Leerdoelen Samenleven
BELEID
Week 1: Organisatie van de Nederlandse overheid
De student kan:
aangeven wat beleid is.
Een beleid is een plan*, en aldus alles wat een overheid doet en niet doet. Dit is vaak een
bewuste, en doordachte keuze.
* plan (stelsel van doen en middelen: wat en hoe moet het worden gedaan)
3 kenmerken van beleid:
- Iets wat wordt gedaan
- Beleid is een plan (wat je wilt gaan doen of weten wat je standpunt is)
- Verzameling van gebeurtenissen en momenten die leiden tot een besluit.
een definitie geven van het begrip overheid.
De overheid is het hoogste bevoegd gezag op een bepaald territorium of grondgebied. Zo
spreekt men van nationale, kerkelijke, provinciale, of gemeentelijke overheid.
de definitie van beleid volgens Hoogerwerf geven en kan deze herkennen en uitleggen
Beleid wordt omschreven als het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met
bepaalde middelen en bepaalde tijdskeuzes. Beleid is zowel plan als handelen. Doeleinden
en middelen vormen de grondstructuur van een beleid. Beleid is niet altijd rationeel
(doelmatig en doeltreffend), het is zaak te onderzoeken of dit zo is en waarom. Beleid is
daarnaast een antwoord op een probleem. Een probleem is een verschil tussen een
maatstaf en de bestaande situatie. De probleemdefinitie werkt door in keuze van doelen en
middelen. Het beleidsveld is dat deel van de maatschappij waarop het beleid zich richt. Een
beleidsinstrument is alles wat een actor kan gebruiken om een of meer doelen te bereiken.
Bestuursinstrumenten zijn een aparte soort beleidsinstrumenten, gericht op coördinatie
tussen beleidsbepalende en beleidsuitvoerende organisaties. Een beleidstheorie uit de
beleidspraktijk is het geheel van veronderstellingen waarop het beleid rust.
, het begrip trias politica uitleggen.
Trias politica is de scheiding der machten, onderverdeeld in de wetgevende macht,
rechterlijke macht en uitvoerende macht.
- Wetgevende macht: parlement, provinciale staten
- Rechterlijke macht: rechtspraak en hoge raad
- Uitvoerende macht: politie, openbaar ministerie, lokaal bestuur
uitleggen wat de vierde en de vijfde macht is.
- Vierde macht = de ambtenarij
De andere machten wisselen vaak door, maar de ambtenaren niet snel. Een ambtenaar
weet heel snel meer dan een nieuwe minister. Ze kunnen vaak hun eigen plan maken.
- Vijfde macht = de media
De media kijkt altijd mee, kunnen dingen extra benadrukken. Journalisten controleren
de overheid ook in principe.
De definitie geven van wat een probleem is en deze toepassen.
Een probleem is een situatie waarin je wel weet wat je doel is, maar niet weet hoe je dat
doel kunt bereiken.
De drie bestuurslagen van het openbaar bestuur in Nederland noemen.
Openbaar bestuur is het geheel van structuren en processen waarbinnen voor de
maatschappij bindende beslissingen worden genomen.
, De drie bestuurslagen zijn het rijk, de provincie en de gemeente. Deze indeling is terug te
vinden in art. 123 Gw (Grondwet). Waterschappen behoren wel tot de bestuurlijke
organisatie maar zijn niet apart een bestuurs laag. Waterschappen voeren alleen specifieke
taken uit voor het waterbeheer. Europa wordt af en toe als vierde aparte bestuurslaag
aangewezen maar in principe zijn er drie bestuurslagen.
Per bestuurslaag de wetgevende, controlerende en uitvoerende macht noemen + per
laag wie de voorzitter is.
Bestuursla Wetgevende Controleren Uitvoerende (Rechterlijke Voorzitter
ag macht de macht macht macht)
Rijk De wetgever, Het Bestaat uit Bestaat uit Minister
samengesteld parlement, de regering. de rechters president.
door leden van deze Deze geeft en het
de controleert leiding aan openbaar
volksgemeensch de regering ministeries ministerie.
ap, vaardigt dus de en Rechters
regels uit die de uitvoerende ambtenaren spreken op
uitvoerende macht. . Deze basis van
macht moet houden zich wetten,
uitvoeren. De bezig met verdragen,
wetgevende de gewoonten
macht bestaat uitvoering en
uit het van wetten. jurisprudenti
parlement Uitvoerende e hun recht.
(eerste en macht moet Onafhankelij
tweede kamer) rekening k!
en de regering. houden met
de
wetgevende
macht en
mag alleen
dingen doen
die in de
wet staan.
Provincie De provinciale Ook de Gedeputeer Zelfde als Commissaris
staten zijn provinciale de staten rijk. van de
gerechtigd om staten. (met de Koning.
wetten uit te Commissaris
vaardigen. Dit van de
worden Koning als
verordeningen voorzitter).
genoemd.
Gemeente Wethouders De College van Zelfde als Burgemeest
n worden gemeentera Burgemeest rijk. er.
benoemd door ad er en
de controleert wethouders
BELEID
Week 1: Organisatie van de Nederlandse overheid
De student kan:
aangeven wat beleid is.
Een beleid is een plan*, en aldus alles wat een overheid doet en niet doet. Dit is vaak een
bewuste, en doordachte keuze.
* plan (stelsel van doen en middelen: wat en hoe moet het worden gedaan)
3 kenmerken van beleid:
- Iets wat wordt gedaan
- Beleid is een plan (wat je wilt gaan doen of weten wat je standpunt is)
- Verzameling van gebeurtenissen en momenten die leiden tot een besluit.
een definitie geven van het begrip overheid.
De overheid is het hoogste bevoegd gezag op een bepaald territorium of grondgebied. Zo
spreekt men van nationale, kerkelijke, provinciale, of gemeentelijke overheid.
de definitie van beleid volgens Hoogerwerf geven en kan deze herkennen en uitleggen
Beleid wordt omschreven als het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met
bepaalde middelen en bepaalde tijdskeuzes. Beleid is zowel plan als handelen. Doeleinden
en middelen vormen de grondstructuur van een beleid. Beleid is niet altijd rationeel
(doelmatig en doeltreffend), het is zaak te onderzoeken of dit zo is en waarom. Beleid is
daarnaast een antwoord op een probleem. Een probleem is een verschil tussen een
maatstaf en de bestaande situatie. De probleemdefinitie werkt door in keuze van doelen en
middelen. Het beleidsveld is dat deel van de maatschappij waarop het beleid zich richt. Een
beleidsinstrument is alles wat een actor kan gebruiken om een of meer doelen te bereiken.
Bestuursinstrumenten zijn een aparte soort beleidsinstrumenten, gericht op coördinatie
tussen beleidsbepalende en beleidsuitvoerende organisaties. Een beleidstheorie uit de
beleidspraktijk is het geheel van veronderstellingen waarop het beleid rust.
, het begrip trias politica uitleggen.
Trias politica is de scheiding der machten, onderverdeeld in de wetgevende macht,
rechterlijke macht en uitvoerende macht.
- Wetgevende macht: parlement, provinciale staten
- Rechterlijke macht: rechtspraak en hoge raad
- Uitvoerende macht: politie, openbaar ministerie, lokaal bestuur
uitleggen wat de vierde en de vijfde macht is.
- Vierde macht = de ambtenarij
De andere machten wisselen vaak door, maar de ambtenaren niet snel. Een ambtenaar
weet heel snel meer dan een nieuwe minister. Ze kunnen vaak hun eigen plan maken.
- Vijfde macht = de media
De media kijkt altijd mee, kunnen dingen extra benadrukken. Journalisten controleren
de overheid ook in principe.
De definitie geven van wat een probleem is en deze toepassen.
Een probleem is een situatie waarin je wel weet wat je doel is, maar niet weet hoe je dat
doel kunt bereiken.
De drie bestuurslagen van het openbaar bestuur in Nederland noemen.
Openbaar bestuur is het geheel van structuren en processen waarbinnen voor de
maatschappij bindende beslissingen worden genomen.
, De drie bestuurslagen zijn het rijk, de provincie en de gemeente. Deze indeling is terug te
vinden in art. 123 Gw (Grondwet). Waterschappen behoren wel tot de bestuurlijke
organisatie maar zijn niet apart een bestuurs laag. Waterschappen voeren alleen specifieke
taken uit voor het waterbeheer. Europa wordt af en toe als vierde aparte bestuurslaag
aangewezen maar in principe zijn er drie bestuurslagen.
Per bestuurslaag de wetgevende, controlerende en uitvoerende macht noemen + per
laag wie de voorzitter is.
Bestuursla Wetgevende Controleren Uitvoerende (Rechterlijke Voorzitter
ag macht de macht macht macht)
Rijk De wetgever, Het Bestaat uit Bestaat uit Minister
samengesteld parlement, de regering. de rechters president.
door leden van deze Deze geeft en het
de controleert leiding aan openbaar
volksgemeensch de regering ministeries ministerie.
ap, vaardigt dus de en Rechters
regels uit die de uitvoerende ambtenaren spreken op
uitvoerende macht. . Deze basis van
macht moet houden zich wetten,
uitvoeren. De bezig met verdragen,
wetgevende de gewoonten
macht bestaat uitvoering en
uit het van wetten. jurisprudenti
parlement Uitvoerende e hun recht.
(eerste en macht moet Onafhankelij
tweede kamer) rekening k!
en de regering. houden met
de
wetgevende
macht en
mag alleen
dingen doen
die in de
wet staan.
Provincie De provinciale Ook de Gedeputeer Zelfde als Commissaris
staten zijn provinciale de staten rijk. van de
gerechtigd om staten. (met de Koning.
wetten uit te Commissaris
vaardigen. Dit van de
worden Koning als
verordeningen voorzitter).
genoemd.
Gemeente Wethouders De College van Zelfde als Burgemeest
n worden gemeentera Burgemeest rijk. er.
benoemd door ad er en
de controleert wethouders
