Lecture 13+14
Lecture 13 Productzorg rond cytostatica
Maligne aandoeningen
Kanker
› Ongeremde en infiltratieve celgroei, metastasering
› Verstoorde celdood (apoptose)
Behandelingsmogelijkheden
› Chirurgie
› Radiotherapie
› Oncolytica
› Combinaties, in verschillende volgorde
Wij gaan kijken naar geneesmiddelen, zijn allemaal celdodende werking. Vaak spraken
van cel dodend effect, werkingsmechanisme is vaak aspecifiek tast ook gezonde cellen
aan.
Oncolytica
› Cytostatica – chemotherapeutica (‘klassieke’ cytostatica)
› Tyrosinekinaseremmers
› Biologicals, monoklonale antilichamen (immuuntherapie)
› Gentherapie
› Grijpen aan op biochemische processen in cellen
§ Systemische bijwerkingen
§ Vaak combinaties van verschillende klassen cytostatica
§ Targeting en specificiteit
› Celdodend effect
§ Nodig voor de behandeling
§ Maar: werkingsmechanisme vormt gezondheidsrisico voor de zorgverleners
Belangrijk om personeel veilig te stellen
Risico’s cytostaticabereiding (1)
› Cytosta(ca zijn reac(eve stoffen die risico’s met zich meebrengen
§ Huidirrita(e, jeuk
§ Irrita(e aan luchtwegen en ogen
§ Neoplasie
› Huidige wetgeving (Arbo) is gericht op bescherming van het personeel
§ Algemene veiligheid (voorkom contact)
§ Zwangerschapswens (♀ en ♂)
§ Zwangere medewerkers en medewerkers met lactatie
Risico’s cytostaticabereiding (2)
› Opname via de huid
§ Direct contact, door morsen op de huid
§ Contact na penetratie door beschermende handschoenen en kleding
§ Indirect contact, via besmette oppervlakken
- Aanraken van besmette primaire verpakkingen
- Gemorst, niet goed opgeruimd
› Opname via de luchtwegen
§ Damp die vrijkomt
§ Inademing van aerosolen
- Ontluchten van naalden
› Opname via de mond
§ Hand-mond contact
, Huid→ kan schadelijk zijn, kan ook dat stoffen door handschoenen of kleding heen. Ook
de kleding moet je ook waterafstotend schort draagt. Morst goed opruimen. Bescherm je
huid!
Opname via de mond, maar gaat om hand-mond contact kan je besmettingen
overbregen.
Aseptische handelingen met risicovolle stoffen (1)
› Risico voor de bereider en voor de omgeving
§ Maximale product
- en omgevingsbescherming
- Bescherming tegen blootstelling tijdens de bereiding
- Aandachtspunten: morsen en afvalverwerking
› GMP-Z
§ Hoofdstuk 4: Handelingen met risicovolle stoffen en
preparaten
› Beperking van blootstelling
§ ALARA (As Low As Reasonably Achievable)
§ Persoonlijke bescherming
§ Ventilatie, afschermen product van omgeving
§ Verantwoorde schoonmaak en afvalverwerking
Risicovolle stoffen→ maximale producent beschermer en omgeving beschermer. ALARA→
zorg dat je zo min mogelijk in contact komt met cytostatica→ bescherming persoon,
product bescherming etc.
Aseptische handelingen met risicovolle stoffen (2)
› Blootstelling apotheekmedewerkers
§ Handelingen met flacons (vials) en ampullen bij cytostaticabereidingen
§ Handelingen met gerede formuleringen
§ Indirecte blootstelling in de bereidingsruimte
- Risico op ongemerkte verspreiding van cytostatica
- Aanraken deurknop, knopje intercom, rugleuning stoel, etc.
§ Schoonmaakwerkzaamheden
› Blootstelling verplegend personeel
§ Direct contact met cytostatica
§ Indirect contact
- Gecontamineerde apparatuur
- Gecontamineerde verpakkingen
- Patiënten en hun excreta
- Afval, was, schoonmaak, technisch onderhoud
Apotheekmedewerkers kunnen worden bloodgesteld, ook producten die klaar zijn als iets
gelekt is kan verontreinigt zijn. In bereiding zelf kan rommel zitten. Je moet al dat soort
dingen nagaan.
Verplegend personeel→ direct contact of indirect urine en feces, wasgoed etc. rekening
houden met mogelijke contaminatie.
Voorzorgsmaatregelen bij de bereiding (1)
› Persoonlijke beschermingsmiddelen
§ Handschoenen die ondoordringbaar zijn voor cytostatica
- Geen latexhandschoenen: doorlaatbaar voor methanol en ethanol
- Controleer de handschoenen op verkleuring, gaatjes, scheuren
§ Vochtafstotend overschort ter bescherming van onderliggende kleding
§ Krasbestendige en goed aansluitbare bril, neus-mondmasker, haarnet, baardnet
§ Persoonlijke hygiëne
Handschoenen, controleer de handschoenen, bril die kras bestedig is.
Lecture 13 Productzorg rond cytostatica
Maligne aandoeningen
Kanker
› Ongeremde en infiltratieve celgroei, metastasering
› Verstoorde celdood (apoptose)
Behandelingsmogelijkheden
› Chirurgie
› Radiotherapie
› Oncolytica
› Combinaties, in verschillende volgorde
Wij gaan kijken naar geneesmiddelen, zijn allemaal celdodende werking. Vaak spraken
van cel dodend effect, werkingsmechanisme is vaak aspecifiek tast ook gezonde cellen
aan.
Oncolytica
› Cytostatica – chemotherapeutica (‘klassieke’ cytostatica)
› Tyrosinekinaseremmers
› Biologicals, monoklonale antilichamen (immuuntherapie)
› Gentherapie
› Grijpen aan op biochemische processen in cellen
§ Systemische bijwerkingen
§ Vaak combinaties van verschillende klassen cytostatica
§ Targeting en specificiteit
› Celdodend effect
§ Nodig voor de behandeling
§ Maar: werkingsmechanisme vormt gezondheidsrisico voor de zorgverleners
Belangrijk om personeel veilig te stellen
Risico’s cytostaticabereiding (1)
› Cytosta(ca zijn reac(eve stoffen die risico’s met zich meebrengen
§ Huidirrita(e, jeuk
§ Irrita(e aan luchtwegen en ogen
§ Neoplasie
› Huidige wetgeving (Arbo) is gericht op bescherming van het personeel
§ Algemene veiligheid (voorkom contact)
§ Zwangerschapswens (♀ en ♂)
§ Zwangere medewerkers en medewerkers met lactatie
Risico’s cytostaticabereiding (2)
› Opname via de huid
§ Direct contact, door morsen op de huid
§ Contact na penetratie door beschermende handschoenen en kleding
§ Indirect contact, via besmette oppervlakken
- Aanraken van besmette primaire verpakkingen
- Gemorst, niet goed opgeruimd
› Opname via de luchtwegen
§ Damp die vrijkomt
§ Inademing van aerosolen
- Ontluchten van naalden
› Opname via de mond
§ Hand-mond contact
, Huid→ kan schadelijk zijn, kan ook dat stoffen door handschoenen of kleding heen. Ook
de kleding moet je ook waterafstotend schort draagt. Morst goed opruimen. Bescherm je
huid!
Opname via de mond, maar gaat om hand-mond contact kan je besmettingen
overbregen.
Aseptische handelingen met risicovolle stoffen (1)
› Risico voor de bereider en voor de omgeving
§ Maximale product
- en omgevingsbescherming
- Bescherming tegen blootstelling tijdens de bereiding
- Aandachtspunten: morsen en afvalverwerking
› GMP-Z
§ Hoofdstuk 4: Handelingen met risicovolle stoffen en
preparaten
› Beperking van blootstelling
§ ALARA (As Low As Reasonably Achievable)
§ Persoonlijke bescherming
§ Ventilatie, afschermen product van omgeving
§ Verantwoorde schoonmaak en afvalverwerking
Risicovolle stoffen→ maximale producent beschermer en omgeving beschermer. ALARA→
zorg dat je zo min mogelijk in contact komt met cytostatica→ bescherming persoon,
product bescherming etc.
Aseptische handelingen met risicovolle stoffen (2)
› Blootstelling apotheekmedewerkers
§ Handelingen met flacons (vials) en ampullen bij cytostaticabereidingen
§ Handelingen met gerede formuleringen
§ Indirecte blootstelling in de bereidingsruimte
- Risico op ongemerkte verspreiding van cytostatica
- Aanraken deurknop, knopje intercom, rugleuning stoel, etc.
§ Schoonmaakwerkzaamheden
› Blootstelling verplegend personeel
§ Direct contact met cytostatica
§ Indirect contact
- Gecontamineerde apparatuur
- Gecontamineerde verpakkingen
- Patiënten en hun excreta
- Afval, was, schoonmaak, technisch onderhoud
Apotheekmedewerkers kunnen worden bloodgesteld, ook producten die klaar zijn als iets
gelekt is kan verontreinigt zijn. In bereiding zelf kan rommel zitten. Je moet al dat soort
dingen nagaan.
Verplegend personeel→ direct contact of indirect urine en feces, wasgoed etc. rekening
houden met mogelijke contaminatie.
Voorzorgsmaatregelen bij de bereiding (1)
› Persoonlijke beschermingsmiddelen
§ Handschoenen die ondoordringbaar zijn voor cytostatica
- Geen latexhandschoenen: doorlaatbaar voor methanol en ethanol
- Controleer de handschoenen op verkleuring, gaatjes, scheuren
§ Vochtafstotend overschort ter bescherming van onderliggende kleding
§ Krasbestendige en goed aansluitbare bril, neus-mondmasker, haarnet, baardnet
§ Persoonlijke hygiëne
Handschoenen, controleer de handschoenen, bril die kras bestedig is.
