: er worden activiteiten uitgevoerd die een ander doel dienen, leren is een
bijproduct van die activiteiten
 Leren is niet gebonden aan plaats of leeftijd
 Leren gebeurt niet automatisch, het vereist inzet en aandacht

Instructie: instructie is elke vorm van pedagogisch-didactische ondersteuning die het leren
faciliteert
 Instructie is altijd intentioneel
 Instructie is niet gebonden aan plaats of leeftijd
 Instructie hoeft niet door bevoegde leraar gegeven te worden
 Instructie omvat meer dan lesgeven alleen

Onderwijs: onderwijs is een geïnstutionaliseerde en geprofessionaliseerde vorm van leren en
instructie
 Onderwijs is gebonden aan plaats en leeftijd
 Onderwijs wordt gegeven door een gediplomeerde leraar
 Onderwijs heeft een langere looptijd dan instructie (meer doelen/ eindtermen die
bereikt moeten worden)

Onderwijswetenschappen is een toegepaste wetenschap die het onderwijs bestudeert en
hiervoor probeert een bijdrage te leveren aan de verbetering van het onderwijs

Onderwijswetenschappen is een multidisciplinair (vanuit diverse vakgebieden) vakgebied
 Psychologie: micro
 Pedagogiek: micro (beetje) + meso niveau
 Sociologie: macro + meso (beetje)
 Managementwetenschappen
 Bestuurskunde
 Rechten
 Economie

Nederlands vs. Zweedse onderwijssysteem
 Langere onderwijsperiode (zweden)
 Minder verschillende soorten (zweden)
 Langere basisonderwijs (zweden)
 Pas laat selectie maken (zweden +/- 16 jaar)


Micro: welbevinden individuele leerling
 Samen of gescheiden naar school
 Als je late selectie toepast: zijn ze langer ‘de slechtste’  zelfvertrouwen leerlingen
stimuleren (= psychologie)
 Leerlingen die het makkelijker hebben op school, meer baat bij vroege selectie, want
beste uit zichzelf halen (= sociologie (late selectie, want: vertegenwoordigen dan grote
groep), economie (vroege selectie, haalt beste uit leerlingen naar voren)

, Mesoniveau: docenten
 Bespreken van gevoelige of controversiële onderwerpen (= pedagogiek, opvoedkundige
onderwerpen hoe mensen zich verhouden ten opzichte van elkaar, vroege selectie)
 Meso/macro: sociale ongelijkheid (= pedagogiek)

Onderwijsontwerpers (gebruiken onderzoek om effectieve vernieuwingen te ontwikkelen,
testen en evalueren producten)
 Ontwikkelen leerdoelen en leerlijnen (curricula)
 Ontwikkelen online leermiddelen, toetsen, examens en beoordelingsinstrumenten
voor docenten, leerlingen, beoordelaars en begeleiders
 Evalueren onderwijsvernieuwingen
 Begeleiden auteurs van leermiddelen en toetsen
 Enthousiasmeren en inspireren leraren, beoordelaars en alle andere betrokkenen bij
de uitvoering van het onderwijs en examinering

Onderwijsadviseurs (gebruiken onderzoek om goed onderbouwde adviezen te geven)
 Inventariseren de wensen en behoeften van leerlingen, leraren en school
 Stellen verbeterplannen op
 Trainen/coachen leraren, begeleiders en schoolleiders
 Geven input aan het management voor beleidskeuzes
 Bedenken en onderhouden kwaliteitssysteem

Onderwijsonderzoekers
 Schrijven onderzoeksvoorstellen
 Doen fundamenteel en of praktijkgericht onderzoek
 Beschrijven resultaten in rapporten en artikelen voor wetensschappelijke praktijk
 Presentere hun onderzoek op wetenschappelijke congressen
 Vertalen onderzoeksresultaten naar de onderwijspraktijk
 Geven lezingen voor leraren, schoolleiders en ouders
 Geven onderwijs aan studenten

Onderwijsbeleidsmakers(macro) (monitoren en evalueren hun beleid en doen
beleidsvoorbereidend onderzoek)
 Signaleren ontwikkeling in landelijk, regionaal en gemeentelijk onderwijsbeleid
 Vertalen dit beleid naar de situatie in hun school
 Ontwikkelen, implementeren en evalueren beleidsmaatregelen
 Organiseren kennis – en netwerkbijeenkomsten
 Coördineren verandertrajecten

De leraar: gebruiken onderzoek om lessen te verbeteren en hun visie op onderwijs te
onderbouwen, doen onderzoek in hun eigen klas om de effecten hiervan te bepalen

De onderwijswetenschappen als scientist-practioner
 Wisselwerking tussen theorie/empirie en praktijk
 Een scientist- practioner
 Baseert zijn/haar beroepsmatig handelen op wetenschappelijke inzichten en